Theo trang web của Cơ quan hàng không và vũ trụ Mỹ (NASA), dự kiến vào 16 giờ 30 hôm nay 1-4, giờ địa phương (rạng sáng 2-4, giờ Việt Nam), NASA sẽ khởi động sứ mệnh Artemis II đưa người lên Mặt trăng với việc phóng tàu vũ trụ Orion từ Trung tâm vũ trụ Kennedy, bang Florida (Mỹ).
4 phi hành gia tham gia sứ mệnh Artemis II gồm 3 phi hành gia người Mỹ Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch và phi hành gia người Canada Jeremy Hansen.
Theo NASA, cơ quan này cùng các chuyên gia khí tượng thuộc Lực lượng Không gian Mỹ sẽ theo dõi sát sao điều kiện thời tiết trước ngày phóng. Nếu có bất cứ sự cố nào làm trì hoãn việc phóng tàu vũ trụ Orion, NASA vẫn còn cơ hội để thực hiện nhiệm vụ này cho đến hết ngày 6-4. Lần hoãn phóng tàu gần đây nhất là vào ngày 8-2 vừa qua sau khi NASA phát hiện một sự cố kỹ thuật liên quan đến hệ thống tiếp nhiên liệu cho tên lửa đẩy, van tạo áp suất ở cửa khoang phi hành đoàn của tàu vũ trụ Orion.
Nếu việc phóng tàu lần này diễn ra theo đúng kế hoạch, tàu Orion sẽ đưa 4 phi hành gia bay vòng quanh Mặt trăng theo một quỹ đạo được kiểm soát nghiêm ngặt. Sứ mệnh kéo dài 10 ngày này có mục đích kiểm tra sự vận hành của các hệ thống của tàu Orion khi hoạt động trong không gian, bao gồm hệ thống hỗ trợ sự sống, điều hướng, bảo vệ… Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng cho sứ mệnh Artemis III, dự kiến đưa con người thực sự đặt chân xuống Mặt trăng vào năm 2027.
Artemis II là sứ mệnh phóng tàu vũ trụ có người lái lên Mặt trăng sau hơn 50 năm, kể từ thời điểm tàu vũ trụ Apollo 17 (1972) đưa hai phi hành gia người Mỹ đặt chân lên vệ tinh tự nhiên của Trái đất.
Theo đài BBC, chương trình Artemis của NASA chính thức được công bố vào tháng 12-2017. Tính đến nay, chương trình này tiêu tốn khoảng 93 tỷ USD. Câu hỏi được đặt ra: Tại sao Mỹ lại dành nhiều thời gian, công sức và tiền bạc để chạy đua quay trở lại Mặt trăng?
Giáo sư Sara Russell của Bảo tàng Lịch sử tự nhiên (Anh) cho biết, trái ngược với vẻ khô cằn, hoang vắng, Mặt trăng chứa các nguyên tố giống như trên Trái đất. “Ví dụ như đất hiếm, rất khan hiếm trên Trái đất nhưng con người có thể khai thác trên Mặt trăng”, bà Russell nói. Ngoài ra, còn có sắt, titan hay heli, được sử dụng trong sản xuất chất bán dẫn cho đến thiết bị y tế. Và một điều bất ngờ đó là nước. Theo Giáo sư Russell, có một lượng nước lớn ở các cực của Mặt trăng, nơi có những miệng hố với băng có thể được tích tụ trong đó. Giáo sư Russel cho rằng nếu muốn sống được trên Mặt trăng, việc tiếp cận được nguồn nước là tối quan trọng.
Các sứ mệnh Apollo của Mỹ trong những năm 1960 và 1970 diễn ra trong bối cảnh Mỹ chạy đua giành quyền kiểm soát không gian với Liên Xô cũ. Còn hiện nay, đối thủ cạnh tranh của Mỹ là Trung Quốc. Quốc gia châu Á hiện đang đạt được những tiến bộ nhanh chóng trong chương trình vũ trụ của mình.
Ngoài Mặt trăng, NASA đang hướng tới sao Hỏa và muốn đưa con người lên hành tinh đỏ vào những năm 2030. Với những rào cản công nghệ cần phải vượt qua, mốc thời gian NASA đặt ra được xem là khá tham vọng. Mỹ đã quyết định Mặt trăng là nơi khởi động cho tham vọng chinh phục sao Hỏa của mình. Với một căn cứ trên Mặt trăng, NASA có thể hoàn thiện công nghệ để cung cấp không khí, nước cho các phi hành gia. NASA cũng sẽ phải tìm ra cách tạo ra năng lượng và xây dựng nơi ở để bảo vệ con người khỏi nhiệt độ khắc nghiệt cũng như bức xạ không gian nguy hiểm. “Nếu thử nghiệm những công nghệ này trên sao Hỏa và gặp sự cố, hậu quả có thể rất thảm khốc. Việc thử nghiệm chúng trên Mặt trăng an toàn và dễ dàng hơn nhiều", Libby Jackson, người đứng đầu bộ phận không gian tại Bảo tàng Khoa học (Anh), cho biết.
MINH CHÂU
