Báo cáo tại Diễn đàn quốc gia Số Việt Nam 2026 vừa diễn ra ở Ninh Bình cho thấy, những năm gần đây, Việt Nam đã có những bước tiến mạnh mẽ trong thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia.

Hệ thống thể chế phục vụ chuyển đổi số tiếp tục được hoàn thiện. Việt Nam đã hình thành hạ tầng số hiện đại với tỷ lệ phủ sóng 5G trên 90% dân số; xây dựng các cơ sở dữ liệu quốc gia lớn và nền tảng số dùng chung quốc gia như Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và VNeID. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong cơ quan Nhà nước và đời sống xã hội đang được thúc đẩy mạnh mẽ; nhiều chương trình đào tạo nhân lực, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số và phổ cập kỹ năng số cho người dân được triển khai.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Bộ KH-CN Bùi Hoàng Phương cho rằng, cần thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, hạn chế, đó là vẫn còn khoảng cách giữa thể chế và thực thi, giữa hạ tầng được đầu tư và giá trị được tạo ra, giữa kỳ vọng và niềm tin số của người dân và doanh nghiệp. “Một câu hỏi thường trực với lãnh đạo Bộ KH-CN và các đơn vị chức năng là làm sao để chuyển đổi số thực sự đi vào cuộc sống, tạo ra được những giá trị thực sự lớn, thực sự đột phá”, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cho biết.

Chuyển đổi số không chỉ đầu tư thêm máy móc, phần mềm, nền tảng số hay cơ sở dữ liệu, điều cốt lõi là phải xuất phát từ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn của người dân, doanh nghiệp và cơ quan Nhà nước để tìm ra những cách làm mới dựa trên công nghệ số. Mục tiêu của chuyển đổi số không phải thực hiện những công việc cũ trên môi trường số, mà làm tốt hơn những việc cần làm theo hướng nhanh hơn, đơn giản hơn, minh bạch hơn và hiệu quả hơn. Khi người dân, doanh nghiệp và đội ngũ cán bộ trực tiếp cảm nhận được những lợi ích đó, họ sẽ chủ động tham gia và trở thành động lực thúc đẩy mạnh mẽ cho quá trình chuyển đổi số quốc gia. Quan trọng hơn, đó là sự chuyển dịch căn bản trong phương thức vận hành của cả quốc gia: từ thủ công sang số, từ rời rạc sang liên thông, từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Để thực hiện được những mục tiêu đó, trước hết phải tạo dựng một không gian đối thoại chính sách thực chất, để Nhà nước, doanh nghiệp, nhà khoa học và các đối tác quốc tế cùng định hình tầm nhìn và tháo gỡ điểm nghẽn cho chuyển đổi số quốc gia. Đồng thời thúc đẩy phát triển nền tảng số và dịch vụ số dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo, coi đây là hạ tầng cốt lõi để xây dựng Chính phủ số, phát triển kinh tế số và kiến tạo xã hội số.

TRẦN LƯU