TPHCM hiện xếp thứ 110 trong số các thành phố có hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năng động nhất toàn cầu, đồng thời nằm trong Tốp 5 hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo hàng đầu Đông Nam Á. Thành phố đang từng bước mở rộng không gian khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, tiếp tục gia tăng giá trị trên nền tảng sẵn có.

Hệ sinh thái ước đạt 7,5 tỷ USD

TPHCM đã hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo với gần 30.000 doanh nghiệp ICT (công nghệ thông tin và truyền thông), chiếm khoảng 40% cả nước, tạo nền tảng thúc đẩy kinh tế số.

Trong hệ sinh thái này, Công viên phần mềm Quang Trung (QTSC) là một trong những hạ tầng công nghệ thông tin trọng điểm, đóng vai trò đầu mối phát triển và cung cấp giải pháp, với hơn 650 sản phẩm, dịch vụ; doanh thu tích lũy gần 6 tỷ USD và kim ngạch xuất khẩu hơn 4,35 tỷ USD. Bên cạnh đó, Khu Công nghệ cao TPHCM hiện đã có 112 dự án đang hoạt động; đã xây dựng các hạ tầng phục vụ nghiên cứu và đổi mới sáng tạo như Trung tâm Nghiên cứu - Triển khai (R&D Center), Khu ươm tạo doanh nghiệp công nghệ cao…, qua đó thúc đẩy thương mại hóa sản phẩm “Make in Vietnam”.

Theo Sở KH-CN TPHCM, thành phố hiện thu hút khoảng 50% startup cả nước, 40% cơ sở ươm tạo và 44% vốn đầu tư và giá trị hệ sinh thái… ước đạt 7,5 tỷ USD. TPHCM đang tăng tốc tái cấu trúc hệ sinh thái khởi nghiệp với tham vọng vươn lên nhóm 100 thành phố dẫn đầu toàn cầu theo bảng xếp hạng của StartupBlink. “Mục tiêu vào Tốp 100 toàn cầu không chỉ là thứ hạng, mà còn là thước đo năng lực cạnh tranh dài hạn. Thành phố hướng tới tăng gấp đôi số doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, nâng tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo lên trên 40% và gia tăng số bằng sáng chế trung bình 16%-18% mỗi năm”, ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở KH-CN TPHCM chia sẻ.

Sau sáp nhập địa giới hành chính, không gian khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo của TPHCM còn có các khu vực động lực mới. Vừa qua, TPHCM đã công bố Đô thị KH-CN ở phường Bình Dương, là không gian phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và sản xuất công nghệ cao quy mô lớn, gắn với hành lang công nghiệp, dịch vụ chất lượng cao của vùng Đông Nam bộ. Đô thị KH-CN cũng được định hướng là không gian thử nghiệm (sandbox) cho các công nghệ mới, mô hình quản trị và chính sách mới, trước khi đánh giá và nhân rộng ra toàn thành phố và cả nước.

Giải quyết rào cản về vốn

Với quyết tâm tháo gỡ những rào cản về vốn, chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm cụ thể, TPHCM đã ra mắt Quỹ đầu tư mạo hiểm TPHCM, là công cụ tài chính chuyên biệt, thiết kế riêng để hỗ trợ và đồng hành cùng các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Quỹ hoạt động dưới hình thức công ty cổ phần theo Luật Doanh nghiệp, đảm bảo sự minh bạch, tính tự chủ trong quản trị và ra quyết định đầu tư. Với vốn điều lệ ban đầu là 500 tỷ đồng, trong đó ngân sách thành phố góp 40% (200 tỷ đồng), phần còn lại huy động từ các nhà đầu tư tư nhân, doanh nghiệp và tổ chức tài chính uy tín.

Ông Hoàng Đức Trung, Giám đốc Quỹ đầu tư VinaCapital Ventures, người được giao phụ trách điều hành Quỹ đầu tư mạo hiểm TPHCM chia sẻ: “Với quy mô 500 tỷ đồng trong giai đoạn đầu và kỳ vọng đạt 5.000 tỷ đồng sau 10 năm, chúng tôi đặt mục tiêu mỗi đồng vốn của quỹ sẽ trở thành một nam châm thu hút thêm từ 3-5 đồng vốn từ các quỹ đầu tư tư nhân và quốc tế”.

Trong hơn một thập niên qua, hoạt động đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam đã có bước phát triển nhưng quy mô vẫn khiêm tốn so với khu vực. Sau giai đoạn bùng nổ năm 2021 với tổng vốn khoảng 1,4 tỷ USD, những năm gần đây chỉ duy trì ở mức 500-600 triệu USD/năm, trở thành một trong những rào cản đối với hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh đó, việc thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm TPHCM được kỳ vọng mở rộng dư địa cho hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo. Song song đó, TPHCM đang triển khai các chính sách ưu đãi thuế nhằm hỗ trợ startup và nhà đầu tư.

Theo các chuyên gia, sự tham gia của Nhà nước cùng các tổ chức tài chính lớn trong nước sẽ giúp tăng niềm tin, tạo lực hút để các quỹ quốc tế mạnh dạn rót vốn vào doanh nghiệp có trụ sở tại Việt Nam.

BÁ TÂN