Năm 2025, ngành thủy sản Việt Nam ghi nhận sự phục hồi rõ rệt khi kim ngạch xuất khẩu vượt 11,3 tỷ USD, hoàn thành và vượt mục tiêu đề ra.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), kết quả này tương ứng mức tăng trưởng khoảng 13% so với năm 2024, trong bối cảnh thương mại toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Các nhóm sản phẩm chủ lực đều ghi nhận mức tăng trưởng tương đối đồng đều. Trong đó, tôm tiếp tục giữ vai trò mặt hàng xuất khẩu lớn nhất, mang về 4,65 tỷ USD, tăng 20% so với năm trước. Đáng chú ý, xuất khẩu tôm hùm tăng hơn gấp đôi, đạt 817 triệu USD, nhờ nhu cầu cao từ các thị trường châu Á.

Cá tra đứng thứ hai về giá trị xuất khẩu với kim ngạch 2,19 tỷ USD, tăng 8% so với năm 2024. Nhóm cá biển khác đạt khoảng 2,16 tỷ USD, tăng 12%, nhờ mở rộng và đa dạng hóa thị trường tiêu thụ. Trái lại, cá ngừ ghi nhận xu hướng giảm do tình trạng thiếu hụt nguyên liệu kéo dài cùng tác động của các quy định IUU ngày càng chặt chẽ.

Về thị trường, xuất khẩu thủy sản sang Mỹ trong năm 2025 đạt gần 1,9 tỷ USD, chỉ tăng nhẹ khoảng 3% so với năm trước, do chịu ảnh hưởng từ các bất ổn liên quan đến chính sách thuế và hàng rào kỹ thuật. Ở chiều ngược lại, các thị trường khác ghi nhận tăng trưởng khả quan, đặc biệt là nhờ tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do.

Cụ thể, xuất khẩu sang khối Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và EU đều tăng trưởng hai chữ số, với kim ngạch lần lượt vượt 3 tỷ USD và 1,2 tỷ USD. Trung Quốc (bao gồm Hong Kong) là thị trường tăng trưởng mạnh nhất, tăng 29% so với năm 2024, đạt 2,45 tỷ USD, tập trung vào các mặt hàng tôm hùm, cua, sò và nghêu tươi sống.

Theo VASEP, kết quả tích cực của năm 2025 đến từ sự linh hoạt của doanh nghiệp trong việc thích ứng với biến động thị trường, tận dụng tốt các hiệp định thương mại và giai đoạn nguồn cung toàn cầu suy giảm, qua đó thúc đẩy giá và nhu cầu tăng trở lại.

Bước sang năm 2026, VASEP nhận định thị trường thủy sản toàn cầu vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố khó lường. Các chính sách thuế quan, thương mại và rào cản kỹ thuật của Mỹ có thể tiếp tục khiến dòng chảy thương mại toàn cầu dịch chuyển, gia tăng áp lực cạnh tranh tại các thị trường như EU, Trung Quốc, ASEAN và Trung Đông.

Bên cạnh đó, thẻ vàng IUU vẫn là điểm nghẽn lớn cần được tháo gỡ nhằm mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường phương Tây.

Riêng với mặt hàng cá tra, phân tích của Mirae Asset cho thấy tiêu thụ tại Mỹ được kỳ vọng cải thiện trong năm 2026, trong khi thị trường Trung Quốc có xu hướng đi ngang. Xuất khẩu cá tra sang EU và Brazil được dự báo duy trì ổn định, song mức độ cạnh tranh có thể gia tăng khi nhiều nhà xuất khẩu toàn cầu chuyển hướng khỏi thị trường Mỹ.

Nhìn chung, đà phục hồi trong năm 2025 đã tạo nền tảng tích cực cho ngành thủy sản Việt Nam. Tuy vậy, để duy trì tăng trưởng bền vững trong năm 2026, doanh nghiệp cần tiếp tục nâng cao năng lực thích ứng, đa dạng hóa thị trường và sản phẩm, đồng thời đáp ứng ngày càng cao các tiêu chuẩn quốc tế.

Văn Tùng