(ĐTTCO) - Tiến độ nhiều dự án giao thông trọng điểm quốc gia tại ĐBSCL bị chậm so với kế hoạch, trong đó có các dự án thành phần 2 và 4 tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng.
Để làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm cũng như giải pháp đẩy nhanh tiến độ các dự án trong thời gian tới, phóng viên Báo SGGP đã có cuộc trao đổi với ông Lê Minh Cường (ảnh), Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp TP Cần Thơ (chủ đầu tư các dự án).
PHÓNG VIÊN: Thưa ông, theo kế hoạch thì khoảng 5 tháng nữa, tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng phải thông xe, nhưng đến nay 3 dự án thành phần 2, 3, 4 chỉ đạt 50% khối lượng. Liệu tiến độ có đảm bảo?
Ông LÊ MINH CƯỜNG: Có nhiều nguyên nhân dẫn đến chậm tiến độ, cả khách quan và chủ quan. Trong đó, có nguyên nhân là công tác giải phóng mặt bằng kéo dài, tình trạng thiếu hụt vật liệu xây dựng, cùng với năng lực thi công của một số nhà thầu chưa đáp ứng yêu cầu.
Ngoài ra, trong quá trình thực hiện, một số quy định, hướng dẫn kỹ thuật có điều chỉnh cũng ảnh hưởng nhất định đến tiến độ chung.
Năng lực thi công yếu kém của một số nhà thầu có phải là nguyên nhân chính hay lý do nào khác?
Dự án được khởi công từ giữa năm 2023, nhưng đến cuối năm 2024, các địa phương mới bàn giao xong 100% mặt bằng. Việc chậm bàn giao chủ yếu do nhiều hộ dân chưa đồng thuận với phương án bồi thường, phát sinh khiếu nại.
Bên cạnh đó, nguồn cung vật liệu xây dựng, nhất là cát, thiếu hụt nghiêm trọng. Các dự án thành phần 2, 3 và 4 đi qua địa bàn TP Cần Thơ, Sóc Trăng và Hậu Giang (trước đây), nhưng chỉ có tỉnh Sóc Trăng có mỏ cát với trữ lượng hạn chế, chất lượng chưa đạt yêu cầu, phải xử lý kỹ thuật nên tốn thời gian và chi phí.
Một số mỏ cát ban đầu cấp cho dự án tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng thi công, sau đó Bộ Xây dựng có chủ trương điều chuyển, ưu tiên cung ứng cho dự án tuyến cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, khiến nhiều thời điểm nhà thầu buộc phải tạm ngưng thi công do thiếu vật liệu.
Chúng tôi cũng thẳng thắn nhìn nhận tiến độ tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng chậm là có nguyên nhân chủ quan. Đối với nhà thầu, một số đơn vị có năng lực thi công không đạt yêu cầu, không bố trí đủ nhân lực, vật lực để đảm bảo thi công.
Đối với chủ đầu tư, giai đoạn thời điểm mới khởi công dự án, tại một số vị trí việc làm, cán bộ chưa có chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng…
Là công trình trọng điểm quốc gia, nhưng lại lựa chọn các nhà thầu thi công có năng lực chưa đạt yêu cầu. Trách nhiệm này của chủ đầu tư?
Quá trình đấu thầu trước đây được thực hiện đúng quy định, hồ sơ, điều kiện của các nhà thầu đều đáp ứng yêu cầu. Tuy nhiên, trong quá trình thi công, mới bộc lộ một số hạn chế về năng lực tổ chức thực hiện.
Căn cứ trên các tiêu chí đánh giá trong quá trình thi công, đến nay chúng tôi đã xử lý 6 trường hợp nhà thầu không đủ năng lực.
Trong đó, cắt giảm gói thầu, khối lượng công việc đối với 3 nhà thầu; số còn lại đã bị hủy thầu, thanh lý hợp đồng gồm: Công ty CP Hải Đăng, Công ty CP Đầu tư và Xây dựng 515 và Công ty CP Xây dựng 469.
Việc đánh giá năng lực, xử lý nhà thầu yếu kém tiếp tục được lãnh đạo TP Cần Thơ và chủ đầu tư giám sát chặt chẽ, kiên quyết xử lý để đảm bảo tiến độ và chất lượng của dự án.
Đối với các khuyết điểm, hạn chế được Thanh tra Chính phủ chỉ ra trong kết luận thanh tra gần đây, như công tác đánh giá năng lực nhà thầu, hoạt động khảo sát và khai thác mỏ cát, thiếu chứng chỉ hành nghề ở một số vị trí, hay thiếu sót trong lập hồ sơ nghiệm thu, thanh toán..., chúng tôi đã tổ chức kiểm điểm, xử lý trách nhiệm và rút kinh nghiệm cụ thể cho từng khâu, từng bộ phận.
Dự án Đầu tư xây dựng đường cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng đoạn qua TP Cần Thơ bị chậm tiến độ (ảnh chụp ngày 3-1)
Như ông nói là đã khắc phục các hạn chế. Vậy giải pháp gì để thúc đẩy tiến độ, đảm bảo dự án về đích theo kế hoạch?
Nhằm rút ngắn thời gian thực hiện dự án, Bộ Xây dựng đã có hướng dẫn nghiên cứu thay đổi giải pháp xử lý nền đất yếu, từ phương án gia tải, cắm bấc thấm sang cọc xi măng đất hoặc công nghệ bơm hút chân không.
Tuy nhiên, với đoạn tuyến qua TP Cần Thơ, giải pháp hút chân không khó áp dụng do nền đất yếu, nguy cơ sụp lún, sạt lở khu vực xung quanh.
Phương án cọc xi măng đất tuy hiệu quả hơn nhưng làm tăng vốn đầu tư khoảng 3.000 tỷ đồng cho 3 dự án thành phần, đồng thời gây thiếu đồng bộ với các đoạn đã thi công bằng cắm bấc thấm trước đó. Sau khi cân nhắc kỹ, chúng tôi đề xuất giữ nguyên thiết kế ban đầu.
Về vật liệu, 3 dự án thành phần 2, 3 và 4 hiện còn thiếu khoảng 4 triệu m3 cát. Để đảm bảo nguồn cát phục thi công các dự án này, chúng tôi đang làm việc với chủ đầu tư dự án cao tốc Cần Thơ - Cà Mau để hoàn trả khoảng 700.000m3 cát đã điều chuyển trước đây; có văn bản đề nghị UBND tỉnh Đồng Tháp hỗ trợ khoảng 500.000m3 cát còn dư theo cơ chế dự án đặc thù; đồng thời làm việc với tỉnh Vĩnh Long để bổ sung hơn 2 triệu m3 cát phục vụ thi công.
Song song đó, đơn vị quản lý tiếp tục chấn chỉnh công tác thi công, yêu cầu nhà thầu tăng cường nhân lực, thiết bị; kiên quyết chấm dứt hợp đồng đối với những trường hợp không đáp ứng yêu cầu, nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng của dự án.
Xin cảm ơn ông!
Minh Tâm - Tuấn Quang thực hiện
