Giá tôm thương phẩm liên tục tăng mạnh, thậm chí cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Thế nhưng, trái với kỳ vọng của người nuôi, sức mua lại giảm rõ rệt.
Giá cao nhưng khó bán, người nuôi chịu áp lực chi phí
Những tháng cuối năm 2025 và đầu năm 2026, giá tôm thương phẩm tại các vùng nuôi trọng điểm ven biển TPHCM ghi nhận mức tăng đáng kể. Cụ thể, tôm thẻ chân trắng tăng 80.000 – 100.000 đồng/kg.
Hiện, tôm thẻ chân trắng nuôi công nghệ cao cỡ 20–26 con/kg được thương lái thu mua bình quân từ 250.000 – 260.000 đồng/kg; loại 30 con/kg dao động trên 230.000 đồng/kg; trong khi tôm cỡ nhỏ khoảng 100 con/kg cũng trên 100.000 đồng/kg. Đây được xem là mức giá cao nhất trong nhiều năm trở lại đây.
Hợp tác xã Chợ Bến, xã Long Điền sở hữu 11 ao nuôi với sản lượng dự kiến khoảng 34 tấn, việc tiêu thụ tôm khá chậm. Ông Bùi Thế Vương, quản lý hợp tác xã cho biết trước đây mỗi vụ thu hoạch chỉ mất khoảng một tuần là thương lái thu mua hết, còn hiện nay đã hơn một tháng nhưng lượng tôm trong ao vẫn chưa tiêu thụ xong.
Theo ông Vương, giá tôm tăng cao đúng thời điểm hợp tác xã bước vào vụ thu hoạch, nhưng sức mua yếu nên thời gian nuôi kéo dài kéo theo chi phí thức ăn, điện và nhân công tăng mạnh. “Bình thường nuôi 3 tháng, chi phí khoảng 110.000 đồng/kg, nay đã hơn 4 tháng, chi phí tăng lên 140.000 – 150.000 đồng/kg nên lợi nhuận không tăng nhiều như kỳ vọng”, ông Vương chia sẻ.
Theo các hộ nuôi, giá tôm tăng chủ yếu do nguồn cung sụt giảm sau các đợt thời tiết cực đoan, dịch bệnh diễn biến phức tạp, khiến không ít hộ phải “treo ao” hoặc giảm mật độ nuôi. Hơn nữa, trong bối cảnh kinh tế còn khó khăn, người tiêu dùng phải thắt chặt chi tiêu.
Ghi nhận tại các chợ truyền thống ven biển thành phố, sức mua tôm giảm rõ rệt. Nhiều tiểu thương cho biết, lượng hàng bán ra chỉ bằng 20–30% so với trước đây.
Chị Hồ Thị Bé Kiều, tiểu thương tại chợ Phước Nguyên, phường Bà Rịa, cho biết: “Trước kia mỗi ngày tôi bán khoảng 50 ký, nay chỉ còn khoảng chục ký. Khách hỏi giá xong thường đắn đo rồi chuyển sang mua cá hoặc mực”.
Tình trạng “giá cao nhưng tiêu thụ chậm” đang tạo ra độ vênh trong chuỗi cung ứng tôm. Người nuôi đối mặt nguy cơ tồn hàng và áp lực chi phí; thương lái khó quay vòng vốn; còn người bán lẻ đối mặt rủi ro khi giảm lợi nhuận. Nếu sức mua không sớm cải thiện, sự mất cân đối cung – cầu có thể ảnh hưởng đến kế hoạch tái sản xuất.
Kết nối cung – cầu, phát triển chế biến sâu để kích sức mua nội địa
Nhận định về thị trường tôm hiện nay, ông Nguyễn Văn Lộc, Phó Chủ tịch Hội Thủy sản TPHCM cho rằng, ngành tôm đang chịu tác động kép từ chi phí sản xuất tăng cao cho đến sức tiêu thụ yếu. Trước mắt, cần đẩy mạnh các chương trình kết nối cung – cầu, đưa con tôm từ vùng nuôi đến thẳng hệ thống phân phối hiện đại để giảm khâu trung gian, hạ giá thành.
Bên cạnh đó, cần đa dạng hóa sản phẩm, phát triển các mặt hàng chế biến sâu, đóng gói quy cách nhỏ để phù hợp khả năng chi tiêu cũng là giải pháp cần thiết để kích cầu thị trường nội địa. Về lâu dài, ngành thủy sản cần tiếp tục ứng dụng khoa học – công nghệ vào nuôi trồng, kiểm soát dịch bệnh, giảm chi phí đầu vào, ổn định sản lượng và giá bán.
Trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, việc xây dựng chuỗi liên kết bền vững giữa người nuôi, doanh nghiệp chế biến và hệ thống phân phối được xem là giải pháp căn cơ, góp phần tạo thế cân bằng lâu dài cho ngành tôm, bảo đảm lợi ích hài hòa giữa nhà sản xuất, thương lái và người tiêu dùng.
THÀNH HUY
