Dù tiếp tục duy trì vị thế quốc gia xuất khẩu điều nhân lớn nhất thế giới, Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu khi các doanh nghiệp trong nước chi gần 943 triệu USD để nhập hạt điều thô chỉ trong tháng 4/2026.

Theo báo cáo mới nhất của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trong tháng 4, Việt Nam nhập khẩu khoảng 543.100 tấn hạt điều, tương ứng kim ngạch gần 943 triệu USD. Đây là mức nhập khẩu cao nhất từng được ghi nhận theo tháng của ngành điều Việt Nam, đồng thời cao gấp hơn hai lần giá trị xuất khẩu điều trong cùng kỳ.

Tính chung 4 tháng đầu năm 2026, các doanh nghiệp trong nước đã chi khoảng 2,17 tỷ USD để nhập khẩu 1,3 triệu tấn hạt điều, tăng 22,8% về sản lượng và tăng 32,2% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Giá nhập khẩu bình quân đạt khoảng 1.704 USD/tấn, tăng 7,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Ở chiều ngược lại, hoạt động xuất khẩu điều ghi nhận xu hướng chững lại. Riêng trong tháng 4, Việt Nam xuất khẩu khoảng 61.100 tấn hạt điều, thu về 433,4 triệu USD. Lũy kế 4 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu đạt 1,29 tỷ USD với sản lượng khoảng 186.600 tấn.

So với cùng kỳ năm trước, xuất khẩu điều giảm 4,6% về khối lượng và giảm 2,9% về giá trị. Dù vậy, giá xuất khẩu bình quân vẫn tăng 1,7%, lên khoảng 6.934 USD/tấn.

Theo đánh giá của ngành nông nghiệp, Việt Nam hiện giữ vai trò trung tâm chế biến điều của thế giới khi chiếm khoảng 80% lượng điều nhân xuất khẩu toàn cầu. Tuy nhiên, nguồn nguyên liệu trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu sản xuất do diện tích trồng điều liên tục thu hẹp, năng suất thấp và nhiều vùng nguyên liệu đã già cỗi.

Phần lớn điều thô nhập khẩu hiện đến từ Campuchia và các quốc gia châu Phi để phục vụ chế biến rồi tái xuất sang các thị trường lớn như Mỹ, châu Âu và Trung Đông.

Trong số các thị trường cung cấp, Campuchia tiếp tục là nguồn nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm 51,7% tổng kim ngạch nhập khẩu hạt điều. Tiếp theo là Tanzania với 19,9%, Bờ Biển Ngà chiếm 11,9% và Nigeria chiếm 1,9%.

Đáng chú ý, giá trị nhập khẩu từ nhiều thị trường tăng mạnh trong những tháng đầu năm. Trong đó, nhập khẩu từ Campuchia tăng 28,5%, Tanzania tăng 6,6%, Bờ Biển Ngà tăng gấp 5,4 lần và Nigeria tăng 4,2 lần so với cùng kỳ năm trước.

Theo số liệu thống kê xuất nhập khẩu, Việt Nam hiện nhập siêu khoảng 880 triệu USD đối với mặt hàng hạt điều. Đồng thời, đây cũng là mặt hàng nông sản có kim ngạch nhập khẩu lớn nhất trong 4 tháng đầu năm 2026.

Nguyễn Hùng