Thị trường hàng hóa thế giới ghi nhận nhiều biến động đáng chú ý trong phiên giao dịch ngày 5/3. Đà tăng mạnh của nhóm năng lượng, đặc biệt là dầu thô, đã kéo chỉ số MXV-Index tăng 1,6%, lên khoảng 2.700 điểm - mức cao nhất trong gần 8 năm qua. Trong khi đó, thị trường kim loại cơ bản lại chịu áp lực giảm do tồn kho gia tăng và đồng USD mạnh lên.
Thị trường năng lượng trở nên sôi động khi giá dầu đồng loạt tăng mạnh. Giá dầu Brent tăng gần 3,7%, lên mức 84,33 USD/thùng, trong khi dầu WTI tăng gần 8,5%, vượt ngưỡng 81 USD/thùng và ghi nhận phiên tăng thứ năm liên tiếp.
Hiện cả hai loại dầu tiêu chuẩn đều đang giao dịch ở mức cao nhất kể từ tháng 7/2024. Đà tăng này chủ yếu xuất phát từ lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang, đặc biệt là khả năng eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng của thế giới có thể bị phong tỏa.
Trong phát biểu mới nhất, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông không quá lo ngại trước đà tăng của giá năng lượng toàn cầu do căng thẳng với Iran. Theo ông, ưu tiên của Washington hiện nay là triển khai các hoạt động quân sự tại khu vực. Tuy nhiên, việc chính quyền Mỹ chưa đưa ra thời hạn cụ thể cho chiến dịch này đã làm gia tăng lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu trong thời gian dài.
Theo ông John Kilduff - đối tác sáng lập của công ty tư vấn Again Capital, nếu tình trạng bế tắc tại eo biển Hormuz kéo dài, giá dầu có thể tiếp tục tăng. Ông cho rằng việc nhiều quốc gia buộc phải tạm dừng khai thác dầu sẽ tạo ra tác động lâu dài bởi các cơ sở sản xuất không thể nhanh chóng khôi phục toàn bộ công suất.
Một số thông tin trên thị trường cho thấy căng thẳng địa chính trị đang bắt đầu tác động đến hoạt động sản xuất và thương mại năng lượng.
Theo các nguồn tin, Trung Quốc được cho là đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu tạm dừng ký kết các hợp đồng xuất khẩu nhiên liệu mới và xem xét hủy bỏ một số lô hàng đã cam kết do nguồn cung dầu thô đầu vào khan hiếm. Đồng thời, một số nhà máy lọc dầu tại Ấn Độ và khu vực Trung Đông cũng buộc phải giảm công suất hoặc tạm dừng hoạt động trước nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng.
Tại Việt Nam, trước diễn biến tăng mạnh của giá dầu thế giới, giá xăng dầu bán lẻ trong nước cũng được điều chỉnh tăng trong kỳ điều hành gần nhất của liên Bộ Công Thương - Tài chính.
Đáng chú ý, dầu hỏa ghi nhận mức tăng mạnh nhất khi tăng hơn 7.100 đồng/lít, tương đương khoảng 36,6%, phản ánh mức tăng gần 150% của mặt hàng này trên Sàn giao dịch Singapore (SGX). Trong khi đó, xăng E5 RON 92 và RON 95 tăng khoảng 2.000 đồng/lít, còn dầu diesel tăng gần 3.800 đồng/lít, tương đương khoảng 19,5%.
Trái ngược với nhóm năng lượng, thị trường kim loại cơ bản trong phiên giao dịch vừa qua lại ghi nhận xu hướng giảm trên diện rộng.
Trong đó, giá đồng COMEX kỳ hạn tháng 5 giảm gần 1,7%, xuống mức khoảng 12.796 USD/tấn.
Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), sự phục hồi của đồng USD đã tạo áp lực đáng kể lên thị trường kim loại. Do các mặt hàng này được định giá bằng USD, việc đồng bạc xanh tăng giá khiến chi phí giao dịch trở nên đắt đỏ hơn đối với nhà đầu tư sử dụng các đồng tiền khác, từ đó làm suy yếu nhu cầu.
Bên cạnh đó, thị trường kim loại cũng chịu áp lực từ tình trạng dư cung khi lượng tồn kho tại các trung tâm giao dịch lớn trên thế giới đã vượt 1 triệu tấn.
Theo Nhóm Nghiên cứu Đồng Quốc tế (ICSG), thị trường đồng toàn cầu trong năm 2025 ghi nhận mức thặng dư khoảng 380.000 tấn, cao gấp nhiều lần so với mức dư thừa 69.000 tấn của năm 2024.
Dữ liệu từ LSEG cho thấy tính đến ngày 5/3, lượng đồng tồn kho tại các kho của sàn COMEX (Mỹ) đã vượt 544.000 tấn, tăng gần 20% so với đầu năm 2026. Tại sàn LME (Anh), lượng dự trữ tăng 98%, lên hơn 282.000 tấn, trong khi tồn kho trên sàn SHFE (Trung Quốc) cũng tăng 117%, đạt khoảng 391.000 tấn.
Sự gia tăng mạnh của tồn kho cho thấy nguồn cung đồng tinh luyện trên thị trường vẫn dồi dào, trong khi nhu cầu công nghiệp chưa đủ mạnh để hấp thụ lượng kim loại này, đặc biệt trong bối cảnh sản lượng tinh luyện tại Trung Quốc vẫn duy trì ở mức cao.
Nguyễn Sơn
