Bộ Nông nghiệp - Môi trường (NN-MT) chuyển giao thẩm quyền chứng nhận gạo thơm xuất khẩu sang EU và Vương quốc Anh cho cấp tỉnh từ ngày 1-7-2026. Tuy nhiên, đến ngày 8-6 mới có 8/34 tỉnh, thành phố gửi mẫu chữ ký và mẫu dấu phục vụ triển khai cơ chế mới.
Chiều 8-6, tại Hà Nội, Cục Trồng trọt và bảo vệ thực vật (Bộ NN-MT) tổ chức hội nghị triển khai các nghị quyết của Chính phủ và thông tư của bộ trưởng về phân cấp, phân quyền, cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực trồng trọt, bảo vệ và kiểm dịch thực vật.
Theo thông tin tại hội nghị, từ ngày 1-7, thủ tục chứng nhận và chứng nhận lại chủng loại gạo thơm xuất khẩu sang Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Anh theo các cam kết thương mại sẽ được phân cấp cho địa phương thực hiện.
Theo ông Nguyễn Văn Vương, Trưởng phòng Quản lý giống cây trồng (Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật), thủ tục chứng nhận chủng loại gạo thơm xuất khẩu được hưởng ưu đãi thuế quan theo Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU (EVFTA) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh và Bắc Ireland (UKVFTA) sẽ được chuyển giao cho UBND cấp tỉnh thực hiện từ ngày 1-7.
Trước đây, việc chứng nhận được thực hiện theo cơ chế tập trung. Khi phân cấp về địa phương, doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ và thực hiện thủ tục ngay tại nơi sản xuất hoặc nơi đăng ký kinh doanh, thay vì phụ thuộc vào cơ quan trung ương, giúp giảm thời gian đi lại, giảm chi phí hành chính cho doanh nghiệp xuất khẩu.
Theo quy định tại Nghị định số 103/2020/NĐ-CP ngày 4-9-2020 của Chính phủ quy định về chứng nhận chủng loại gạo thơm xuất khẩu sang EU, việc cấp giấy chứng nhận được thực hiện trên cơ sở hồ sơ: trong hồ sơ có biên bản kiểm tra ruộng lúa thơm do tổ chức khảo nghiệm lập và chịu trách nhiệm. Do đó, cơ quan cấp giấy chứng nhận không phải tổ chức kiểm tra thực địa trước khi cấp giấy.
Tuy nhiên, việc chuyển giao thẩm quyền cũng đặt ra yêu cầu các địa phương phải hoàn tất công tác chuẩn bị trước khi cơ chế mới có hiệu lực. Bộ NN-MT đã đề nghị các tỉnh, thành phố gửi mẫu chữ ký của người có thẩm quyền ký giấy chứng nhận, giấy chứng nhận lại và mẫu dấu để tổng hợp, thông báo cho phía EU và Vương quốc Anh theo quy định. Tuy nhiên, theo Bộ NN-MT, một số địa phương vẫn chưa hoàn tất các bước chuẩn bị cần thiết.
Theo thông tin được Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, đến nay mới có 8/34 tỉnh, thành phố gửi mẫu chữ ký và mẫu dấu về bộ. Ông Nguyễn Văn Vương cho biết, nếu địa phương chậm hoàn tất các thủ tục chuẩn bị, hoạt động chứng nhận chủng loại gạo thơm xuất khẩu sau ngày 1-7 có thể bị ảnh hưởng, từ đó tác động đến doanh nghiệp có nhu cầu xuất khẩu để hưởng ưu đãi thuế quan theo các hiệp định thương mại.
BÍCH THANH
