Việt Nam lựa chọn công nghệ ưu tiên xuất phát trực tiếp từ các "bài toán lớn" của quốc gia và những thách thức thực tiễn trong từng ngành, lĩnh vực cụ thể của nền kinh tế.
Ngày 1-6, tại Hà Nội, Bộ KH-CN tổ chức họp báo thường kỳ dưới sự chủ trì của Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương.
Báo cáo tại đây cho biết, trong tháng 5, Bộ KH-CN tiếp tục triển khai đồng bộ các nhiệm vụ trọng tâm về hoàn thiện thể chế, phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Cụ thể, tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa công nghệ cao tính đến quý 1 đạt 50,76%. Theo Báo cáo Chỉ số Hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu 2026 của StartupBlink, Việt Nam tăng 5 bậc, lên vị trí thứ 50 thế giới, mức xếp hạng cao nhất từ trước đến nay.
Tính lũy kế đến tháng 5, cả nước có 963 doanh nghiệp KH-CN, 20 sàn giao dịch KH-CN, 37 trung tâm đổi mới sáng tạo tại 26/34 tỉnh, thành phố. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình đến tháng 5 đạt 50,2%; tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số năm 2025 ước đạt 14,02% GDP, tương đương khoảng 72,1 tỷ USD. Doanh thu dịch vụ bưu chính tháng 5 ước đạt 8.500 tỷ đồng, tăng 30% so với cùng kỳ năm 2025...
Cả nước có 110,5 triệu thuê bao truy nhập internet băng rộng di động, trong đó 24,29 triệu thuê bao 5G; 25,62 triệu thuê bao internet băng rộng cố định...
Liên quan việc triển khai Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phát triển công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược, tại cuộc họp báo, ông Lưu Quang Minh, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học kỹ thuật và công nghệ (Bộ KH-CN) cho biết, điểm đột phá lớn nhất của chính sách mới là sự thay đổi trong cách tiếp cận.
Cụ thể, Việt Nam không chạy theo các xu hướng công nghệ trên thế giới. Thay vào đó, việc lựa chọn công nghệ ưu tiên xuất phát trực tiếp từ các "bài toán lớn" của quốc gia và những thách thức thực tiễn trong từng ngành, lĩnh vực cụ thể của nền kinh tế. Điều này giúp tránh được tình trạng lựa chọn công nghệ theo phong trào hoặc đầu tư dàn trải nhưng không hình thành được sản phẩm và năng lực công nghệ có giá trị thực tế.
Danh mục công nghệ chiến lược ưu tiên tập trung vào các nhóm có khả năng tạo sức bật lớn về năng suất và bảo đảm an ninh - quốc phòng, bao gồm: trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), điện toán đám mây (Cloud Computing), công nghệ bán dẫn và chip chuyên dụng, mạng viễn thông thế hệ mới.
Bên cạnh đó, những mảng như robot tự động hóa, bản sao số (Digital Twin - mô hình kỹ thuật số phản ánh chính xác một đối tượng vật lý), an ninh mạng, vi sinh tiên tiến, năng lượng và vật liệu mới, khai thác đất hiếm, hàng không vũ trụ và công nghệ đường sắt hiện đại cũng được định vị là trọng tâm.
Ông Lưu Quang Minh nhấn mạnh, theo định hướng này, việc phát triển công nghệ bắt buộc phải gắn liền với sản phẩm đầu ra rõ ràng. Điều này đồng nghĩa với việc mỗi dự án phải xác định được chủ thể có đủ năng lực triển khai và phải có thị trường tiêu thụ thực tế, tránh tình trạng nghiên cứu khoa học tách rời nhu cầu sử dụng.
TRẦN BÌNH
