Sau thành công của "Tử chiến trên không", Điện ảnh Công an nhân dân tiếp nối với loạt dự án phim lịch sử, chiến tranh cách mạng lấy cảm hứng từ những sự kiện, nhân vật có thật.
Trung tá Trần Nam Chung, Giám đốc Điện ảnh Công an nhân dân, bày tỏ với phóng viên Báo Sài Gòn Giải Phóng về dự án tâm huyết mới nhất - Mật mã Đông Dương, cùng các kế hoạch sản xuất tới đây của đơn vị.
* PHÓNG VIÊN: Trong bối cảnh điện ảnh đương đại Việt Nam khá khan hiếm những dự án về đề tài tình báo, vì sao Điện ảnh Công an nhân dân lại chọn Mật mã Đông Dương để “giải cơn khát” cho dòng phim đấu trí vốn “hóc búa” này?
* TRUNG TÁ TRẦN NAM CHUNG: Năm 2026 đánh dấu 80 năm Ngày truyền thống Lực lượng Tình báo Công an nhân dân (21-2-1946 - 21-2-2026). Đây cũng là dịp chúng tôi được phép tiếp cận một số hồ sơ tạm gọi là bí mật trong hoạt động tình báo của lực lượng Công an nhân dân - những tài liệu tạo nên cảm hứng phát triển dự án này.
Mật mã Đông Dương lấy cảm hứng từ số ít trong khoảng 25.000 hồ sơ chiến sĩ tình báo, đặc biệt là về Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Thiệu Giốc và chiến sĩ công an Quang Hải. Đây là 2 nguyên mẫu có thể nói là bậc kỳ tài trong lĩnh vực tình báo. Bộ phim sẽ tái hiện một phần lát cắt lịch sử và một phần cuộc đời của họ, tạo nên sức hút, kịch tính riêng.
* Nếu lấy Ván bài lật ngửa làm cột mốc, theo anh, vì sao một đề tài “hóc búa” như tình báo mới lại được đầu tư khai phá?
* Tình báo là những hoạt động bí mật. Các hãng phim không thể khai thác được vì không có thông tin nào được công bố, thành ra không có cơ sở dữ liệu. Chính vì điều đó nên các hãng phim thường ngại đụng đến đề tài này, kể cả với các đơn vị điện ảnh thuộc các lực lượng vũ trang như công an hay quân đội. Rất nhiều hoạt động tình báo còn là hoạt động ngầm hoàn toàn.
Có những con người âm thầm ngã xuống, đến nay sau ngày hòa bình hơn 50 năm, thân phận họ vẫn chưa được công bố. Thậm chí, có những hoạt động tình báo là đơn tuyến, nếu chỉ huy hy sinh, họ sẽ không còn có ai để được công nhận. Đó đều là những thiệt thòi lớn.
* Điều đó đồng nghĩa, kỳ vọng của công chúng vào dự án lần này là rất lớn và ê kíp sẽ đối diện với nhiều thách thức?
* Hiện tại thử thách lớn nhất của đoàn phim Mật mã Đông Dương là bối cảnh. Làm thế nào để tái dựng chân thật nhất có thể về bối cảnh những năm đầu 1960, giai đoạn kháng chiến chống Mỹ. Những ngôi nhà, nội thất, trang phục... đều đòi hỏi sự chuẩn bị công phu, bám sát lịch sử. May mắn là tư liệu, hình ảnh trong nước vẫn còn, vẫn có thể làm được. Vấn đề phức tạp nhất hiện nay là phim có nhiều cảnh quay ở nước ngoài, tìm kiếm thông tin kiến trúc, trang trí nội thất ở nước bạn cách nay hơn 60 năm là một hành trình đầy khó khăn.
* Trong Mật mã Đông Dương, yếu tố hư cấu được cân đối như thế nào?
* Toàn bộ nội dung câu chuyện được lấy cảm hứng từ các hồ sơ tình báo và các nhân vật có thật. Tuy nhiên, khác với Tận hiến - bộ phim nói về cuộc đời một nhân vật có thật, Mật mã Đông Dương nói về cả một tổ chức, hệ thống thì yếu tố hư cấu là cần thiết. Mục đích là giúp các dữ liệu có thể đến với công chúng và được tiếp cận một cách dễ dàng nhất, nhưng nếu chúng ta đưa hết mọi dữ liệu thật, khi đó tác phẩm sẽ biến thành phim tài liệu.
* Thành công của Tử chiến trên không có khiến ê kíp cảm thấy áp lực?
* Với Điện ảnh Công an nhân dân, khi quay trở lại với lĩnh vực phim ảnh, chúng tôi mong muốn đây sẽ là ngôi nhà chung của giới văn nghệ sĩ và những người làm sáng tạo. Bên cạnh Mật mã Đông Dương, chúng tôi còn có dự án điện ảnh Nữ biệt động Sài Gòn và một số dự án phim truyền hình…
Chúng tôi mong muốn với các dữ liệu hồ sơ vụ án, các chuyên án có thật của lực lượng công an trong lịch sử hơn 80 năm sẽ là nguồn cảm hứng để các đạo diễn cùng khai thác. Điện ảnh Công an nhân dân sẽ đóng vai trò là đơn vị chủ trì sản xuất và luôn tạo mọi điều kiện cho các văn nghệ sĩ, nhà làm phim cùng tham gia sáng tạo.
* Như vậy, chỉ riêng ở lĩnh vực điện ảnh, có đến 2 dự án của Điện ảnh Công an nhân dân ra mắt vào dịp 30-4-2027. Lý do của quyết định này?
* Chúng tôi cùng với Galaxy Studio - đơn vị phát hành lớn ở Việt Nam, đã tính toán khá kỹ. Hai bộ phim với 2 nội dung khác nhau cùng ra mắt một thời điểm, theo tôi không phải là vấn đề. Mật mã Đông Dương thuộc đề tài tình báo, còn Nữ biệt động Sài Gòn nghe tên gọi mọi người cũng hiểu phần nào. Khán giả xem phim này có thể sẽ tò mò tìm đến phim còn lại. Do đó, chúng tôi không ngại khi đưa 2 bộ phim cùng ra mắt một thời điểm.
Điện ảnh Công an nhân dân được thành lập từ năm 1970 và đã có rất nhiều tác phẩm nổi tiếng: Người không mang họ, Cao nguyên F101… Sau một thời gian buộc phải tạm gác lại để tập trung vào những nhiệm vụ chính trị, hiện tại khi quay trở lại sản xuất phim điện ảnh, chúng tôi mong muốn những chiến công của các thế hệ trong ngành được biết đến nhiều hơn và được đông đảo công chúng đón nhận. Đã có rất nhiều thế hệ âm thầm cống hiến, hy sinh mà không được biết đến, đó là một thiệt thòi lớn.
VĂN TUẤN thực hiện
