Đại hội XIV của Đảng đang diễn ra tại Hà Nội, trong đó công tác nhân sự được xác định là một trong những nội dung có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thu hút sự quan tâm sâu sắc của cán bộ, đảng viên và nhân dân cả nước.
Nhiều lần nhấn mạnh về yêu cầu đối với công tác nhân sự, Tổng Bí thưTô Lâm cho rằng việc lựa chọn các đồng chí tham gia Ban lãnh đạo cao nhất của Đảng phải được tiến hành hết sức kỹ lưỡng, chặt chẽ, thận trọng và đúng quy định. Theo Tổng Bí thư, các nhân sự được lựa chọn phải đủ bản lĩnh, trí tuệ, phẩm chất và năng lực để lãnh đạo triển khai những mục tiêu, nhiệm vụ rất cao, rất khẩn trương và quyết liệt trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Trong Diễn văn khai mạc Đại hội XIV, Chủ tịch nước Lương Cường nêu rõ một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Đại hội là bầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV. Đây là bước khởi đầu mang tính nền tảng cho toàn bộ công tác nhân sự của nhiệm kỳ mới.
Các đồng chí được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương phải thực sự tiêu biểu về phẩm chất đạo đức cách mạng, có trí tuệ, bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực lãnh đạo và uy tín cao; “xứng đáng là người lãnh đạo, là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân”, đủ sức tổ chức thực hiện thắng lợi những nhiệm vụ lớn mà Đảng, Nhà nước và nhân dân giao phó.
Theo thông lệ của Đảng, sau khi Đại hội bầu ra Ban Chấp hành Trung ương khóa mới, Trung ương sẽ tiến hành Hội nghị lần thứ nhất ngay trong thời gian diễn ra Đại hội. Tại Hội nghị này, Ban Chấp hành Trung ương sẽ tiến hành bầu Bộ Chính trị, Tổng Bí thư và Ban Bí thư khóa mới.
Kết quả bầu cử các chức danh lãnh đạo chủ chốt sẽ được báo cáo và công bố trước khi Đại hội XIV bế mạc, bảo đảm tính công khai, minh bạch và thống nhất trong toàn Đảng.
Quy trình bầu cử được thực hiện theo Quyết định số 190/2024 của Ban Chấp hành Trung ương, do Tổng Bí thư Tô Lâm ký ban hành, quy định cụ thể về quy chế bầu cử trong Đảng. Theo đó, việc bầu cử tại Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng do Đại hội quyết định và được tiến hành theo các nguyên tắc cơ bản: tập trung dân chủ, bình đẳng, trực tiếp và theo đa số quá bán.
Hình thức bỏ phiếu kín được áp dụng trong nhiều nội dung quan trọng, bao gồm bầu Ban Chấp hành Trung ương Đảng, bầu Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Ban Bí thư, Ủy ban Kiểm tra Trung ương và Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương.
Việc lấy phiếu xin ý kiến về nhân sự để đưa vào danh sách bầu cử, cũng như giới thiệu đảng viên ứng cử các chức danh lãnh đạo Nhà nước, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ, đều được thực hiện theo hình thức bỏ phiếu kín.
Quy trình bầu cử nhân sự tại Đại hội XIV được thiết kế nhằm bảo đảm tính dân chủ, khách quan, chặt chẽ và tuân thủ nghiêm các quy định của Đảng. Đây là cơ sở quan trọng để lựa chọn được đội ngũ cán bộ lãnh đạo đủ phẩm chất, năng lực và uy tín, đáp ứng yêu cầu lãnh đạo đất nước trong bối cảnh mới, đồng thời củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân đối với sự lãnh đạo của Đảng.
Quyết định 190 quy định quy trình bầu Bộ Chính trị gồm 9 bước.
1. Phiên họp thứ nhất của Ban Chấp hành Trung ương Đảng do Tổng Bí thư khóa trước (tái cử hoặc không tái cử) làm triệu tập viên khai mạc và chủ trì cho đến khi bầu xong Đoàn Chủ tịch hội nghị. Trường hợp Tổng Bí thư khóa trước không thể làm triệu tập viên thì Đoàn Chủ tịch đại hội cử triệu tập viên.
2. Đoàn Chủ tịch hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng báo cáo về đề án và đề nghị số lượng ủy viên Bộ Chính trị cần bầu.
3. Hội nghị thảo luận, biểu quyết về số lượng ủy viên Bộ Chính trị.
4. Đoàn Chủ tịch báo cáo danh sách những nhân sự được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa trước đề cử vào Bộ Chính trị.
5. Tiến hành ứng cử, đề cử.
6. Họp tổ để thảo luận.
7. Đoàn Chủ tịch tổng hợp danh sách những người tự ứng cử, được đề cử; đề xuất những trường hợp được rút và không được rút khỏi danh sách bầu cử, báo cáo hội nghị xem xét, quyết định; lấy phiếu xin ý kiến của hội nghị đối với những người ứng cử, được đề cử tại hội nghị (nếu cần).
8. Lập danh sách bầu cử, hội nghị biểu quyết thông qua số lượng và danh sách bầu cử Bộ Chính trị.
9. Bầu cử, kiểm phiếu, công bố kết quả bầu cử.
Quyết định 190 nêu rõ quy trình bầu Tổng Bí thư gồm 5 bước:
1. Đoàn Chủ tịch báo cáo về yêu cầu, tiêu chuẩn Tổng Bí thư và dự kiến nhân sự Tổng Bí thư được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa trước giới thiệu, ý kiến giới thiệu của Bộ Chính trị khóa mới, kết quả giới thiệu nhân sự Tổng Bí thư của đại hội để hội nghị tham khảo.
2. Họp tổ để thảo luận và tiến hành ứng cử, đề cử.
3. Đoàn Chủ tịch tổng hợp danh sách những người tự ứng cử, được đề cử; đề xuất những trường hợp được rút và không được rút khỏi danh sách bầu cử, báo cáo hội nghị xem xét, quyết định; lấy phiếu xin ý kiến của hội nghị đối với những người ứng cử, được đề cử tại hội nghị (nếu cần).
4. Lập danh sách bầu cử, hội nghị biểu quyết thông qua số lượng và danh sách bầu cử.
5. Bầu cử, kiểm phiếu, công bố kết quả bầu cử.
Quyết định 190 quy định quy trình bầu Ban Bí thư gồm 8 bước.
1. Tổng Bí thư thay mặt Đoàn Chủ tịch hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng báo cáo về đề án và đề nghị số lượng ủy viên Ban Bí thư cần bầu.
2. Hội nghị thảo luận, biểu quyết về số lượng ủy viên Ban Bí thư.
3. Đoàn Chủ tịch báo cáo danh sách những nhân sự được Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa trước đề cử vào Ban Bí thư.
4. Tiến hành ứng cử, đề cử.
5. Họp tổ để thảo luận.
6. Đoàn Chủ tịch tổng hợp danh sách những người tự ứng cử, được đề cử; đề xuất những trường hợp được rút và không được rút khỏi danh sách bầu cử, báo cáo hội nghị xem xét, quyết định; lấy phiếu xin ý kiến của hội nghị đối với những người tự ứng cử, được đề cử tại hội nghị (nếu cần).
7. Lập danh sách bầu cử, hội nghị biểu quyết thông qua số lượng và danh sách bầu cử Ban Bí thư.
8. Bầu cử, kiểm phiếu, công bố kết quả bầu cử.
Văn Tùng
