(ĐTTCO)-Hơn 1.000 doanh nghiệp (DN) và nhà mua hàng quốc tế đang "đổ bộ" tìm nguồn cung hàng hóa tại TPHCM, đặc biệt ở nhóm nông sản, thực phẩm và nguyên liệu chế biến. Đây là cơ hội mở rộng thị phần cũng như nâng tầm để đáp ứng các rào cản kỹ thuật, tiêu chuẩn xanh và yêu cầu truy xuất nguồn gốc.

Thị trường Việt "hút" khách hàng quốc tế

Theo bà Rose Chitanuwat, Giám đốc chuỗi dự án (ASEAN) Tập đoàn Informa Markets (Thái Lan), TPHCM đang dần trở thành điểm kết nối nguồn cung cho các hệ thống phân phối quốc tế. Điều này thể hiện rõ qua làn sóng nhà mua hàng nước ngoài liên tục tìm đến các sự kiện xúc tiến thương mại tổ chức tại thành phố từ đầu năm đến nay.

Chỉ riêng Triển lãm quốc tế chuyên ngành nguyên liệu, hương liệu, phụ gia chế biến thực phẩm và đồ uống tại Việt Nam (Fi Vietnam 2026) đã quy tụ hơn 300 DN cùng khoảng 9.000 khách tham quan chuyên ngành đến từ hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Làn sóng kết nối và đơn hàng gia tăng cho thấy nhiều nhà nhập khẩu quốc tế đang đẩy mạnh tìm kiếm nguồn cung mới của khu vực, trong đó Việt Nam nổi lên như một điểm cung ứng đáng chú ý trong lĩnh vực nông sản, thực phẩm và nguyên liệu chế biến. Theo ghi nhận từ hệ thống Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài, nhu cầu tìm nguồn hàng từ Việt Nam đang mở rộng từ nông sản tươi sang thực phẩm chế biến, nguyên liệu tự nhiên và sản phẩm phục vụ xu hướng tiêu dùng sức khỏe.

Đơn cử, nhiều DN Trung Quốc đang tìm mua sầu riêng Việt Nam với sản lượng lớn, gia tăng nhu cầu đối với gạo lài thơm... Trong khi đó, nhiều tập đoàn bán lẻ lớn như GS Retail (Hàn Quốc), Aeon (Nhật Bản) mở rộng tìm kiếm nhà cung cấp Việt Nam cho hệ thống phân phối toàn cầu, tập trung vào nhóm thực phẩm chế biến, đồ uống, sản phẩm tiện lợi và hàng tiêu dùng.

“Các DN đến từ Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, EU, ASEAN, Trung Đông hay Mỹ Latinh đều đang gia tăng hiện diện tại TPHCM để tìm kiếm nguồn hàng thực phẩm, đồ uống, nguyên liệu tự nhiên, thực phẩm chức năng và sản phẩm Halal”, bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại và đầu tư TPHCM (ITPC) cho biết.

Ở chiều ngược lại, nhiều DN Việt Nam cũng bắt đầu giao hàng cho các thị trường khó tính. Chẳng hạn, Tập đoàn Vina T&T Group đã xuất khẩu bưởi Vĩnh Long sang Australia.

Trong lĩnh vực thực phẩm, đồ uống, doanh thu thị trường nước ngoài của Vinamilk trong quý 1-2026 đạt 4.069 tỷ đồng, tăng 39,1% so với cùng kỳ. Theo ông Nguyễn Quang Trí, Giám đốc điều hành marketing Vinamilk, việc liên tục đổi mới các dòng sản phẩm theo xu hướng dinh dưỡng hiện đại đang giúp DN giữ vững đơn hàng và mở rộng thị phần xuất khẩu.

Đơn giản thủ tục, tạo đà cho DN bức tốc

Theo bà Lý Kim Chi, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực thực phẩm TPHCM, dư địa thị trường cho DN thực phẩm Việt vẫn còn rất lớn khi nhu cầu tiêu dùng toàn cầu đang chuyển mạnh sang nhóm sản phẩm xanh, tốt cho sức khỏe và có nguồn gốc minh bạch.

Riêng quy mô nền kinh tế Halal toàn cầu hiện ước đạt khoảng 5.000- 7.000 tỷ USD và được dự báo có thể tiến tới khoảng 10.000 tỷ USD vào năm 2028. Thị trường thực phẩm lành mạnh toàn cầu cũng được dự báo vượt 863 tỷ USD trong năm 2026. Chưa kể, tỷ trọng xuất khẩu của Việt Nam tại các thị trường truyền thống như châu Âu, Mỹ, Nhật Bản… chỉ mới chiếm tỷ lệ khiêm tốn khoảng 2%.

Dây chuyền sản xuất bánh tại Nhà máy ABC Bakery, phường An Lạc, TPHCM (ẢNH: HOÀNG HÙNG)

Tuy nhiên, cùng với cơ hội, áp lực lớn nhất hiện nay nằm ở tiêu chuẩn và khả năng tuân thủ. Ông Ngô Xuân Nam, Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam thuộc Bộ NN-MT, cho biết, chỉ trong nửa cuối tháng 4-2026 đã có 41 thông báo mới từ các thành viên Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) liên quan đến an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật. Điều đáng chú ý là phần lớn quy định mới đều hướng tới siết chặt truy xuất nguồn gốc, dư lượng hóa chất, kiểm soát sinh học và minh bạch chuỗi cung ứng. Các thị trường nhập khẩu lớn hiện cũng đang đồng loạt chuyển từ kiểm soát sản phẩm sang kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng...

Nhằm thích ứng với thay đổi nói trên, theo bà Lý Kim Chi, DN thực phẩm cần chuyển từ “cạnh tranh bằng giá” sang “cạnh tranh bằng giá trị” thông qua đầu tư nguyên liệu, phát triển chế biến sâu và ứng dụng công nghệ để nâng giá trị sản phẩm. Về phía chính sách, cần tiếp tục cải cách thủ tục an toàn thực phẩm theo hướng quản lý rủi ro, chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, đồng thời đơn giản hóa quy trình kiểm tra chuyên ngành để giảm chi phí tuân thủ và rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.

Một thuận lợi lớn cho DN là TPHCM sẵn sàng hỗ trợ vốn vay lên đến 200 tỷ đồng và hỗ trợ lãi suất đến 100% cho các dự án chuyển đổi công nghệ sản xuất. “DN cần tận dụng các cơ hội nhằm đẩy nhanh xanh hóa chuỗi sản xuất thông qua phát triển vùng nguyên liệu sạch, mô hình tuần hoàn, minh bạch dữ liệu chuỗi cung ứng để dễ dàng đáp ứng yêu cầu của các thị trường xuất khẩu”, ông Phạm Bình An, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM, chia sẻ.

MINH XUÂN