Khi những không gian văn hóa, thể thao (VH-TT) của TPHCM "sáng đèn", một dòng chảy mới đang hình thành, nơi VH-TT không chỉ nuôi dưỡng đời sống tinh thần, mà trở thành nguồn lực kinh tế.
Thị trường nghệ thuật TPHCM cuối năm 2025 ghi nhận một cột mốc đáng chú ý khi Hội chợ Triển lãm Mỹ thuật quốc tế VIA (Vietnam International Artfair) có gần 1.000 tác phẩm được giao dịch ngày khai mạc. Qua đó đưa thị trường mỹ thuật TPHCM tiệm cận những chuẩn mực vận hành chuyên nghiệp. Một hệ sinh thái nghệ thuật - sáng tạo đang dần hình thành, đưa thành phố tiến thêm một bước trên hành trình trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa năng động của khu vực.
Sau hành trình 5 năm, Liên hoan Âm nhạc Quốc tế TPHCM - HOZO (Hò Dô) đã khẳng định vị thế một sự kiện âm nhạc quốc tế của khu vực. Hành trình định vị thương hiệu ngày càng rõ nét khi TPHCM trở thành điểm đến của nhiều sự kiện nghệ thuật - giải trí quốc tế. Từ đêm diễn The Wild Dreams của nhóm Westlife trên sân vận động Thống Nhất, đến Inviolate World Tour của huyền thoại guitar Steve Vai tại nhà thi đấu Nguyễn Du, cho thấy năng lực tổ chức, hạ tầng và sức hút thị trường của một đô thị vận hành theo logic của công nghiệp văn hóa. TPHCM đang đầu tư đồng bộ hệ thống thiết chế văn hóa làm nền tảng cho bước tăng tốc dài hạn. Đó là những công trình chuẩn mực, quy mô như: Nhà hát Giao hưởng - Nhạc - Vũ kịch TPHCM tại Khu đô thị mới Thủ Thiêm với hơn 1.700 chỗ ngồi; Rạp Xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ tầm 10.000m²… hứa hẹn kiến tạo những không gian trải nghiệm mới.
Những thiết chế này vừa bổ sung hạ tầng cho hoạt động văn hóa - nghệ thuật vừa góp phần định hình diện mạo kiến trúc, tạo “điểm neo” cho những chuỗi sự kiện, biểu diễn và giao dịch sáng tạo.
TPHCM đang phát triển tư duy thị trường rõ nét, lấy nhu cầu của người dân và du khách làm trung tâm. Cách tiếp cận này được ứng dụng trong lĩnh vực thể thao, khi mở ra biên độ phát triển mới thông qua hệ thống giải đấu cùng mạng lưới đào tạo, huấn luyện và kinh doanh thể thao ngày càng chuyên nghiệp. Những “mảnh ghép” đang dần kết nối, hình thành hệ sinh thái kinh tế thể thao của TPHCM.
Sau hợp nhất, hệ thống thiết chế VH-TT cơ sở tại phường, xã, đặc khu ở TPHCM được tái cấu trúc theo mô hình Trung tâm Cung ứng dịch vụ VH-TT, hướng đến đáp ứng sát hơn nhu cầu thực tế của cộng đồng. Giải Bóng chuyền Cúp Gold 7400 lần thứ nhất (tháng 8-2025) đã để lại nhiều ấn tượng tốt trong giới hoạt động thể thao phong trào về chất lượng chuyên môn lẫn năng lực tổ chức của thiết chế thể thao cơ sở.
Khoảng 5 năm gần đây, nhiều sự kiện thể thao của thành phố tạo nguồn thu đáng kể từ tài trợ, kinh doanh sản phẩm - dịch vụ thể thao và du lịch. Giải Vô địch Teqball thế giới 2024 do TPHCM lần đầu đăng cai tổ chức, đã được phủ sóng đến 74 quốc gia. Lễ hội Sông nước TPHCM 2024 cũng mang đến những con số không ngờ, khi thu hút 4,5 triệu lượt người dân và du khách sau 10 ngày tổ chức…
Một dòng chảy đang chuyển động mạnh mẽ từ nền tảng chính sách đến thực tiễn thị trường, đang đưa công nghiệp văn hóa và kinh tế thể thao ra khỏi “sân chơi phong trào”, từng bước trở thành động lực tăng trưởng mới của đô thị. Mỗi mùa lễ hội, giải đấu, sự kiện sáng tạo không chỉ mang giá trị tinh thần, mà còn tạo ra doanh thu, việc làm và thương hiệu cho thành phố.
Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội - Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM):
Với vị thế của một đô thị hiện đại, phát triển công nghiệp văn hóa tại TPHCM gắn liền với mục tiêu xây dựng thành phố sáng tạo. Công nghiệp văn hóa phát triển không chỉ tạo ra giá trị gia tăng cho kinh tế đô thị, đóng góp vào GRDP, mà còn trực tiếp nâng cao chất lượng sống của người dân.
Phó Giám đốc Sở VH-TT TPHCM:
Sau giai đoạn hợp nhất, ngành thể thao TPHCM trong diện mạo mới đã hình thành một tầm nhìn chiến lược mang tên “tam giác phát triển”. Khu vực TPHCM (trước đây) với vai trò trung tâm huấn luyện, nghiên cứu, ứng dụng khoa học thể thao tiên tiến sẽ kết nối chặt chẽ cùng khu vực Bình Dương (trước đây), nơi có tiềm năng dồi dào về phát hiện và đào tạo năng khiếu, đồng thời phát triển công nghiệp thiết bị thể thao và khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu (trước đây) để phát triển thể thao biển và tổ chức nhiều sự kiện quốc gia, quốc tế. Ba khu vực cùng hợp lực sẽ hình thành một “tam giác thể thao” với 3 sứ mệnh: huấn luyện đỉnh cao - cung cấp nguồn nhân lực - tổ chức sự kiện thể thao.
NGUYỄN ANH - THIÊN THANH
