Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng thay mặt Chính phủ, ký ban hành Nghị định số 191/2026/NĐ-CP về Quy chế làm việc của Chính phủ, quy định nguyên tắc tổ chức, hoạt động và trách nhiệm của các cơ quan, cá nhân trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

Theo quy chế, mọi hoạt động của Chính phủ phải tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, đồng thời thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ. Chính phủ làm việc theo cơ chế kết hợp giữa trách nhiệm tập thể với trách nhiệm của Thủ tướng và từng thành viên Chính phủ; các vấn đề thuộc thẩm quyền được quyết định theo nguyên tắc đa số.

Một trong những nội dung đáng chú ý của quy chế là việc đề cao trách nhiệm cá nhân và vai trò nêu gương của thành viên Chính phủ, người đứng đầu các bộ, cơ quan ngang bộ. Mỗi nhiệm vụ chỉ giao một cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm chính, các đơn vị liên quan có trách nhiệm phối hợp thực hiện.

Quy chế cũng yêu cầu giải quyết công việc đúng thẩm quyền, trình tự và thủ tục theo quy định; tăng cường phối hợp, trao đổi thông tin nhằm bảo đảm thống nhất trong quá trình xử lý công việc.

Bên cạnh đó, việc phân công, phân cấp và ủy quyền phải gắn với cá thể hóa trách nhiệm, đi đôi với tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực. Nguyên tắc tập thể lãnh đạo, cá nhân phụ trách tiếp tục được nhấn mạnh, bảo đảm cấp dưới chấp hành sự lãnh đạo, chỉ đạo và phân công của cấp trên.

Quy chế yêu cầu thực hiện nghiêm kỷ luật, kỷ cương hành chính; đồng thời bảo đảm công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong hoạt động của Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ và chính quyền địa phương.

Chính phủ cũng khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám tham mưu, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và quản trị dựa trên dữ liệu trong hoạt động chỉ đạo, điều hành.

Về cơ chế quyết định, Chính phủ có thể xem xét và quyết nghị các vấn đề thuộc thẩm quyền thông qua phiên họp Chính phủ hoặc bằng hình thức lấy ý kiến thành viên Chính phủ bằng phiếu và các hình thức văn bản khác theo quy định. Một quyết định chỉ được thông qua khi có quá nửa tổng số thành viên Chính phủ biểu quyết tán thành. Trường hợp số phiếu ngang nhau, quyết định được thực hiện theo ý kiến mà Thủ tướng Chính phủ đã biểu quyết.

Đối với những vấn đề cấp bách cần xử lý ngay, Chính phủ có thể phân công Thủ tướng hoặc Phó Thủ tướng phụ trách lĩnh vực thay mặt Chính phủ xem xét, quyết định. Các nội dung đã được quyết định theo cơ chế này phải được báo cáo tại phiên họp Chính phủ gần nhất.

Quy chế cũng quy định Chính phủ, Thủ tướng, các Phó Thủ tướng và thành viên Chính phủ phải thực hiện công khai, minh bạch trong hoạt động; cung cấp thông tin đầy đủ, kịp thời về chủ trương, chính sách, quyết định và kết quả điều hành theo quy định của pháp luật.

Việc công khai thông tin được thực hiện chủ yếu thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, cổng thông tin điện tử, nền tảng số và các hệ thống thông tin kết nối, liên thông nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tiếp cận, khai thác thông tin.

Đáng chú ý, quy chế quy định bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ và chủ tịch UBND cấp tỉnh phải trực tiếp chỉ đạo thực hiện đầy đủ các nghị quyết, quyết định và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Các cá nhân này không được phát ngôn hoặc thực hiện các hành vi trái với các quyết nghị, quyết định đã được ban hành.

Trong trường hợp có quan điểm khác, người thực hiện vẫn phải chấp hành quyết định nhưng được quyền báo cáo, trình bày ý kiến với cấp có thẩm quyền và bảo lưu quan điểm của mình.

Tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả của việc không thực hiện đúng quy định, bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ hoặc chủ tịch UBND cấp tỉnh phải kiểm điểm trách nhiệm, báo cáo giải trình với Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời, các trường hợp vi phạm sẽ được xem xét xử lý và công khai kết quả theo quy định.

Văn Hùng