Sức mua nội địa đang từng bước phục hồi và tiếp tục giữ vai trò quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế. Tuy nhiên, áp lực chi phí, biến động thị trường và thay đổi hành vi tiêu dùng đang đặt ra yêu cầu về những giải pháp dài hạn.

Thông tin được đưa ra tại hội thảo “Khơi thông sức mua, kích cầu tiêu dùng” do Báo Thanh Niên tổ chức sáng 22/5,

Tuy nhiên, theo TS. Phạm Viết Thuận - Viện trưởng kinh tế Tài nguyên và Môi trường, tại Việt Nam, dù nhu cầu tiêu dùng tăng nhưng tỷ lệ tiêu dùng vẫn có xu hướng giảm từ năm trước và hiện nay vẫntiếp tục tác động đến thị trường. Tiêu dùng nội địa chịu ảnh hưởng từ các chính sách liên quan đến thuế, hóa đơn và kê khai, trong khi biến động giá xăng dầu và vật tư trên thị trường quốc tế khiến giá cả hàng hóa và dịch vụ tăng bình quân khoảng 20 - 22%.

Đặc biệt, nhóm hộ kinh doanh giữ vai trò quan trọng trong lưu thông hàng hóa và dịch vụ trên thị trường hiện đang chịu tác động đáng kể từ những thay đổi về chính sách và chi phí vận hành.

Theo bà Lý Kim Chi - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Thực phẩm TP.HCM (FFA), cộng đồng doanh nghiệp đang chịu áp lực lớn về chi phí nguyên vật liệu đầu vào, thuế, phí và chi phí sản xuất kinh doanh. Bà cũng lưu ý rằng sự phát triển mạnh của hàng giả, hàng nhái và hàng không rõ nguồn gốc trên môi trường trực tuyến đang tác động đến môi trường cạnh tranh và niềm tin thị trường.

Minh chứng cụ thể, bà Lâm Thúy Ái - Tổng giám đốc Công ty CP Mebi Farm, cho biết: “Để cho ra đời một quả trứng gà đạt tiêu chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm trong bối cảnh hiện nay, doanh nghiệp phải gánh áp lực chi phí từ nhiều phía. Chi phí thức ăn chăn nuôi, logistics, vaccine, thuốc thú y cùng các chính sách thuế, phí và bảo hiểm cho người lao động đều tăng cao, đẩy giá thành sản xuất tăng khoảng 35%. Đó là chưa kể doanh nghiệp còn phải cạnh tranh với hàng hóa giá thấp hoặc những sản phẩm không bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng trên thị trường. Bên cạnh tài chính, doanh nghiệp còn đầu tư thêm nguồn lực cho tiêu chuẩn môi trường, truy xuất nguồn gốc và các tiêu chí phát triển bền vững nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao từ thị trường tiêu dùng".

Tại hội thảo, ông Nguyễn Ngọc Thắng - Tổng giám đốc Saigon Co.op cho rằng: “Để kích cầu tiêu dùng hiệu quả và bền vững, yếu tố then chốt là khơi thông niềm tin của người tiêu dùng. Người dân sẽ sẵn sàng chi tiêu khi họ cảm thấy giá cả hợp lý, hàng hóa đảm bảo chất lượng, nguồn gốc xuất xứ minh bạch, có nhiều chương trình ưu đãi thiết thực và đặc biệt là an tâm khi mua sắm".

Ông Thắng cũng đề xuất tiếp tục duy trì các chính sách kích cầu đã phát huy hiệu quả như giảm thuế VAT có mục tiêu, triển khai các chương trình khuyến mãi tập trung, tăng cường kết nối cung - cầu và xúc tiến thương mại nội địa phù hợp với diễn biến thị trường. Cùng với đó là việc hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã nâng cao năng lực sản xuất, cải tiến chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn xanh, thúc đẩy truy xuất nguồn gốc và tăng cường chuyển đổi số trong lĩnh vực bán lẻ.

Bà Lý Kim Chi cho rằng: “Hiện nay hàng giả, hàng nhái và hàng không rõ nguồn gốc xuất hiện ngày càng nhiều trên môi trường trực tuyến với quy mô lớn. Việc tăng cường xử lý nghiêm các hành vi gian lận thương mại sẽ góp phần củng cố niềm tin của người tiêu dùng, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp sản xuất chân chính phát triển ổn định”.

Về phía cơ quan quản lý, ông Nguyễn Nguyên Phương - Phó giám đốc Sở Công Thương cho biết TP.HCM đang triển khai mô hình “Tích xanh trách nhiệm” với sự tham gia của 12 hệ thống phân phối lớn trên địa bàn thành phố. “Đây là giải pháp minh bạch giúp hỗ trợ doanh nghiệp sản xuất nghiêm túc và tạo thêm cơ sở để người tiêu dùng lựa chọn hàng hóa chất lượng. Việc hình thành cơ chế khuyến khích sản xuất có trách nhiệm và gia tăng niềm tin thị trường sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển dài hạn”, ông Phương nhấn mạnh.

Trong lĩnh vực du lịch, ông Trần Thế Dũng - Tổng giám đốc Công ty CP lữ hành Vietluxtour cũng cho biết, nhiều quốc gia đã xây dựng thành công hệ sinh thái du lịch mua sắm với các trung tâm thương mại và mô hình outlet quy mô lớn. Đây là hướng đi giúp gia tăng giá trị tiêu dùng và mở rộng thêm nguồn lực cho tăng trưởng kinh tế.

Các ý kiến tại hội thảo cho thấy sức mua của thị trường cần được tiếp thêm động lực từ chính sách, chất lượng sản phẩm và niềm tin tiêu dùng. Khi các mắt xích từ quản lý, sản xuất đến phân phối được kết nối hiệu quả hơn, thị trường sẽ có thêm dư địa phát triển và tạo động lực tăng trưởng cho nền kinh tế trong thời gian tới.

Thanh Ngân