Ukraine vừa khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm thép carbon cán phẳng có phủ nhập khẩu từ Việt Nam cùng ba quốc gia khác gồm Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc và Ấn Độ. Động thái này có thể tác động đến hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp thép Việt Nam tại thị trường Đông Âu trong thời gian tới.
Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại (Bộ Công Thương), ngày 22/5/2026, Ukraine đã ban hành thông báo khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với sản phẩm thép carbon cán phẳng có phủ có xuất xứ từ bốn quốc gia nêu trên. Thông báo chính thức được đăng công báo ngày 26/5/2026.
Sản phẩm thuộc phạm vi điều tra là thép carbon cán phẳng có phủ, được mạ điện hoặc phủ bằng các phương pháp khác, thuộc các mã HS 7210 70, 7210 90 và 7212 40 theo hệ thống phân loại của Ukraine.
Một số mặt hàng được loại trừ khỏi phạm vi điều tra gồm thép cán phẳng phủ thiếc, thép lá trắng hoặc thép lá thiếc trắng có độ dày từ 0,14 - 0,28 mm, được in litho và/hoặc phủ lớp vecni bảo vệ, sử dụng để sản xuất bao bì thực phẩm, ở dạng tấm có kích thước tối đa 1.000 x 1.000 mm, thuộc mã HS 7210 70 10 00.
Vụ việc được khởi xướng trên cơ sở đơn kiện của Công ty TNHH MODULE-UKRAINE và Công ty TNHH POLISTIL. Theo đánh giá sơ bộ của cơ quan chức năng Ukraine, hồ sơ vụ việc đã cung cấp đủ bằng chứng ban đầu cho thấy hàng hóa thuộc diện điều tra có thể được nhập khẩu với giá bán phá giá, biên độ phá giá vượt mức tối thiểu theo quy định và khối lượng nhập khẩu ở mức đáng kể.
Trong đơn kiện, nguyên đơn cho rằng lượng thép nhập khẩu từ Việt Nam, Thổ Nhĩ Kỳ, Hàn Quốc và Ấn Độ vào Ukraine tăng mạnh trong giai đoạn 2022 - 2024. Cụ thể, khối lượng nhập khẩu tăng gấp 4,5 lần, cao gấp đôi sản lượng sản xuất nội địa và gấp 2,5 lần mức tiêu thụ trong nước.
Bên cạnh đó, giá nhập khẩu bình quân từ các quốc gia bị điều tra được cho là có xu hướng giảm kể từ năm 2023 và thấp hơn đáng kể so với giá bán sản phẩm tương tự của các nhà sản xuất Ukraine. Theo nguyên đơn, điều này đã tạo áp lực cạnh tranh lớn, ảnh hưởng đến khả năng tăng giá và hiệu quả kinh doanh của ngành sản xuất thép nội địa.
Đáng chú ý, phía Ukraine cũng cho rằng bốn quốc gia bị điều tra đều có năng lực và tiềm năng xuất khẩu lớn đối với mặt hàng thép carbon cán phẳng có phủ.
Theo quy trình điều tra, các bên liên quan có 30 ngày kể từ ngày công bố thông báo khởi xướng để đăng ký tham gia vụ việc và gửi đề nghị tổ chức phiên điều trần tới Bộ Kinh tế, Môi trường và Nông nghiệp Ukraine.
Ngoài ra, trong vòng 60 ngày kể từ ngày công bố thông báo, các bên có thể gửi ý kiến bình luận, thông tin và chứng cứ liên quan đến việc khởi xướng điều tra. Hồ sơ phải được lập bằng tiếng Ukraine hoặc kèm theo bản dịch sang tiếng Ukraine. Đối với các tài liệu có tính bảo mật, doanh nghiệp phải chuẩn bị đồng thời bản mật và bản công khai theo yêu cầu của cơ quan điều tra.
Trước diễn biến trên, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị các hiệp hội ngành hàng nhanh chóng thông tin tới các doanh nghiệp thành viên có hoạt động xuất khẩu sản phẩm liên quan sang Ukraine. Đồng thời, doanh nghiệp cần rà soát danh mục hàng hóa xuất khẩu, đối chiếu với phạm vi điều tra để đánh giá mức độ ảnh hưởng và xây dựng phương án ứng phó phù hợp.
Đối với các sản phẩm có khả năng thuộc diện được loại trừ, doanh nghiệp cần lưu giữ đầy đủ hồ sơ kỹ thuật, chứng nhận chất lượng và các tài liệu chứng minh nguồn gốc, đặc tính sản phẩm để phục vụ quá trình làm việc với cơ quan điều tra khi cần thiết.
Cục Phòng vệ thương mại cũng khuyến cáo doanh nghiệp chủ động đăng ký tham gia vụ việc với tư cách bên liên quan, chuẩn bị dữ liệu về sản xuất, xuất khẩu, giá bán, chi phí và khách hàng nhằm sẵn sàng trả lời các bản câu hỏi điều tra, cũng như phục vụ các hoạt động xác minh, thẩm tra từ phía Ukraine.
Việc tham gia đầy đủ và kịp thời vào quá trình điều tra được đánh giá là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, đồng thời hạn chế nguy cơ phải chịu mức thuế chống bán phá giá bất lợi khi Ukraine đưa ra kết luận cuối cùng.
Văn Tùng
