Chiều 20-5, tại TPHCM, Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức “Diễn đàn tài chính 2026: Khơi thông dòng vốn, kết nối đa kênh”

Tại diễn đàn, nhiều ý kiến nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải phát triển hệ sinh thái tài chính đa tầng, nhằm đáp ứng nhu cầu vốn rất lớn cho tăng trưởng giai đoạn 2026-2030.

Ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI, cho biết giai đoạn 2026-2030 là thời kỳ tăng tốc đầu tư, hoàn thiện bệ phóng cho nền kinh tế. Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), nhu cầu vốn đầu tư cho các dự án thích ứng biến đổi khí hậu và hạ tầng bền vững tại Việt Nam vào khoảng 15-17 tỷ USD/năm, trong khi ngân sách nhà nước mới chỉ đáp ứng được 30-35% nhu cầu.

Bên cạnh đó, khối doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn đang đối mặt với khoảng trống tín dụng lớn, với mức thiếu hụt tài chính hàng năm lên tới hàng tỷ USD. Việc tháo gỡ điểm nghẽn vốn không chỉ tiếp thêm động lực cho từng doanh nghiệp mà còn là đòn bẩy cho cả nền kinh tế trong giai đoạn 2026-2030.

Đồng quan điểm, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC) cho rằng, mục tiêu tăng trưởng hai con số đòi hỏi nhu cầu vốn khổng lồ trong nhiều thập kỷ tới. Riêng kế hoạch phát triển 8 tuyến metro tại TPHCM trong 10 năm tới đã cần khoảng 30 tỷ USD vốn đầu tư. Trong khi hệ thống ngân hàng đang duy trì tỷ lệ tín dụng/GDP ở mức cao, việc tiếp tục phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng sẽ tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Thị trường vốn và Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC) sẽ là hai cấu phần quan trọng giúp giảm áp lực cho hệ thống ngân hàng, đồng thời mở rộng khả năng thu hút dòng vốn quốc tế. Hiện VIFC đang phối hợp với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xây dựng đề án sàn giao dịch chứng khoán quốc tế, nghiên cứu phát triển thị trường trái phiếu quốc tế, trái phiếu hạ tầng và trái phiếu chính quyền đô thị.

VIFC cũng hướng tới nhóm DNNVV và doanh nghiệp khởi nghiệp (startup). VIFC cung cấp sàn giao dịch cộng đồng (Crowdfunding) thông qua mô hình gọi vốn cộng đồng theo Nghị định 324/2025/NĐ-CP. Theo đó, mỗi doanh nghiệp có thể huy động tối đa 700.000 USD mỗi năm qua kênh này. “Đây là giải pháp quan trọng vì hơn 90% doanh nghiệp Việt Nam có quy mô nhỏ và vừa, gặp nhiều khó khăn khi tiếp cận vốn ngân hàng”- ông Huân nhận định.

Bên cạnh đó, VIFC cũng định hướng phát triển sở giao dịch hàng hóa, giúp doanh nghiệp nông nghiệp và nông dân tham gia sâu hơn vào chuỗi phân phối toàn cầu, giảm phụ thuộc vào trung gian và nâng cao khả năng kiểm soát giá bán. Lợi thế cạnh tranh của VIFC-HCMC nằm ở chi phí vận hành thấp hơn đáng kể so với Singapore hay Hong Kong...

Ở góc nhìn về nhu cầu vốn, TS Đỗ Thiên Anh Tuấn, giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý, Đại học Fulbright, nhấn mạnh hệ sinh thái vốn đa tầng sẽ là điểm tựa then chốt để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng 10% trong giai đoạn 2026-2030.

Theo ông, trong bối cảnh lạm phát dự kiến 4,5%, nền kinh tế cần khoảng 40 triệu tỷ đồng vốn đầu tư. Tuy nhiên, thách thức đặt ra là hiệu quả sử dụng vốn còn thấp khi hệ số ICOR (hệ số đo mức độ hiệu quả của việc sử dụng vốn đầu tư để tạo ra tăng trưởng kinh tế - PV) hiện ở mức 5-6, trong khi mục tiêu là kéo giảm xuống 4,5-4,8, thậm chí về 4. Vì vậy, cơ cấu nguồn vốn cần dịch chuyển mạnh theo hướng giảm tỷ trọng đầu tư nhà nước từ 26-27% xuống còn 20-22%, đồng thời phát huy mạnh hơn vai trò của khu vực tư nhân.

“Kinh tế tư nhân phải trở thành động lực chính, với mục tiêu đóng góp 60% tổng vốn đầu tư xã hội, qua đó tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững”- TS Đỗ Thiên Anh Tuấn nhấn mạnh.

NHUNG NGUYỄN