Ngày 2-4, tại TPHCM, Diễn đàn Hợp tác kinh tế TPHCM – Mỹ năm 2026 do Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TPHCM (ITPC) tổ chức đã cho thấy, dòng vốn từ Mỹ đang tìm đường vào sâu hơn nền kinh tế thành phố thông qua các dự án logistics và chuỗi cung ứng.
Theo bà Cao Thị Phi Vân, Phó Giám đốc ITPC, quan hệ thương mại – đầu tư giữa Việt Nam và Mỹ đang tăng trưởng mạnh, tạo nền tảng mở rộng hợp tác. Hiện tại, Mỹ có hơn 900 dự án tại TPHCM với tổng vốn khoảng 7,6 tỷ USD; trên cả nước có hơn 1.500 dự án với tổng vốn đăng ký trên 12,5 tỷ USD. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Mỹ năm 2025 đạt hơn 151,8 tỷ USD; riêng 2 tháng đầu năm 2026 đạt 23,84 tỷ USD, tăng 21,9% so với cùng kỳ.
TPHCM tiếp tục là đầu mối xuất nhập khẩu lớn nhất cả nước với kim ngạch thương mại với Mỹ đạt 27,23 tỷ USD, trong đó xuất khẩu khoảng 21,7 tỷ USD, chiếm hơn 23% tổng kim ngạch xuất khẩu của thành phố. Các nhóm hàng chủ lực như gỗ, điện tử, máy móc, dệt may, giày dép tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Với lợi thế trung tâm kinh tế và logistics, thành phố còn nhiều dư địa thu hút dòng vốn từ Mỹ vào các lĩnh vực giá trị gia tăng cao.
Ở phía Mỹ, ông Gregory Harris, Trưởng bộ phận Thương mại, Tổng Lãnh sự quán Mỹ tại TPHCM, đánh giá Việt Nam là một trong những nền kinh tế năng động nhất khu vực, trong đó TPHCM thuộc nhóm tăng trưởng cao của ASEAN. Sự gia tăng thương mại kéo theo nhu cầu phát triển hạ tầng logistics và chuỗi cung ứng, mở ra cơ hội để doanh nghiệp Mỹ tham gia sâu hơn vào thị trường với vai trò nhà đầu tư dài hạn.
Tuy nhiên, mức độ tham gia của doanh nghiệp Mỹ trong các khâu logistics và phân phối tại Việt Nam vẫn chưa tương xứng với tiềm năng. Nguyên nhân chủ yếu nằm ở hệ thống kết nối chuỗi cung ứng còn thiếu đồng bộ, đặc biệt là các tuyến vận tải trực tiếp và hạ tầng trung chuyển. Đây được xem là “nút thắt” cần sớm tháo gỡ nếu muốn nâng tầm hợp tác.
Từ góc độ ngành công thương, bà Tô Ngọc Lan, Trưởng Phòng Kinh tế quốc tế Sở Công thương TPHCM, cho rằng doanh nghiệp thành phố có thế mạnh về sản xuất, chế biến, trong khi phía Mỹ, đặc biệt là bang Oregon, lại nổi trội về công nghệ, nguyên liệu và logistics hiện đại. Sự kết nối này có thể hình thành các chuỗi cung ứng hai chiều, giúp doanh nghiệp Việt nâng dần vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Ông Andy Reed, Trưởng ban Thương mại Toàn cầu Cảng Portland, đề xuất kết nối trực tiếp giữa cảng Portland và cụm cảng Cái Mép – Thị Vải nhằm hình thành trục vận tải xuyên Thái Bình Dương ổn định, giúp hàng hóa Việt Nam tiếp cận sâu hơn thị trường Mỹ và Canada.
Ở góc độ doanh nghiệp, đại diện Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn cho rằng hạ tầng cảng biển của TPHCM đã sẵn sàng với khả năng tiếp nhận tàu lớn, chi phí cạnh tranh và hệ thống tuyến vận tải trực tiếp. Đây là điều kiện quan trọng để hình thành các hành lang logistics quốc tế, đủ sức thu hút các nhà đầu tư lớn. Trong khi đó, Hiệp hội Logistics và Cảng biển TPHCM đề xuất phát triển mạnh các tuyến vận tải trực tiếp, logistics xanh và chuỗi cung ứng lạnh để đáp ứng tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế.
Tại diễn đàn, nhiều doanh nghiệp Mỹ nhấn mạnh việc cải thiện môi trường đầu tư theo hướng minh bạch, ổn định và cạnh tranh là điều kiện tiên quyết để mở rộng đầu tư. Đồng thời, cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, bảo đảm nguồn năng lượng và nâng cao hiệu quả kết nối giữa các cơ quan xúc tiến với nhà đầu tư.
Với định hướng thu hút đầu tư vào logistics, công nghệ, thương mại hiện đại và kinh tế xanh, TPHCM đang từng bước hoàn thiện nền tảng để đón dòng vốn chất lượng cao từ Mỹ. Nếu giải quyết tốt các điểm nghẽn về hạ tầng và kết nối chuỗi cung ứng, thành phố có cơ hội trở thành trung tâm logistics và chuỗi cung ứng của khu vực trong thời gian tới.
ÁI VÂN
