Trong bối cảnh cuộc chạy đua phát triển robot hình người ngày càng mạnh mẽ trên phạm vi toàn cầu, Trung Quốc vừa thúc đẩy ngành công nghiệp này, vừa tăng cường quản lý để sớm đưa robot vào đời sống gia đình.
Giám sát bằng mã định danh
Theo báo Bưu điện Hoa Nam buổi sáng (SCMP, Trung Quốc), mới đây, Bắc Kinh đã khởi động sáng kiến cấp quốc gia mang tên Nền tảng dịch vụ quản lý vòng đời toàn diện robot hình người. Theo đó, mỗi robot hình người được sản xuất trong nước sẽ có một mã định danh (ID) riêng biệt. Hay có thể hiểu nôm na đây là một dạng “căn cước công dân” dành cho robot. Mỗi mã định danh gồm 4 phần. Trong đó, mã quốc gia gồm 2 chữ số được sử dụng để theo dõi hoạt động vận chuyển và kinh doanh xuyên biên giới; mã nhà sản xuất gồm 4 chữ số giúp xác định doanh nghiệp chế tạo robot. Bên cạnh đó là mã mẫu sản phẩm gồm 6 chữ số để phân loại robot và mã số seri gồm 17 chữ số dùng để nhận diện từng đơn vị riêng lẻ.
Chương trình gắn mã định danh cho robot do Ủy ban Tiêu chuẩn hóa robot hình người và Trí tuệ nhân tạo hiện thân (HEIS), thuộc Bộ Công nghiệp và công nghệ thông tin Trung Quốc, chủ trì triển khai. Theo Đài Truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV), hệ thống này được thiết kế nhằm theo dõi robot trong toàn bộ vòng đời của chúng, từ khi xuất xưởng, lưu thông trên thị trường, quá trình sử dụng cho đến khi bị loại bỏ hoặc tái chế.
Giới chức Trung Quốc cho biết mục tiêu chính của hệ thống là tăng cường khả năng truy xuất nguồn gốc sản phẩm, qua đó giúp giám sát các rủi ro có thể phát sinh trong quá trình vận hành của robot. Trung Quốc cũng ban hành các hướng dẫn về quản lý vòng đời robot hình người và quy định cách thức sử dụng mã số này. Theo ông Yu Xiuming, Phó Giám đốc Viện Tiêu chuẩn hóa điện tử Trung Quốc (CESI), các quy định mới áp dụng cho toàn bộ chuỗi cung ứng, bao gồm nhà sản xuất, đơn vị cung cấp dịch vụ, nhà bán lẻ, người sử dụng cũng như các cơ sở tái chế. Hiện hệ thống đã được áp dụng đối với hơn 100 nhà sản xuất robot hình người của Trung Quốc. Hơn 28.000 robot thuộc khoảng 200 mẫu khác nhau đã được cấp mã định danh.
Hướng tới thương mại hóa robot gia đình
Cùng với việc xây dựng hành lang quản lý, Trung Quốc cũng đang đẩy mạnh quá trình đưa robot hình người vào cuộc sống thường nhật. Công ty GigaAI giới thiệu mẫu robot hình người đa năng dùng trong gia đình mang tên SeeLight S1. Đây được xem là robot gia đình đa năng đầu tiên của Trung Quốc. Khác với các robot đang hoạt động trong nhà máy, SeeLight S1 được thiết kế để tự hiểu nhiệm vụ và tự lập kế hoạch thực hiện nhờ sự hỗ trợ của các mô hình trí tuệ nhân tạo hiện thân (embodied AI). Trong video trình diễn do doanh nghiệp công bố, robot có thể thực hiện nhiều công việc gia đình như thái rau, chiên trứng, cho quần áo vào máy giặt, phơi đồ, dọn giường và kéo rèm cửa... Theo ông Zhu Zheng, Giám đốc điều hành Công ty GigaAI, robot sẽ được đưa vào thử nghiệm miễn phí tại các hộ gia đình ở thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc từ nửa đầu năm 2027. Trước đó, 100 robot sẽ được triển khai thử nghiệm tại các khu nhà dành cho lao động trong ngành công nghệ cao. Giai đoạn thử nghiệm tại hộ gia đình sẽ ưu tiên các gia đình có người cao tuổi, trẻ em hoặc có vật nuôi.
GigaAI đặt mục tiêu giảm giá phần cứng xuống dưới 100.000 NDT (hơn 14.000 USD) vào tháng 6-2027, tương đương giảm một nửa so với hiện nay. Ông Zhu Zheng dự báo robot gia đình sẽ đạt được những bước đột phá quan trọng cả về thương mại hóa lẫn năng lực của các mô hình trí tuệ nhân tạo hiện thân vào năm 2028.
Tuy nhiên, giới chuyên môn cho rằng dù tiềm năng của thị trường rất lớn, việc đưa robot vào môi trường gia đình vẫn là một thách thức đáng kể do đây là môi trường không tiêu chuẩn hóa và thay đổi liên tục. Các doanh nghiệp cũng phải giải quyết bài toán về kích thước, trọng lượng thiết bị, nguồn dữ liệu cần thiết để huấn luyện robot thực hiện các công việc phức tạp trong đời sống hàng ngày.
Theo Công ty nghiên cứu LeadLeo (Trung Quốc), thị trường robot gia đình toàn cầu đạt quy mô khoảng 41 tỷ USD trong năm ngoái và được dự báo tăng trưởng trung bình 20%/năm trong giai đoạn từ nay đến năm 2027. Trong khi đó, nghiên cứu của Công ty tư vấn thị trường International Data Corporation (IDC, Mỹ) công bố hồi tháng 1 cho hay thị trường robot hình người toàn cầu đã tăng trưởng tới 508% trong năm ngoái, với khoảng 18.000 robot được giao trên toàn thế giới.
MINH CHÂU
