Thị trường kim loại quý toàn cầu đang đối diện áp lực điều chỉnh đáng kể khi các quỹ đầu tư hàng hóa bước vào kỳ tái cân bằng danh mục thường niên đầu năm 2026. Làn sóng bán ra có quy mô ước tính hơn 10 tỷ USD được xem là phép thử quan trọng đối với đà tăng mạnh của vàng và bạc trong năm 2025.

Theo ước tính của JPMorgan, trong giai đoạn từ ngày 8 đến 15/1, các quỹ đầu tư theo dõi các chỉ số hàng hóa chuẩn dự kiến sẽ bán ra khoảng 6,1 tỷ USD bạc và 5,6 tỷ USD vàng. Đây là hoạt động kỹ thuật nhằm đưa tỷ trọng phân bổ tài sản trở về mức mục tiêu trong các chỉ số, trong đó có Bloomberg Commodity Index (BCOM).

Bà Nicky Shiels - chuyên gia phân tích tại MKS Pamp, nhận định kỳ tái cân bằng năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi thị trường bước sang năm 2026 với mặt bằng giá kim loại quý ở mức cao. Theo bà, đây là “bài kiểm tra lớn đầu tiên” nhằm đánh giá mức độ bền vững của xu hướng tăng giá hình thành vào cuối năm ngoái.

Về cơ chế, các quỹ mô phỏng theo BCOM có nghĩa vụ mua hoặc bán một khối lượng hàng hóa nhất định để duy trì tỷ trọng chuẩn trong danh mục. Trong nhiều năm, tác động của hoạt động tái cân bằng thường không quá lớn. Tuy nhiên, biến động mạnh của thị trường hàng hóa trong thời gian gần đây khiến giới phân tích cho rằng kỳ cơ cấu năm nay có thể tạo ảnh hưởng rõ nét hơn, đặc biệt đối với vàng và bạc.

Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng áp lực bán mang tính kỹ thuật này có thể chỉ gây biến động trong ngắn hạn. Trong kỳ tái cân bằng năm 2025, lực bán bắt buộc từ các quỹ đã nhanh chóng được hấp thụ bởi dòng tiền mua vào của nhà đầu tư, qua đó tạo nền tảng cho giá kim loại quý phục hồi và tăng trở lại sau đó.

Ông Gregory Shearer - nhà phân tích của JPMorgan, cho biết bạc được dự báo sẽ là mặt hàng chịu bán ròng lớn nhất trong đợt tái cân bằng năm nay. Khối lượng bán ra tương đương khoảng 10% tổng giá trị các hợp đồng phái sinh đang mở trên sàn COMEX, cho thấy mức độ ảnh hưởng đáng kể đối với thị trường bạc trong ngắn hạn.

Bên cạnh kim loại quý, sự chú ý của giới giao dịch cũng đang hướng tới ca cao - mặt hàng vừa được đưa trở lại rổ chỉ số BCOM.

Theo bà Kona Haque - Trưởng bộ phận nghiên cứu tại ED&F Man, các quỹ theo dõi chỉ số sẽ phải mua vào lượng ca cao tương đương khoảng 30% tổng số hợp đồng đang mở trên sàn ICE London.

Bà Haque đánh giá đây là quy mô giao dịch rất lớn và cho rằng việc điều chỉnh cấu phần chỉ số đã góp phần thúc đẩy đà tăng của giá ca cao trong tháng 11/2025, ngay sau khi thông tin bổ sung mặt hàng này được công bố.

Trước đó, giá ca cao đã giảm gần 50% trong năm 2025, sau hai năm 2023 - 2024 ghi nhận mức tăng kỷ lục do tình trạng thiếu hụt nguồn cung nghiêm trọng tại khu vực Tây Phi - nơi chiếm hơn hai phần ba sản lượng ca cao toàn cầu. Diễn biến trái chiều này cho thấy tác động ngày càng rõ nét của các yếu tố kỹ thuật, bên cạnh cung - cầu cơ bản, đối với thị trường hàng hóa thế giới.

Văn Sơn