(ĐTTCO) - Tại hội thảo “40 năm Đổi mới: Vai trò dẫn dắt của các tập đoàn kinh tế” do Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức, các chuyên gia cho rằng trọng tâm không còn là tăng trưởng nhanh, mà là tăng trưởng bền vững, dựa trên nội lực và khả năng lan tỏa giá trị.
Tập đoàn nội địa đủ sức đóng vai trò “hạt nhân”
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu biến động, yêu cầu đặt ra là phải hình thành những tập đoàn đủ mạnh để dẫn dắt nền kinh tế, không chỉ về quy mô mà còn ở năng lực xây dựng hệ sinh thái và nâng cấp chuỗi giá trị.
Theo các chuyên gia, phát triển tập đoàn kinh tế phải gắn với nâng cao năng lực nội sinh. Khu vực FDI dù đóng vai trò quan trọng trong xuất khẩu và sản xuất, song mức độ lan tỏa sang doanh nghiệp trong nước còn hạn chế. Điều này đòi hỏi sự xuất hiện của các tập đoàn nội địa đủ sức đóng vai trò “hạt nhân”, kết nối và nâng cấp hệ sinh thái doanh nghiệp Việt.
Một số chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng, trong giai đoạn tới, cạnh tranh không còn diễn ra giữa từng doanh nghiệp riêng lẻ, mà là giữa các chuỗi cung ứng và hệ sinh thái. Vì vậy, nếu doanh nghiệp Việt không tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, đặc biệt là ở các khâu có giá trị gia tăng cao, sẽ khó nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Câu chuyện không còn dừng ở việc xây dựng những doanh nghiệp lớn về quy mô, mà là những doanh nghiệp có khả năng lan tỏa giá trị. Đây cũng chính là điều được ông Nguyễn Duy Hưng, Thành viên HĐQT Công ty Tân Hiệp Phát, nhấn mạnh khi chia sẻ từ thực tiễn hoạt động của doanh nghiệp.
Theo ông Hưng, sức mạnh thực sự của một tập đoàn không nằm ở doanh thu, quy mô hay mức đóng góp ngân sách, mà ở khả năng tạo ra một chuỗi giá trị để cả hệ sinh thái cùng lớn lên. Thực tế tại Tân Hiệp Phát cho thấy, mô hình phát triển không dừng ở việc mở rộng sản xuất hay thị trường, mà được xây dựng xuyên suốt từ người nông dân trồng trà, các đơn vị thu mua nguyên liệu, nhà cung cấp, đối tác logistics cho tới hệ thống phân phối.
Tạo điều kiện để doanh nghiệp phát huy tối đa năng lực
Tuy nhiên, theo ông Hưng, để xây dựng được một chuỗi cung ứng bền vững, yếu tố cốt lõi không nằm ở kỹ thuật hay quy mô, mà nằm ở cách chia sẻ giá trị. Muốn nông dân gắn bó, muốn nhà cung ứng, logistics hay nhà phân phối đi cùng lâu dài, doanh nghiệp phải bảo đảm nguyên tắc win-win và sự trung thành với đối tác.
Nói cách khác, một tập đoàn lớn không được đo bằng quy mô của chính nó, mà bằng quy mô của hệ sinh thái mà nó tạo ra. “Không có cách nào khác ngoài việc chia sẻ giá trị gia tăng đủ tốt để các bên cùng muốn đi đường dài”, ông nhấn mạnh.
Ở góc độ doanh nghiệp tư nhân, ông Nguyễn Duy Hưng cho rằng điều quan trọng không phải là được chỉ dẫn phải làm gì, mà là không bị trói buộc và có đủ niềm tin để đầu tư dài hạn.
Trong nhiều năm qua, Tân Hiệp Phát lựa chọn chiến lược tái đầu tư liên tục bằng nguồn lợi nhuận giữ lại nhằm nâng cấp năng lực sản xuất và gia tăng sức cạnh tranh. Theo ông Hưng, điều doanh nghiệp cần nhất là một môi trường ổn định, có thể dự báo để mạnh dạn tái đầu tư, nâng cấp chuỗi giá trị và vươn ra thị trường quốc tế.
Điều này cũng đồng điệu với quan điểm của nhiều chuyên gia tại hội thảo, khi cho rằng vai trò của Nhà nước trong giai đoạn mới cần chuyển từ “làm thay” sang “dẫn dắt”, thông qua việc thiết kế luật chơi minh bạch, bảo đảm tính nhất quán trong thực thi và tạo điều kiện để doanh nghiệp phát huy tối đa năng lực.
Nhìn từ góc độ dài hạn, câu chuyện xây dựng các tập đoàn kinh tế lớn không chỉ là bài toán của riêng doanh nghiệp, mà là bài toán tổng thể của nền kinh tế. Một tập đoàn có thể đạt quy mô lớn, nhưng nếu không tạo ra được sự lan tỏa, không kéo được các doanh nghiệp vệ tinh cùng phát triển, thì vai trò đối với nền kinh tế sẽ vẫn hạn chế.
Điều quan trọng không chỉ là vốn hay quy mô, mà là khả năng tạo dựng niềm tin, phân bổ lợi ích hợp lý và kéo cả chuỗi cung ứng cùng phát triển. Nếu 40 năm trước, Đổi mới là lựa chọn để tồn tại, thì hôm nay, bài toán không chỉ là phát triển, mà là phát triển theo cách không ai bị bỏ lại phía sau.
N.Quang
