Người ta thường bị hấp dẫn bởi 2 chữ “miễn phí”, nhất là trên không gian mạng như nghe nhạc, xem phim hay theo dõi truyền hình trực tiếp một trận thi đấu thể thao đỉnh cao miễn phí. Những đường link “0 đồng” tưởng như vô hại nhưng phía sau mỗi cú click lại là cả một hệ thống vi phạm pháp luật vận hành tinh vi.

Thực tế cho thấy sức hút của các nền tảng trực tuyến lậu không chỉ nằm ở yếu tố miễn phí mà đơn giản nó đáp ứng được nhu cầu của số đông người xem mà thị trường hợp pháp chưa đáp ứng đủ. Không gánh phí bản quyền nặng nề, các nền tảng lậu dồn lực cho hạ tầng giúp tải nhanh dữ liệu hình ảnh, âm thanh sắc nét.

Không phải đăng ký thuê bao, chỉ cần một chạm là có thể thưởng thức ngay chương trình. Không bị ràng buộc bởi các chuẩn mực cộng đồng, bình luận viên trên nền tảng lậu tha hồ “suồng sã” với khán giả bất chấp lứa tuổi… Và rồi, khi thói quen “xem chùa” đã hình thành, người dùng ít có động lực chuyển sang nền tảng trả phí nếu chưa thấy sự khác biệt rõ ràng. Đây là yếu tố cốt lõi nuôi dưỡng những trang web lậu cùng biến thể của nó.

Theo nhận định của nhiều chuyên gia, cuộc chiến bản quyền trực tuyến chỉ thực sự hiệu quả khi hình thành được một “gọng kìm” đồng bộ với sự đồng hành của cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Người dùng sẽ tự rời bỏ web lậu khi “cái đúng” đủ tốt để thay thế.

Nhu cầu của họ xét đến cùng không chỉ miễn phí mà là tiện lợi, nhanh, dễ tiếp cận và đúng sở thích. Với thể thao, đó phải là hạ tầng ổn định trong các trận cầu lớn, độ trễ thấp, truy cập đơn giản cùng gói cước linh hoạt. Với phim ảnh hay âm nhạc, người dùng cần một thư viện nội dung phong phú, cập nhật nhanh và bám sát xu hướng. Khi những nhu cầu đó được đáp ứng đầy đủ, việc lựa chọn nền tảng hợp pháp sẽ hết sức tự nhiên.

Việc hàng loạt website vi phạm bị xóa sổ thời gian qua không đơn thuần là xử lý hiện tượng mà còn là điểm khởi đầu cho một môi trường số lành mạnh hơn, nơi giá trị của sáng tạo và bản quyền được tôn trọng đúng nghĩa.

VĨNH XUÂN