(ĐTTCO) - Từ 0 giờ ngày 24-2, Cơ quan Hải quan và Bảo vệ biên giới Mỹ (CBP) sẽ dừng thu các mức thuế áp đặt theo Đạo luật Quyền lực kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA).
Theo thông báo vừa được gửi đến các nhà vận chuyển trên Hệ thống nhắn tin hàng hóa (CSMS), CBP sẽ vô hiệu hóa tất cả mã thuế quan liên quan do Tổng thống Donald Trump viện dẫn từ IEEPA.
Lợi thế cho một số nước
Thông báo cho biết việc dừng thu thuế này không ảnh hưởng đến bất kỳ loại thuế nhập khẩu nào khác do Tổng thống Donald Trump áp đặt, gồm những loại thuế theo Điều 232 của Đạo luật An ninh quốc gia và Điều 301 Luật Chống hành vi thương mại không công bằng.
Tàu hàng Trung Quốc đang đậu tại cảng Los Angeles ở San Pedro, California, Mỹ ẢNH: China Daily
Theo ước tính từ tổ chức nghiên cứu Penn-Wharton Budget Model (PWBM, Đại học Pennsylvania), thuế nhập khẩu liên quan đến IEEPA đã mang về cho ngân sách Mỹ khoảng 175 tỷ USD. Trung bình mỗi ngày, nước này thu được hơn 500 triệu USD từ các mức thuế này.
Trước đó, sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ và động thái đáp trả nâng mức thuế bổ sung lên 15% của Tổng thống Donald Trump, khởi đầu tuần mới tại thị trường châu Âu, chỉ số DAX của Đức tại Frankfurt đã giảm 0,6%, khi các nhà đầu tư lo ngại thỏa thuận thương mại giữa châu Âu và Mỹ có thể đổ vỡ. Chỉ số CAC 40 của Pháp giảm 0,35% và FTSE 100 của Anh giảm 0,18%.
Tại châu Á, phản ứng khá phân hóa. Trong khi chỉ số ASX 200 của Australia giảm 0,6%, phản ánh tâm lý lo ngại về thiệt hại đối với xuất khẩu của nước này thì chỉ số Hang Seng của Hồng Công đã tăng vọt 2,4% do thị trường Trung Quốc đại lục đóng cửa nghỉ Tết Nguyên đán.
Ngoài ra, với mức thuế quan mới theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, có hiệu lực từ ngày 24-2, mức thuế ròng đối với hàng hóa Trung Quốc vẫn thấp hơn so với trước phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ.
Mặc dù đây là tin tốt cho Trung Quốc nhưng lại không mấy tốt cho Australia, vì mức thuế suất thực tế mà Australia phải chịu đối với nhiều mặt hàng xuất khẩu vào Mỹ sẽ tăng lên đến 50% theo phụ phí toàn cầu tạm thời mới được Tổng thống Donald Trump công bố.
Tương tự, theo tổ chức giám sát thương mại Global Trade Alert, dù mức thuế mới gây lo ngại chung nhưng thuế quan cố định 15% mới của Tổng thống Donald Trump cũng là một lợi thế cho Ấn Độ và Brazil do thuế mới làm giảm mức thuế ròng so với trước đây.
Nhiều rủi ro với kinh tế Mỹ
Ở trong nước, tác động của thuế 15% lên nền kinh tế Mỹ cũng là tâm điểm phân tích của giới chuyên gia.
Thứ nhất, chi phí nhập khẩu tăng thường được chuyển sang người tiêu dùng dưới dạng giá cả tăng, điều này có thể gây áp lực lạm phát mới trong bối cảnh Mỹ đang nỗ lực kiểm soát mức giá tiêu dùng.
Thứ hai, nhiều ngành công nghiệp, từ sản xuất ô tô tới hàng tiêu dùng, có nguy cơ phải điều chỉnh chiến lược cung ứng và giá bán. Điều này có thể kéo giảm sức mua và tăng chi phí hoạt động trong trung hạn.
Thứ ba, dự báo tiêu cực cho thấy thuế tăng có thể khiến tăng trưởng GDP thực của Mỹ giảm nhẹ trong dài hạn nếu phản ứng trả đũa thương mại diễn ra mạnh mẽ.
Tài khóa và phí tổn ngân sách sẽ tạo gánh nặng lên người tiêu dùng và doanh nghiệp, từ đó ảnh hưởng tới chi tiêu hộ gia đình, là yếu tố chính đóng góp vào tăng trưởng GDP của Mỹ.
Quan trọng hơn, theo các tín hiệu thị trường, sự bất định chính sách thuế và thương mại đã khiến nhiều nhà đầu tư bán tháo tài sản rủi ro và tìm đến các kênh trú ẩn khiến biến động thị trường tài chính nội địa trở nên sâu rộng hơn.
Đồng USD giảm khoảng 0,4% so với các đồng tiền chủ chốt. Giá bitcoin, một tài sản rủi ro, đã rơi 2,8% trong khi vàng tăng lên mức cao nhất trong 3 tuần do dòng vốn đổ vào các kênh đầu tư ít biến động hơn. Giá vàng tăng 0,6% lên 5.135 USD/ounce, mức cao nhất kể từ cuối tháng 1. Giá bạc đã tăng 1,2%, đạt mức cao nhất trong hơn 2 tuần.
Giới quan sát cảnh báo, những diễn biến này cho thấy rõ ràng Nhà Trắng vẫn kiên trì với chính sách sử dụng thuế quan thương mại để gây sức ép lên các quốc gia khác. Tình trạng bất ổn lại tái diễn và nguy cơ leo thang hiện cao hơn so với một năm trước.
Hạnh Chi
