Thủ tướng Chính phủ vừa ký Quyết định số 1115/QĐ-TTg, ban hành kế hoạch triển khai kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển nhà ở xã hội và định hướng chính sách nhà ở trong thời gian tới. Một trong những yêu cầu trọng tâm là các địa phương chủ động giải phóng mặt bằng, chuẩn bị quỹ đất sạch để phát triển nhà ở cho thuê, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của người dân.

Theo kế hoạch, các bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố được giao rà soát quỹ đất, hoàn thiện quy hoạch phát triển nhà ở gắn với hệ thống hạ tầng kỹ thuật, giao thông, y tế, giáo dục và các thiết chế văn hóa. Trong đó, việc tạo lập quỹ đất sạch để phát triển nhà ở cho thuê được xác định là nhiệm vụ ưu tiên.

Kế hoạch nhấn mạnh quan điểm quyền có nơi ở hợp pháp là quyền cơ bản của công dân, đồng thời xác định khả năng tiếp cận nhà ở phù hợp với thu nhập là một trong những tiêu chí phản ánh mức độ phát triển xã hội. Nhà nước có trách nhiệm xây dựng chính sách nhằm hướng tới mục tiêu mọi người dân đều có chỗ ở ổn định.

Đáng chú ý, Chính phủ yêu cầu chuyển đổi tư duy phát triển thị trường nhà ở. Bên cạnh phân khúc nhà ở để bán, cần ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, đặc biệt là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế trọng điểm. Đây được xác định là phân khúc chiến lược, phục vụ lâu dài cho công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Theo định hướng mới, Nhà nước không thực hiện bao cấp về nhà ở nhưng cũng không để thị trường hoàn toàn tự điều tiết. Vai trò của Nhà nước là kiến tạo thông qua việc hoàn thiện thể chế, chính sách và quy hoạch, tạo điều kiện để doanh nghiệp tham gia đầu tư, vận hành với lợi nhuận hợp lý, đồng thời bảo đảm người dân có cơ hội tiếp cận nhà ở phù hợp khả năng chi trả.

Để thúc đẩy thị trường nhà ở cho thuê, Chính phủ yêu cầu nghiên cứu các chính sách về đất đai, tín dụng, tài chính và thuế nhằm khuyến khích doanh nghiệp tham gia đầu tư. Đồng thời, các thủ tục liên quan đến đầu tư, quy hoạch, giao đất, cấp phép xây dựng và tiếp cận nguồn vốn ưu đãi sẽ được đơn giản hóa theo cơ chế "một cửa, một đầu mối, một quy trình chuẩn", bảo đảm rút ngắn thời gian giải quyết và nâng cao trách nhiệm của cơ quan thực hiện.

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý nhà ở và thị trường bất động sản thông qua việc đưa vào vận hành hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Các địa phương phải kiểm soát chặt chẽ đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi về nhà ở, bảo đảm công khai, minh bạch, đồng thời ngăn chặn tình trạng đầu cơ và trục lợi chính sách.

Kế hoạch giao các bộ, ngành nghiên cứu, cụ thể hóa các chủ trương mới vào Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI vào tháng 10/2026.

Văn Hùng