TPHCM đang đẩy mạnh nhiều giải pháp bảo tồn, trùng tu và “làm sống lại” các di tích lịch sử - văn hóa, hướng tới biến ký ức đô thị thành tài nguyên du lịch có giá trị.
Hòa vào nhịp sống hôm nay
Nhà truyền thống cách mạng Vũng Tàu (số 1, đường Ba Cu, phường Vũng Tàu, TPHCM) từng là trụ sở của Ủy ban Việt Minh tại Vũng Tàu. Đây là một khu dinh thự được xây dựng theo kiến trúc Pháp trên diện tích 6.580m2. Năm 1991, công trình này được Bộ Văn hóa - Thông tin - Thể thao và Du lịch công nhận là Di tích lịch sử cách mạng.
Gần đây, khi triển lãm nghệ thuật Maison de Lumière - Ngôi nhà ánh sáng được tổ chức thì những kiến trúc phía trong tòa nhà cổ kiểu Pháp này như thực sự sống lại. Gần 100 bản sao các kiệt tác hội họa (tỷ lệ 1:1) của các danh họa thế giới như Leonardo da Vinci, Michelangelo, Rembrandt, Vincent van Gogh, Claude Monet, Pablo Picasso hay các danh họa Đông Dương Việt Nam như Mai Trung Thứ, Nguyễn Tường Lân, Lê Phổ, Tô Ngọc Vân... được trưng bày trong khuôn viên tòa biệt thự cổ kính sát biển như một làn gió mới cho di sản này.
Chị Đinh Mỹ Linh (du khách đến từ Hà Nội) cho biết: “Tôi đến Vũng Tàu du lịch, có dịp ghé xem triển lãm và thực sự ngỡ ngàng với kiến trúc cổ của Pháp tại Nhà truyền thống cách mạng Vũng Tàu. Mặc dù có tuổi đời hàng trăm năm nhưng công trình vẫn rất chắc chắn, toát lên vẻ đẹp cổ kính.
Gần đó, di tích lịch sử Bạch Dinh (phường Vũng Tàu, TPHCM) vốn chỉ mở cửa ban ngày phục vụ khách tham quan, nhưng mới đây Sở VH-TT TPHCM phối hợp Bảo tàng - Thư viện Bà Rịa - Vũng Tàu tổ chức chương trình trình diễn ánh sáng nghệ thuật, Bạch Dinh được thắp sáng rực rỡ, mời gọi du khách. Thay cho khung cảnh đìu hiu vào ban đêm, bây giờ du khách có thể ngồi trước hiên tòa nhà cổ kính này vào mỗi tối để xem trình diễn áo dài, nghe nhạc, thưởng lãm công nghệ trình diễn ánh sáng 3D Mapping chiếu rọi lên từng mảng tường rêu phong, cổ kính, trên những cánh cửa gỗ in đậm màu sắc của lịch sử, thời gian…
“Ánh sáng, âm nhạc đã đánh thức không gian cổ kính này, để di sản sống cùng hiện tại, giúp Bạch Dinh thành điểm đến du lịch hấp dẫn vùng biển TPHCM. Tới đây, sở dự kiến sẽ tăng cường kết nối các tour du lịch gắn với địa điểm này”, Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM Đỗ Phước Trung cho biết.
Ngoài Nhà truyền thống cách mạng Vũng Tàu, di tích Bạch Dinh, hàng loạt các di tích khác ở phía Đông TPHCM như: trận địa pháo cổ trên đỉnh núi Lớn; nhà Lớn - Long Sơn; đình thần Thắng Tam Vũng Tàu; nhà tù, nhà công quán Côn Đảo… đã phát huy thêm giá trị bằng các sản phẩm văn hóa - du lịch, từ đó đưa di sản đến gần hơn với khách du lịch.
Chuyển từ tham quan sang trải nghiệm
Theo thống kê, khu vực phía Đông TPHCM có 48 di tích lịch sử - văn hóa đã được xếp hạng. Các di tích này bao gồm 2 di tích quốc gia đặc biệt (nhà tù Côn Đảo và Di tích đường Hồ Chí Minh), 28 di tích quốc gia và 19 di tích cấp tỉnh/thành.
Thời gian gần đây, các di tích được kết nối vào các tour, tuyến du lịch chung của TPHCM và với khu vực xung quanh. Từ đó, các di tích lịch sử - văn hóa trên địa bàn khu vực phía Đông sẽ được khai thác hiệu quả trong việc giáo dục truyền thống và phát triển du lịch.
Bà Trần Thị Bích Vân, Phó Chủ tịch UBND phường Vũng Tàu (TPHCM) cho biết, thông qua các cuộc triển lãm nghệ thuật tại di tích, người dân và du khách không những được tiếp cận nghệ thuật theo một cách gần gũi hơn, mà các sự kiện còn là bước đi mới trong hành trình đa dạng hóa sản phẩm du lịch, góp phần nâng cao giá trị trải nghiệm, thu hút du khách và hướng đến sự phát triển bền vững, hài hòa giữa kinh tế và văn hóa.
Ở góc nhìn của cơ quan quản lý, bà Trần Thị Thu Hiền, Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM, cho biết, việc phát triển tour di sản cho thấy một cách tiếp cận mới trong khai thác tài nguyên văn hóa. “Thời gian tới, đơn vị sẽ tăng cường phát huy giá trị di tích gắn với các loại hình du lịch để tạo ra các tour, tuyến hấp dẫn, thu hút du khách đến với các di tích. Di tích không chỉ là điểm tham quan mà là một sản phẩm trải nghiệm liền mạch và định hướng rõ ràng cho người tham gia”, bà Hiền nhấn mạnh.
QUANG VŨ
