Theo thông báo từ Ủy ban Chứng khoán nhà nước, từ ngày 20-1, việc tiếp nhận hồ sơ cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa chính thức được triển khai. Từ đây, kỳ vọng về việc thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài được mở ra mạnh mẽ hơn.

Công bố 3 thủ tục mới

Nhằm thực hiện Nghị quyết 05 của Chính phủ về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, ngày 20-1, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 96 về việc công bố thủ tục hành chính mới ban hành thí điểm trong lĩnh vực tài sản mã hóa thuộc phạm vi chức năng quản lý của bộ. Theo đó, 3 thủ tục hành chính mới bao gồm: cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa; điều chỉnh giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa; thu hồi giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa. Việc tiếp nhận các hồ sơ thủ tục hành chính nêu trên sẽ bắt đầu từ ngày 20-1-2026.

Theo các chuyên gia, việc cấp phép thí điểm cho sàn giao dịch tài sản mã hóa đầu tiên của Việt Nam sẽ là “chìa khóa” mở ra cơ hội thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài một cách chính thống và hiệu quả. Ông Trần Xuân Tiến, Tổng thư ký chi hội Blockchain TPHCM, nhận xét việc yêu cầu tổ chức đăng ký cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa phải có vốn điều lệ lên tới 10.000 tỷ đồng không đơn thuần là một rào cản kỹ thuật, mà đóng vai trò như một “bộ lọc” để chọn ra những định chế tài chính có năng lực thực sự, từ đó tạo niềm tin tuyệt đối cho các nhà đầu tư nước ngoài.

TS Trần Quý, Viện trưởng Viện Phát triển kinh tế số Việt Nam, Chủ tịch Nền tảng tài sản số MetaDAP, cho rằng, trước đây dòng tiền này chảy vào Việt Nam qua các kênh “ngầm” khó kiểm soát. Nay với quy định mới, nhà đầu tư nước ngoài (cả cá nhân và tổ chức) có thể tham gia thị trường minh bạch thông qua việc mở tài khoản vốn đầu tư gián tiếp tại các ngân hàng lưu ký. Cơ chế này giúp Việt Nam kiểm soát được dòng tiền ra/vào; tạo niềm tin cho các quỹ đầu tư mạo hiểm quốc tế rót vốn vào các dự án blockchain Việt và thu thuế từ các giao dịch xuyên biên giới.

Giảm thiểu lừa đảo tài sản mã hóa

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc nghiên cứu và phát triển, Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam, nhận định, năm 2026 là bước ngoặt quan trọng cho thị trường tài sản mã hóa của Việt Nam, khi Luật Công nghiệp công nghệ số chính thức có hiệu lực và sàn giao dịch tài sản mã hóa đầu tiên được cấp phép. Từ đây, những vụ lừa đảo liên quan đến tài sản số chắc chắn sẽ giảm mạnh, bởi các quy định đã rõ ràng và được luật hóa.

Bổ sung thêm nhận định trên, PSG-TS Trần Hùng Sơn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển công nghệ ngân hàng, Trường Đại học Kinh tế - Luật TPHCM, cho rằng, ngoài các quy định trong Luật Công nghiệp công nghệ số, Nhà nước cũng sẽ thiết lập cơ chế cấp phép, quản lý sàn giao dịch và các quy trình xác minh danh tính (KYC), chống rửa tiền (AML). Điều này buộc các tổ chức cung cấp dịch vụ phải hoạt động dưới sự giám sát, thay vì ẩn mình ở các “thiên đường thuế” để né tránh trách nhiệm pháp lý.

Tuy nhiên, ngay cả khi các quy định pháp luật đã rõ, PSG-TS Trần Hùng Sơn vẫn cảnh báo “Rủi ro lừa đảo bùng phát phần lớn do trình độ hiểu biết tài chính của nhà đầu tư còn hạn chế. Việc công nhận tài sản mã hóa sẽ đi kèm với các chương trình giáo dục tài chính bài bản. Khi nhà đầu tư được trang bị kiến thức về bản chất và rủi ro của tài sản mã hóa, họ sẽ có khả năng tự bảo vệ mình”.

Quy trình cấp phép

Thủ tục cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa gồm 5 bước (theo Quyết định 96 của Bộ Tài chính):

Bước 1: Tổ chức đăng ký cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa (tổ chức) nộp các tài liệu quy định tại Điều 9 Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP (Nghị quyết 05).

Bước 2: UBCKNN tiếp nhận và kiểm tra danh mục các tài liệu quy định.

Bước 3: Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được đầy đủ, hợp lệ các tài liệu quy định, Bộ Tài chính có văn bản về việc tổ chức đăng ký tiến hành các thủ tục quy định tại Khoản 3 Điều 10 Nghị quyết 05.

Bước 4: Trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày Bộ Tài chính có văn bản quy định tại Khoản 2 Điều 10 Nghị quyết 05, tổ chức tiếp tục nộp các tài liệu quy định tại các Khoản 3, 4, 7, 8 Điều 9 Nghị quyết 05.

Bước 5: Trường hợp không nhận được hoặc nhận được không đầy đủ các tài liệu quy định tại các Khoản 3, 4, 7, 8 Điều 9 Nghị quyết 05 trong thời hạn 12 tháng kể từ ngày Bộ Tài chính có văn bản quy định tại Khoản 2 Điều 10 Nghị quyết 05, Bộ Tài chính dừng xử lý hồ sơ. Trường hợp nhận được đầy đủ các tài liệu theo quy định, trong thời hạn 30 ngày, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước xem xét hồ sơ và cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa.

Theo Nghị quyết 05, sau 30 ngày kể từ thời điểm Bộ Tài chính cấp giấy phép, tổ chức đăng ký phải đi vào hoạt động.

THANH DUNG

THANH DUNG