Hơn một thập niên qua, nhiều công trình xanh trên thế giới đã đạt được không ít tiến bộ trong việc giảm khí phát thải. Trong đó, một phần thành tựu đến từ việc lựa chọn vật liệu và quá trình thi công, xây dựng.
Loại phát thải từ việc khai thác nguyên liệu, sản xuất, vận chuyển và lắp đặt có thể chiếm tỷ trọng lớn trong tổng phát thải của ngành xây dựng, nhất là với các công trình có kết cấu phức tạp. Đáng chú ý, phần lớn lượng carbon này được phát thải trước khi công trình đi vào vận hành, khiến những quyết định thiết kế và lựa chọn vật liệu từ sớm trở nên đặc biệt quan trọng.
Tại Philippines, trong bối cảnh nhu cầu xây dựng gia tăng song song với rủi ro khí hậu ngày càng rõ nét, các giải pháp mang tính vừa cấp bách vừa đảm bảo khả thi đang được triển khai. Nhiều doanh nghiệp đã có các sáng kiến sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường, giảm phát thải khí CO2 trong quá trình khai thác và sản xuất vật liệu, nhất là tre. Vừa bền vừa dẻo, tre chính là một trong những loài thực vật phát triển nhanh nhất thế giới.
Trong khi gỗ mềm và gỗ cứng cần 40-150 năm để trưởng thành, tre có thể thu hoạch chỉ sau khoảng 3 năm. Khi được xử lý và gia công, tre có thể sử dụng hàng chục năm. Theo CNN, nhận thấy tiềm năng của cây tre, anh Earl Forlales, người Philippines, bắt đầu thiết kế những ngôi nhà tre. Sau khi giành chiến thắng trong nhiều cuộc thi quốc tế, kỹ sư vật liệu này đã thành lập Công ty Cubo vào năm 2019, bắt đầu sản xuất nhà lắp ghép từ tháng 11-2020. Những công trình có thể được lắp ráp trong vài ngày, với tuổi thọ dự kiến 50 năm.
Earl Forlales kỳ vọng thiết kế mô đun và việc sử dụng tre của Cubo sẽ thúc đẩy xây dựng bền vững, đồng thời cung cấp giải pháp nhà ở giá phải chăng cho cuộc khủng hoảng nhà ở tại Philippines.
Cubo không phải là đơn vị duy nhất nhìn thấy tiềm năng của tre. Cũng tại Philippines, theo Eco-Business, Tập đoàn Arthaland đã triển khai dự án BEAM (dùng tre cho kiến trúc và vật liệu sinh thái). Đây là dự án dùng tre kỹ thuật quy mô thương mại đầu tiên của Philippines, nhằm minh chứng tính khả thi của vật liệu sinh học trong điều kiện thực tế.
Tọa lạc tại khu dân cư Sevina Park, tỉnh Laguna, dự án là một công trình 600m2, dự kiến làm phòng khám trong năm nay. Công trình sử dụng tre ghép thanh có nguồn gốc nội địa làm kết cấu chính, đồng thời tiến hành các thử nghiệm về khả năng chịu lực và chống cháy theo tiêu chuẩn ASTM (Hiệp hội Vật liệu và thử nghiệm Mỹ) nhằm phục vụ xác nhận hiệu năng và mở rộng ứng dụng trong ngành.
Không riêng ở Philippines, nhiều công ty và kiến trúc sư trên thế giới đã sử dụng tre trong các dự án xây dựng. Tại Bali (Indonesia), Công ty Kiến trúc Ibuku chuyên thiết kế các công trình tre quy mô lớn như khu Green Village và Green School.
Dù nhiều tiềm năng, việc phổ biến tre trong xây dựng vẫn đối mặt với các rào cản về kỹ thuật và năng lực sản xuất. Theo các chuyên gia về tiêu chuẩn kỹ thuật, khả năng chống cháy của tre vẫn cần được nghiên cứu thêm.
Tuy vậy, các nhà hoạt động môi trường kỳ vọng vào việc sử dụng tre kỹ thuật trong xây dựng sẽ ngày càng phổ biến. Xu hướng này sẽ đóng góp tích cực vào mục tiêu chung cắt giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính trên toàn cầu.
KHÁNH MINH
