(ĐTTCO) - Sau khi lập kỷ lục lịch sử đầu năm 2026, giá vàng vừa trải qua một trong những phiên giảm mạnh nhất trong nhiều tháng.
Nhịp điều chỉnh sau chu kỳ tăng nóng
Trong vòng 12 tháng qua, giá vàng đã có một chu kỳ tăng gần như chưa từng có. Từ khoảng 2.624 USD/ounce cách đây 1 năm, kim loại quý này đã tăng vọt lên mức đỉnh lịch sử 5.589 USD/ounce vào tháng 1-2026. Tuy nhiên, sau giai đoạn tăng quá nhanh, thị trường bắt đầu xuất hiện hoạt động chốt lời.
Đầu tháng 3, giá vàng giảm mạnh và hiện đang giao dịch quanh mức 5.350 USD/ounce. Mức điều chỉnh này gây không ít lo ngại đối với những nhà đầu tư mua vào ở vùng giá cao, nhưng đối với các tổ chức phân tích, đây là diễn biến khá quen thuộc trong các chu kỳ tăng của vàng.
Theo ông Hiren Chandaria, Giám đốc điều hành tại Monetary Metals, sau một đợt tăng mạnh và kéo dài, việc thị trường xuất hiện các nhịp điều chỉnh sâu là điều bình thường. Khi các yếu tố vĩ mô và cấu trúc vẫn còn mạnh, các đợt giảm thường thu hút dòng tiền mới và xu hướng tăng sẽ sớm quay trở lại.
Thực tế, đợt giảm lần này không xuất phát từ một cú sốc kinh tế hay địa chính trị cụ thể. Một trong những nguyên nhân chính là hoạt động chốt lời sau khi vàng tăng hơn 100% trong vòng 1 năm. Bên cạnh đó, sự phục hồi ngắn hạn của đồng USD cũng tạo áp lực lên vàng, bởi hai tài sản này thường biến động ngược chiều.
Ngoài ra, nhiều nhà đầu tư tổ chức đã tận dụng mức giá cao để khóa lợi nhuận, khiến lực bán tăng mạnh trong ngắn hạn.
Các yếu tố hỗ trợ xu hướng tăng vẫn còn
Dù giá điều chỉnh, nhiều chỉ báo kỹ thuật cho thấy xu hướng tăng dài hạn của vàng vẫn chưa bị phá vỡ. Giá vàng hiện vẫn nằm trên đường trung bình động 50 ngày và 200 ngày - hai ngưỡng được giới phân tích xem là thước đo quan trọng của xu hướng thị trường.
Theo EBC Financial Group, miễn là vàng duy trì trên mức hỗ trợ khoảng 5.298 USD/ounce, xu hướng tăng vẫn chiếm ưu thế. Các mốc kháng cự tiếp theo được xác định quanh 5.380 USD và vùng 5.419 đến 5.450 USD/ounce.
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, nền tảng vĩ mô tiếp tục ủng hộ vàng. Theo các nhà phân tích, thanh khoản toàn cầu đang tăng trở lại, trong khi triển vọng đồng USD có dấu hiệu suy yếu. Những bất ổn liên quan đến thị trường trái phiếu kho bạc Mỹ cũng khiến nhiều nhà đầu tư tìm đến vàng như một kênh trú ẩn.
Một yếu tố quan trọng khác là lợi suất thực của trái phiếu vẫn ở mức thấp hoặc âm. Khi lợi suất điều chỉnh theo lạm phát không hấp dẫn, vàng - dù không mang lại lãi suất - vẫn trở thành lựa chọn cạnh tranh đối với dòng vốn đầu tư.
Lực mua từ ngân hàng trung ương
Một trong những động lực lớn nhất của đợt tăng giá vàng hiện nay đến từ nhu cầu của các ngân hàng trung ương. Khác với các chu kỳ trước vốn phụ thuộc nhiều vào nhà đầu tư cá nhân hay các quỹ ETF, chu kỳ lần này có sự tham gia mạnh mẽ của các chính phủ.
Theo Hội đồng Vàng Thế giới, riêng quý IV-2025, các ngân hàng trung ương đã mua ròng khoảng 230 tấn vàng. Xu hướng này được dự báo sẽ tiếp tục trong năm 2026 với tổng nhu cầu có thể đạt từ 750 đến 900 tấn.
Trong những quý gần đây, nhiều quốc gia như Trung Quốc, Nga, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ và Ba Lan đã liên tục bổ sung vàng vào dự trữ ngoại hối. Động thái này phản ánh xu hướng đa dạng hóa dự trữ và giảm sự phụ thuộc vào đồng USD.
