Thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới vừa khép lại một tuần giao dịch đặc biệt sôi động khi dòng tiền đổ mạnh vào nhiều nhóm mặt hàng chủ chốt. Chỉ số Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) tăng vọt 5,2%, chính thức thiết lập đỉnh lịch sử mới tại 2.646 điểm.
Thị trường khí tự nhiên khép lại tuần giao dịch với mức tăng gây bất ngờ. Hợp đồng khí tự nhiên giao tháng 2 trên sàn NYMEX tăng hơn 70%, lên 5,28 USD/MMBtu. Tại châu Âu, giá khí cũng leo dốc khoảng 40% chỉ sau vài phiên, cho thấy tâm lý lo ngại đang lan rộng trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Đáng chú ý, đà tăng này diễn ra trong bối cảnh số liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho thấy lượng khí dự trữ tại Mỹ hiện vẫn cao hơn khoảng 6% so với mức trung bình 5 năm. Theo đánh giá của các chuyên gia từ ICIS và MXV, biến động giá hiện nay chủ yếu phản ánh tâm lý phòng vệ rủi ro trong ngắn hạn, thay vì xuất phát từ tình trạng thiếu hụt nguồn cung thực tế.
Nguyên nhân chính đến từ làn không khí lạnh Bắc Cực tràn xuống miền Nam nước Mỹ, đẩy chỉ số nhu cầu sưởi ấm (HDDs) lên mức kỷ lục 581 điểm. Thời tiết cực đoan cũng gây hiện tượng đóng băng thiết bị khai thác, làm gián đoạn tạm thời hoạt động sản xuất khí tự nhiên. Điều này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung LNG từ Mỹ sang châu Âu, trong bối cảnh Anh và Liên minh châu Âu phụ thuộc gần 60% lượng khí nhập khẩu từ thị trường Mỹ.
Ngoài yếu tố thời tiết, tâm lý thị trường còn bị khuếch đại bởi những bất ổn địa chính trị và các phát ngôn liên quan đến thuế quan, làm gia tăng lo ngại về khả năng xuất hiện rào cản đối với xuất khẩu năng lượng trong tương lai. Sự kết hợp giữa rủi ro thời tiết và bất ổn chính sách đã khiến dòng tiền đầu cơ gia tăng mạnh, đẩy giá khí biến động vượt xa các yếu tố cơ bản.
Ở góc nhìn dài hạn, bức tranh nguồn cung được đánh giá bớt căng thẳng hơn. Báo cáo mới nhất của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho thấy nguồn cung LNG toàn cầu dự kiến tăng hơn 7% trong năm 2026, chủ yếu nhờ các dự án mới tại Bắc Mỹ đi vào vận hành, qua đó góp phần tái cân bằng thị trường trong thời gian tới.
Song song với nhóm năng lượng, thị trường kim loại quý cũng ghi nhận diễn biến bứt phá mạnh mẽ. Kết thúc tuần giao dịch ngày 23/1, giá bạc trên sàn COMEX lần đầu tiên vượt mốc 100 USD/ounce, chốt ở mức 101,33 USD/ounce. Đây là tuần tăng thứ ba liên tiếp của bạc, với mức tăng gần 14,5% chỉ sau 5 phiên - cao nhất trong lịch sử giao dịch của mặt hàng này.
Với nhịp tăng mạnh, bạc trở thành mặt hàng có tỷ suất sinh lời nổi bật nhất trong nhóm các mặt hàng đang giao dịch tại MXV. Theo giới phân tích, đà bứt phá của bạc là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố cùng lúc.
Trước hết, các căng thẳng địa chính trị liên quan đến vấn đề Greenland và những tuyên bố về thuế quan giữa Mỹ và Đan Mạch đã thúc đẩy nhu cầu trú ẩn an toàn. Trong bối cảnh giá vàng đã neo ở vùng cao, dòng tiền đầu cơ toàn cầu có xu hướng dịch chuyển sang bạc như một lựa chọn thay thế hấp dẫn hơn.
Bên cạnh đó, sự suy yếu của đồng USD tiếp tục hỗ trợ cho kim loại quý. Chỉ số Dollar Index lùi về quanh 97,6 điểm - mức thấp nhất kể từ tháng 9/2025 trong khi lạm phát PCE của Mỹ vẫn duy trì quanh 2,8%. Môi trường lãi suất thực thấp tạo điều kiện thuận lợi cho giá bạc mở rộng đà tăng.
Về dài hạn, cán cân cung - cầu cũng đóng vai trò quan trọng. Nhu cầu bạc phục vụ các ngành công nghiệp xanh như pin mặt trời, xe điện và hạ tầng AI trong năm 2026 được dự báo đạt mức kỷ lục, trong khi tồn kho tại các trung tâm giao dịch lớn như COMEX và London liên tục suy giảm, làm gia tăng lo ngại về tình trạng thâm hụt nguồn cung mang tính cấu trúc.
Yếu tố kỹ thuật cũng góp phần khuếch đại xu hướng. Khi giá vượt các mốc tâm lý quan trọng, nhiều vị thế bán khống buộc phải mua bù để đóng trạng thái, qua đó tạo thêm lực cầu và đẩy giá tăng nhanh. Dù vậy, theo số liệu từ Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Kỳ hạn Mỹ (CFTC), vị thế mua ròng của các quỹ lớn đã giảm xuống còn 9.946 hợp đồng, cho thấy sự thận trọng nhất định khi thị trường bước vào vùng giá mới.
Cùng chiều với thị trường quốc tế, giá bạc trong nước cũng tăng mạnh trong tuần qua. Do nguồn cung phụ thuộc lớn vào nhập khẩu, các doanh nghiệp nhanh chóng điều chỉnh giá bán. Hiện bạc 999 được giao dịch phổ biến trong khoảng 3,315 - 3,350 triệu đồng/lượng, tăng hơn 14% so với tuần trước. Riêng bạc miếng đầu tư được niêm yết từ khoảng 3,495 triệu đồng và tại một số thương hiệu lớn đã chạm mức cao kỷ lục 4,002 triệu đồng/lượng.
Nhìn chung, việc MXV-Index lập đỉnh lịch sử phản ánh dòng tiền đang quay trở lại mạnh mẽ với thị trường hàng hóa trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng và triển vọng cung - cầu nhiều mặt hàng tiếp tục mất cân đối. Trong ngắn hạn, nhóm năng lượng và kim loại quý được dự báo vẫn là tâm điểm dẫn dắt xu hướng của thị trường.
Văn Sơn
