Trong dòng chảy khởi nghiệp sôi động tại TPHCM, khởi nghiệp “xanh” trở thành lựa chọn của không ít người trẻ, vừa hướng đến hiệu quả kinh tế vừa tìm kiếm mô hình tạo ra giá trị bền vững cho cộng đồng.
Kể câu chuyện xanh
Giữa không gian đầy sắc màu của Lễ hội Thanh niên TPHCM năm 2026 diễn ra cuối tháng 3-2026, một góc nhỏ trưng bày sản phẩm “níu” chân người qua lại bằng nét mộc mạc của tre, cỏ nến, cỏ bàng. Ở đó, anh Nguyễn Hoàng An Khương (sinh năm 1998), người sáng lập Công ty TNHH The Greenmart Vietnam, say mê kể về câu chuyện khởi nghiệp gắn liền với hành trình sống xanh của mình.
Ra đời cuối năm 2020, trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng ưu tiên sản phẩm thân thiện môi trường, The Greenmart Vietnam khởi đầu từ những chiếc ống hút tre. Sau đó, Khương từng bước mở rộng danh mục sản phẩm sang sổ tay, cốc nước, bình giữ nhiệt, túi xách… làm từ tre, cỏ bàng, cỏ nến, hướng tới thay thế đồ nhựa dùng một lần.
Anh tìm về các làng nghề và vùng nguyên liệu đạt chuẩn, trực tiếp làm việc với nông dân và nghệ nhân địa phương để tre, cỏ nến, cỏ bàng được bắt đầu một “vòng đời” mới. Mô hình cũng tạo việc làm cho khá nhiều lao động tại các tỉnh Cà Mau, Đồng Tháp, Tuyên Quang... giúp họ không còn phụ thuộc hoàn toàn vào những mùa vụ bấp bênh.
Khởi nghiệp ở tuổi 22, An Khương bắt đầu với số vốn ít ỏi tích lũy từ công việc bán ống hút tre online khi đang là sinh viên năm thứ ba. Thời điểm bắt đầu, thiếu vốn, thiếu kinh nghiệm… và Khương phải tự đảm nhận nhiều khâu, từ kiểm tra sản phẩm, dán nhãn đến giao hàng để tối ưu chi phí.
Trong hành trình ấy, An Khương nhận thấy mình may mắn khi chọn khởi nghiệp tại TPHCM - một trong những địa phương có hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo năng động bậc nhất cả nước. Đặc biệt, từ sự hỗ trợ của Thành đoàn TPHCM và cơ hội tiếp cận chương trình hỗ trợ vốn vay ưu đãi từ Quỹ Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp thông qua Trung tâm Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp (BSSC), những tư vấn về quản trị dòng tiền, cách sử dụng vốn hiệu quả… đã giúp anh vững vàng hơn.
An Khương cũng kể câu chuyện xanh qua các workshop trải nghiệm trang trí trên sản phẩm thân thiện môi trường, thu hút sự tham gia của bạn trẻ trong nước và khách quốc tế từ Singapore, Hàn Quốc… Để bạn trẻ được chạm, cảm nhận rõ hơn giá trị của lối sống xanh và dần hình thành thói quen sử dụng những sản phẩm này trong đời sống.
Bên cạnh việc khẳng định vị thế bằng chất lượng, Khương còn khéo léo lồng ghép yếu tố văn hóa vào sản phẩm. Từ chất liệu, kiểu dáng đến họa tiết, mỗi sản phẩm đều góp phần chuyển tải bản sắc Việt. Hình ảnh Hội trường Thống Nhất, chợ Bến Thành, Văn Miếu - Quốc Tử Giám… được tái hiện trên nền tre mộc mạc, qua đó nâng giá trị sản phẩm vượt lên công năng sử dụng, trở thành “đại sứ” góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam và những giá trị truyền thống trong nhịp sống đương đại.
“Bén duyên” với nông nghiệp xanh
Cùng theo đuổi giá trị bền vững, anh Hồ Hoàng Hiếu (sinh năm 1991), Giám đốc Công ty TNHH dịch vụ - đầu tư - phát triển An Gia, chọn trở về quê nhà khởi nghiệp với nghề trồng nấm dược liệu và nấm ăn tuần hoàn. Trời vừa hửng sáng, anh Hiếu đã có mặt tại trang trại. Sau một vòng kiểm tra nhanh, anh mở điện thoại theo dõi các chỉ số nhiệt độ, độ ẩm ở trại. Anh cho biết, thời gian cần có mặt trực tiếp mỗi ngày không nhiều, do phần lớn công việc đã được hỗ trợ bởi công nghệ, từ hệ thống tưới tự động đến thiết bị giám sát môi trường bằng cảm biến IoT (thiết bị cảm biến thông minh).
Nhờ ứng dụng công nghệ, trại nấm của anh Hiếu vận hành ổn định, năng suất được cải thiện, giảm phụ thuộc vào nhân công, đồng thời hạn chế rủi ro phát sinh dịch bệnh so với phương thức truyền thống. Tuy nhiên, để đạt được sự ổn định này, anh Hiếu cũng đã trải qua không ít lần thất bại. Nhớ lại năm 2019, những lứa nấm hỏng do thiếu kinh nghiệm từng là bài học đắt giá, thôi thúc anh theo học bài bản tại Trung tâm Nghiên cứu và phát triển nông nghiệp công nghệ cao TPHCM (AHRD). Từ bước chuyển này, anh từng bước làm chủ quy trình kỹ thuật.
Sau khi vinh dự nhận Giải thưởng Lương Định Của của Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, với sự đồng hành từ các chuyên gia, anh tiếp tục hoàn thiện mô hình. Đến nay, trang trại của anh phát triển đa dạng sản phẩm nấm ăn như bào ngư xám, sò Thái xám, nấm rơm và các loại nấm dược liệu như nấm linh chi, đông trùng hạ thảo.
Mỗi năm, cơ sở cung ứng ra thị trường khoảng 5 tấn meo hạt. Trong quy trình, anh Hiếu chú trọng tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để tạo nguồn dinh dưỡng hữu cơ trồng nấm, kết hợp vi sinh và viên nén dinh dưỡng nhằm nâng cao năng suất. Anh cho biết, động lực theo đuổi hướng đi này bắt nguồn từ những lần chứng kiến nông sản bị lạm dụng hóa chất, tiềm ẩn rủi ro về an toàn thực phẩm.
Không chỉ làm giàu cho riêng mình, trang trại nấm của anh Hiếu còn trở thành nơi nhiều đoàn viên, thanh niên, nông dân tại TPHCM và các tỉnh lân cận đến tham quan, học hỏi. “Ban đầu tôi nghĩ mình chỉ biết làm, còn chia sẻ chưa chắc ai nghe. Nhưng sau khi chia sẻ, tôi nhận ra mỗi câu chuyện chân thật đều có thể trở thành động lực cho người khác”, anh Hiếu tâm sự.
Từ những mô hình trên cho thấy, xanh không còn là khái niệm để nói cho hay mà đã thực sự trở thành lựa chọn trong cách sống, làm nghề của nhiều người trẻ, nơi gắn kết hài hòa giữa hiệu quả kinh tế, trách nhiệm xã hội và bảo vệ môi trường.
CẨM TUYẾT
