Các tin nhắn giữa đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi được xem là lần liên lạc trực tiếp đầu tiên được xác nhận giữa Washington và Tehran kể từ khi giao tranh bắt đầu.
Báo Thổ Nhĩ Kỳ tối 16-3, theo giờ địa phương, cho biết Mỹ và Iran đang âm thầm trao đổi thông điệp với nhau, dù chính phủ hai nước công khai khẳng định rằng không có cuộc đàm phán nào đang diễn ra. Sự mâu thuẫn này phản ánh nỗ lực gấp gáp và thiếu tổ chức nhằm tìm lối thoát cho cuộc xung đột đã bước sang tuần thứ ba, theo một báo cáo của Axios.
Các tin nhắn giữa đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi được xem là lần liên lạc trực tiếp đầu tiên được xác nhận giữa Washington và Tehran kể từ khi giao tranh bắt đầu.
Tuy nhiên, những trao đổi này bị bao phủ bởi các cáo buộc qua lại về việc ai là người chủ động liên hệ trước, những tường thuật mâu thuẫn về nội dung trao đổi, và sự không chắc chắn sâu sắc từ phía Mỹ về việc liệu trong ban lãnh đạo Iran đã bị tàn phá nặng nề có còn ai thực sự có quyền đưa ra quyết định hòa bình hay không.
Cuộc chiến hiện cũng đặt ra một nghịch lý lớn khi dường như không có đối tác đàm phán rõ ràng. Phát biểu công khai của Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 16-3 cho thấy rõ tình trạng này.
Trong phát biểu của mình, Tổng thống Mỹ xác nhận rằng các quan chức Iran đã liên lạc nhưng đồng thời đặt câu hỏi liệu những người đó có thực sự có thẩm quyền hay không.
Ông Trump nói với các phóng viên rằng phía Iran muốn đạt được một thỏa thuận và đang trao đổi với phía Mỹ, nhưng Washington không rõ những người đang tìm cách đàm phán thực sự là ai.
Sự không chắc chắn này bắt nguồn từ những thiệt hại mà cuộc chiến đã gây ra cho hệ thống lãnh đạo của Iran.
Ông Trump cho biết nhiều quan chức cấp cao của Iran đã thiệt mạng và cho rằng ngay cả Mojtaba Khamenei, người được cho là đã đảm nhận vị trí Lãnh tụ Tối cao, cũng có thể không còn sống vì chưa xuất hiện công khai.
Mặc dù có những nghi ngờ như vậy, nhưng nhà lãnh đạo Mỹ cho biết ông vẫn không muốn đóng cánh cửa đối thoại, vì đôi khi các cuộc tiếp xúc như vậy có thể dẫn tới những kết quả tích cực.
Ngay cả câu hỏi cơ bản về việc ai là người chủ động liên hệ trước cũng đang gây tranh cãi.
Một quan chức Mỹ nói với trang tin Axios rằng Ngoại trưởng Abbas Araghchi là người khởi xướng liên lạc và Washington thực ra không hề chủ động nói chuyện với Iran.
Tuy nhiên, trang tin Drop Site News lại đưa tin rằng chính đặc phái viên Steve Witkoff mới là người gửi tin nhắn trước, dẫn lời các quan chức Iran cho biết ông Araghchi đã phớt lờ những nỗ lực tiếp cận từ phía Mỹ.
Cả hai nguồn tin đều không cung cấp chi tiết về số lượng hay nội dung cụ thể của các tin nhắn, ngoài việc cho biết chúng chủ yếu xoay quanh khả năng chấm dứt cuộc chiến.
Những tường thuật trái ngược này cho thấy cả hai bên đều có lý do chiến lược để tỏ ra miễn cưỡng đàm phán hơn là tỏ ra nóng lòng. Đây là một động thái quen thuộc trong ngoại giao thời chiến, khi bên bị coi là quá mong muốn đối thoại thường rơi vào vị thế yếu hơn trong các cuộc thương lượng.
Trong khi đó, trên chiến trường, ngày 16-3, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, Đô đốc Brad Cooper cho biết thông qua sự kết hợp giữa các năng lực trên không, trên bộ và trên biển, Mỹ đã phá hủy hơn 100 tàu Hải quân Iran và sẽ tiếp tục làm suy giảm nhanh chóng khả năng của Iran trong việc đe dọa tự do hàng hải tại Eo biển Hormuz và xung quanh khu vực này.
Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ nhấn mạnh các mục tiêu quân sự của Chiến dịch Cơn Thịnh nộ Khủng khiếp được xác định rất rõ ràng, bao gồm loại bỏ tên lửa đạn đạo, thiết bị bay không người lái và các mối đe dọa Hải quân của Iran, cũng như phá hủy toàn bộ hệ thống sản xuất đứng phía sau những năng lực đó.
Theo đô đốc Cooper, việc đánh vào các bệ phóng và đánh chặn tên lửa hay thiết bị bay không người lái chỉ là một phần của phòng thủ, còn việc loại bỏ cả hệ thống sản xuất phía sau chúng mới là bước quan trọng hơn, và Mỹ đang thực hiện điều đó.
Theo TTXVN