Việc các ngân hàng trung ương mua vàng với quy mô lớn tạo ra một “sàn giá” tương đối vững cho thị trường. Khi giá giảm, lực mua từ các tổ chức này thường xuất hiện, hạn chế khả năng giảm sâu.
Ngoài ra, dòng tiền đầu tư vào các quỹ ETF vàng cũng tăng mạnh. Trong năm nay, các quỹ này đã thu hút khoảng 77 tỷ USD, bổ sung hơn 700 tấn vàng vào danh mục nắm giữ. So với các chu kỳ tăng trước đây, dư địa tăng trưởng của dòng vốn này vẫn còn khá lớn.
Các ngân hàng lớn tiếp tục lạc quan
Đáng chú ý, đợt điều chỉnh gần đây không khiến các ngân hàng đầu tư lớn thay đổi quan điểm tích cực về vàng. Trái lại, nhiều tổ chức xem đây là cơ hội để mua vào.
JPMorgan dự báo giá vàng có thể đạt khoảng 6.300 USD/ounce vào cuối năm 2026. Wells Fargo cũng nâng mạnh dự báo lên vùng 6.100 đến 6.300 USD/ounce, cao hơn đáng kể so với mục tiêu trước đó chỉ khoảng 4.500 đến 4.700 USD.
UBS đưa ra kịch bản cơ sở khoảng 6.200 USD/ounce, nhưng trong trường hợp rủi ro địa chính trị leo thang, giá vàng thậm chí có thể lên tới 7.200 USD/ounce. Deutsche Bank cũng dự báo vàng có thể đạt khoảng 6.000 USD/ounce, nhấn mạnh xu hướng “phi USD hóa” trong hệ thống tài chính toàn cầu.
Theo ước tính của nhiều tổ chức nghiên cứu, phạm vi giao dịch thực tế của vàng trong năm 2026 có thể nằm trong khoảng 5.000 đến 6.000 USD/ounce. Điều này cho thấy dư địa tăng vẫn còn, dù thị trường có thể tiếp tục biến động mạnh.
Những rủi ro cần theo dõi
Dù triển vọng dài hạn vẫn tích cực, các chuyên gia cảnh báo rằng không nên bỏ qua khả năng giá vàng điều chỉnh sâu hơn. Một số yếu tố có thể làm suy yếu xu hướng tăng.
Trước hết là khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chuyển sang lập trường cứng rắn hơn về chính sách tiền tệ. Nếu lãi suất duy trì ở mức cao hoặc tăng trở lại, chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng sẽ lớn hơn.
Ngoài ra, nếu các rủi ro địa chính trị giảm bớt hoặc triển vọng kinh tế toàn cầu cải thiện mạnh, nhu cầu trú ẩn an toàn có thể suy yếu.
Theo UBS, chính sách tiền tệ thắt chặt là rủi ro lớn nhất đối với kịch bản tăng giá vàng. Trong khi đó, Goldman Sachs cho rằng bất ổn chính sách toàn cầu giảm bớt cũng có thể làm giảm nhu cầu đầu tư vào kim loại quý.
Về mặt kỹ thuật, nếu giá vàng đóng cửa dưới ngưỡng 5.160 USD/ounce, rủi ro giảm sâu có thể gia tăng và thị trường có thể bước vào một giai đoạn điều chỉnh lớn hơn.
Chiến lược cho nhà đầu tư?
Đối với các nhà đầu tư đang đứng ngoài thị trường, nhiều chuyên gia cho rằng nhịp giảm hiện nay có thể là cơ hội tích lũy. Tuy nhiên, thay vì cố gắng bắt đáy, chiến lược mua dần theo từng giai đoạn thường được khuyến nghị.
Phương pháp bình quân giá - mua từng phần theo thời gian - giúp giảm rủi ro khi thị trường biến động mạnh, đồng thời tránh phụ thuộc vào việc dự đoán chính xác điểm đáy.
Nhìn tổng thể, các yếu tố đã đẩy giá vàng lên mức kỷ lục - từ nhu cầu của ngân hàng trung ương, lợi suất thực thấp, bất ổn địa chính trị cho tới xu hướng suy yếu của đồng USD - vẫn chưa biến mất.
Vì vậy, đối với nhiều nhà phân tích, đợt giảm hiện nay có thể chỉ là một “nhịp thở” của thị trường trong chu kỳ tăng lớn hơn của vàng. Và trong những chu kỳ như vậy, các giai đoạn điều chỉnh thường là lúc dòng tiền dài hạn quay trở lại.
Tính đến 6:00 sáng 9-3 (giờ Việt Nam), giá vàng giao ngay ở mức 5.127,96 USD/ounce, giảm 0,43%; trong khi giá bạc giao ngay đạt 83,28 USD/ounce, giảm 1,04% so với hôm trước.
Vinh Trang (tổng hợp)
