Theo báo The Korea Herald (Hàn Quốc), Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi có chuyến công du Hàn Quốc trong hai ngày 19 và 20-5, trong bối cảnh Seoul và Tokyo đang nỗ lực củng cố quan hệ song phương sau nhiều năm căng thẳng vì các vấn đề lịch sử và an ninh khu vực.
Mở rộng “ngoại giao con thoi”
Chuyến thăm của bà Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi diễn ra trong bối cảnh quan hệ Seoul - Tokyo dần cải thiện sau giai đoạn xuống thấp vì các tranh cãi kéo dài về lao động cưỡng bức thời Nhật Bản chiếm đóng bán đảo Triều Tiên (1910-1945), cùng những vấn đề lịch sử và lãnh thổ.
Phủ Tổng thống Hàn Quốc không đưa các vấn đề lịch sử vào danh sách nghị sự chính của cuộc gặp lần này. Thay vào đó, hai bên tập trung nhiều hơn vào hợp tác kinh tế, an ninh và các vấn đề khu vực trong bối cảnh thế giới biến động mạnh.
Có một điểm đáng chú ý là hội nghị thượng đỉnh giữa hai nước lần này được tổ chức tại thành phố Andong, thuộc tỉnh Bắc Gyeongsang. Đây là nơi Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung sinh ra và sống đến khi học tiểu học. Địa điểm tổ chức hội nghị thượng đỉnh mang ý nghĩa biểu tượng đặc biệt khi đây là lần đầu tiên, lãnh đạo Hàn Quốc và Nhật Bản thực hiện “ngoại giao quê nhà”. Trước đó, hồi tháng 1 vừa qua, ông Lee Jae Myung đã tới thăm quê của bà Takaichi là tỉnh Nara của Nhật Bản.
Theo Phủ Tổng thống Hàn Quốc, chuyến thăm đáp lễ của bà Takaichi tới Andong thể hiện sự mở rộng của “ngoại giao con thoi” từ các thủ đô tới các thành phố địa phương. “Ngoại giao con thoi” giữa Hàn Quốc và Nhật Bản là cơ chế các nhà lãnh đạo hai nước luân phiên thăm viếng thường xuyên nhằm xây dựng lòng tin, giải quyết bất đồng và thúc đẩy hợp tác chiến lược.
Trao đổi về an ninh năng lượng
Theo giới quan sát, bên cạnh hợp tác song phương, lãnh đạo hai nước được cho là sẽ tập trung thảo luận về những kết quả từ hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Trung Quốc diễn ra tuần trước tại thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc.
Giáo sư Park Won-gon của Đại học nữ sinh Ewha (Hàn Quốc) cho rằng, Mỹ đang điều chỉnh chiến lược an ninh khu vực, yêu cầu các đồng minh chia sẻ nhiều hơn chi phí quốc phòng. Điều này cho thấy Washington muốn tăng phối hợp với các đồng minh tại Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, nhất là Hàn Quốc và Nhật Bản.
Trong khi đó, xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran và căng thẳng ở eo biển Hormuz đang đặt ra thách thức lớn đối với an ninh năng lượng của cả Hàn Quốc lẫn Nhật Bản. Theo Phủ Tổng thống Hàn Quốc, 61% lượng dầu thô nhập khẩu trong năm ngoái đi qua eo biển Hormuz. Nhật Bản cũng nhập hơn 95% dầu thô từ Trung Đông trong năm tài khóa 2024.
Do đó, nhiều khả năng hai nhà lãnh đạo sẽ thảo luận về các tuyến cung ứng thay thế nhằm tránh eo biển Hormuz; vấn đề an toàn hàng hải và việc tham gia các nỗ lực quốc tế nhằm bảo đảm tự do hàng hải tại khu vực này. Ngoài ra, Seoul và Tokyo cũng có thể trao đổi về hợp tác trong chuỗi cung ứng năng lượng.
Dư luận quốc tế tập trung chú ý vào việc liệu Seoul và Tokyo có thể thu hẹp khác biệt về việc Hàn Quốc muốn gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Hiệp định quy tụ 12 nền kinh tế trong khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương do Nhật Bản dẫn đầu. Bất kỳ thành viên mới nào gia nhập cũng cần sự chấp thuận của các thành viên hiện hữu.
MINH CHÂU
