Trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông leo thang khiến những huyết mạch năng lượng đứng trước nguy cơ bị gián đoạn, Nhật Bản đang quyết liệt đẩy mạnh các biện pháp bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Trong chuyến công du Trung Đông mới đây, Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản, ông Ryosei Akazawa, đã đạt được những cam kết quan trọng nhằm đảm bảo dòng chảy dầu mỏ. Tại Abu Dhabi, Nhật Bản và Các Tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE) đã nhất trí tăng lượng dự trữ dầu thô chung đặt tại các kho chứa của Nhật Bản.
Theo thỏa thuận, các công ty của UAE sẽ nắm giữ lượng dầu này, giúp Nhật Bản có quyền ưu tiên tiếp cận trong trường hợp khẩn cấp. Hiện nay, UAE chiếm khoảng 40% tổng lượng dầu thô nhập khẩu của Nhật Bản. Việc UAE rút khỏi Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) gần đây cũng mở ra cơ hội để quốc gia này tăng sản lượng theo nhu cầu riêng, giúp Nhật Bản có thêm dư địa để đàm phán nguồn cung ổn định.
Song song đó, Nhật Bản cũng thắt chặt quan hệ với Saudi Arabia. Cùng với UAE, đây là hai đối tác cung ứng dầu mỏ lớn nhất, đóng vai trò quan trọng đối với nền kinh tế Nhật Bản. Trong các cuộc hội đàm cấp cao, Nhật Bản không chỉ đề nghị đảm bảo sản lượng mà còn đề xuất hỗ trợ tài chính và kỹ thuật để phát triển các tuyến vận chuyển thay thế, nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào các điểm nóng đang bị đe dọa bởi xung đột.
Hiểu rõ rủi ro khi tập trung quá lớn vào một khu vực, Nhật Bản đang tích cực mở rộng sự hiện diện tại các thị trường năng lượng ít biến động chính trị hơn. Australia và Mỹ tiếp tục là hai trụ cột chính trong chiến lược đa dạng hóa khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Nhật Bản.
Việc duy trì các hợp đồng dài hạn với Australia và Mỹ giúp Nhật Bản giảm bớt áp lực khi giá năng lượng tại Trung Đông biến động. Các doanh nghiệp Nhật Bản cũng đang tăng cường đầu tư vào các dự án khai thác khí đốt tại Bắc Mỹ và châu Đại Dương để đảm bảo quyền tự chủ về nguồn cung trong nhiều thập niên tới.
Không dừng lại ở nhiên liệu hóa thạch, Nhật Bản đang nhìn nhận Đông Nam Á như một đối tác chiến lược trong quá trình chuyển đổi năng lượng. Thông qua sáng kiến Cộng đồng Phát thải ròng bằng không châu Á (AZEC), Nhật Bản đang thúc đẩy các dự án năng lượng sạch với Indonesia, Malaysia và Singapore.
Theo Japan Times, Nhật Bản hợp tác với Indonesia và Malaysia để phát triển chuỗi cung ứng amoniac và hydro xanh, những nguồn năng lượng được kỳ vọng sẽ thay thế than đá trong sản xuất điện. Việc thúc đẩy năng lượng sạch tại ASEAN không chỉ giúp Nhật Bản hiện thực hóa mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050, mà còn tạo ra một "vùng đệm" năng lượng mới, giảm bớt sự phụ thuộc vào các khu vực có địa chính trị phức tạp.
Chiến lược này không chỉ nhằm ứng phó với các cú sốc cung tức thời mà còn khẳng định tầm nhìn dài hạn của Nhật Bản trong việc giảm thiểu rủi ro địa chính trị và chuyển đổi sang một cơ cấu năng lượng bền vững hơn.
VIỆT LÊ
