(ĐTTCO) - Với những diễn biến mới tại khu vực Trung Đông vốn có tầm ảnh hưởng sâu rộng đến bối cảnh vĩ mô quốc tế cũng như Việt Nam, các dự báo của các chuyên gia thận trọng hơn so với báo cáo chiến lược năm 2026.
Tuy nhiên, theo nhận định của các chuyên gia chứng khoán, tại buổi hội thảo “Nắm bắt cơ hội đầu tư giữa dòng biến động” do Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) tổ chức ngày 12-4, mặt bằng giá cổ phiếu đang ở mức hấp dẫn.
Giá dầu khó xuống dưới 90 USD
Theo ông Trần Xuân Bình, Giám đốc Khối phân tích chứng khoán KBSV, ngay trong quý đầu tiên năm 2026, thị trường đầu tư toàn cầu đã trải qua những biến số khó lường, bắt đầu từ việc Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ thuế quan của Tổng thống Donald Trump và đặc biệt là cú sốc năng lượng do xung đột Mỹ - Israel - Iran, khiến nguồn cung năng lượng toàn cầu bị gián đoạn ở mức nghiêm trọng nhất trong lịch sử.
“Trong kịch bản cơ sở, chúng tôi kỳ vọng căng thẳng địa chính trị sẽ dần hạ nhiệt vào cuối quý II, qua đó giúp giảm bớt các tác động tiêu cực lên tăng trưởng kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu trong nửa cuối năm. Tuy vậy, rủi ro lớn vẫn nằm ở khả năng giá dầu neo cao trong dài hạn, làm gia tăng áp lực lạm phát và thu hẹp đáng kể dư địa cắt giảm lãi suất của Fed. Điều này có thể gây áp lực lên mặt bằng lãi suất toàn cầu và dòng vốn vào các thị trường mới nổi trong quý II”, ông Bình nhận định.
Ông Trần Đức Anh, Giám đốc Kinh tế vĩ mô và Chiến lược thị trường KBSV cho rằng xung đột tại eo biển Hormuz đang gây ra gián đoạn nguồn cung năng lượng lớn nhất trong lịch sử, khi lưu lượng vận chuyển qua khu vực này chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu gần như tê liệt. Do đó, nguồn cung dầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục ở trạng thái thắt chặt tương đối trong giai đoạn 2026-2027, ngay cả khi xung đột hạ nhiệt.
Trong kịch bản cơ sở, ông Trần Đức Anh cho rằng giá dầu Brent bình quân sẽ duy trì ở vùng cao 90-100 USD/thùng trong năm 2026, cho thấy cú sốc năng lượng năm 2026 không chỉ mang những hệ lụy ngắn hạn mà rủi ro còn có thể kéo dài và lan tỏa sâu rộng hơn tới nền kinh tế trong trung và dài hạn, đặc biệt là khu vực châu Á - nơi nhập khẩu từ 70-90% lượng dầu thô qua eo biển Hormuz.
P/E tiệm cận đáy 2022 và 2025
Tuy có cùng nhận định không mấy lạc quan về tình hình Trung Đông nhưng các chuyên gia cho rằng quy mô của cuộc khủng hoảng năng lượng năm 2026 được đánh giá là lớn nhất trong lịch sử, nhưng rủi ro suy thoái toàn cầu do giá dầu tăng cao không được đánh giá cao, nhờ nền kinh tế toàn cầu vẫn đang trong xu hướng hồi phục lành mạnh.
Theo ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn, Giám đốc Nghiệp vụ cấp cao lĩnh vực chứng khoán Dragon Capital, biến động địa chính trị toàn cầu khiến tâm lý nhà đầu tư chuyển từ lạc quan sang thận trọng, phòng thủ. Tuy nhiên, đây lại là cơ hội để nhà đầu tư trung và dài hạn tích lũy cổ phiếu với mức giá hợp lý.
Theo các chuyên gia, động thái bán tháo của nhà đầu tư trong tháng 3 có phần phản ánh thái quá với những lo ngại về biến động ở mặt bằng lãi suất và xung đột ở khu vực Trung Đông. Mức P/E điều chỉnh hiện ở 12,4x, tiệm cận đáy 2022 và 2025 trong khi tiềm năng tăng trưởng kinh tế cũng như tăng trưởng lợi nhuận các doanh nghiệp niêm yết vẫn được duy trì, mở ra cơ hội đầu tư hấp dẫn trung dài hạn, mặc dù rủi ro ngắn hạn vẫn ở mức cao.
“Với kỳ vọng xung đột Trung Đông hạ nhiệt trong nửa sau quý II, lãi suất sau giai đoạn neo cao trong quý II sẽ giảm dần từ đầu quý III, chúng tôi kỳ vọng 1 nhịp hồi phục đáng kể của thị trường trong nửa sau 2026, kéo mức P/E điều chỉnh lên 13x trong kịch bản cơ sở”, ông Bình phân tích.
Chiến lược “đánh sóng” nâng hạng
Ngoài vấn đề Trung Đông, câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán cũng được nhiều nhà đầu tư hết sức quan tâm. Theo ông Trần Đức Anh, việc nâng hạng sẽ kích hoạt sự dịch chuyển dòng vốn quy mô lớn từ các quỹ đầu tư chỉ số và quỹ chủ động toàn cầu vào Việt Nam.
Dựa trên các kịch bản phân tích từ FTSE Russell và các tổ chức phân tích khác, tổng giá trị dòng vốn tiềm năng dự kiến đạt mức 3-9 tỷ USD, tương ứng với trọng số ước tính từ 0,3-1,1% trong rổ chỉ số FTSE Emerging All Cap.
Ở chiều ngược lại, thị trường có thể đối mặt với áp lực rút vốn từ các quỹ chuyên biệt thị trường cận biên (Frontier Markets) với giá trị khoảng 0,8-1 tỷ USD. Tuy nhiên, áp lực bán này không đáng kể so với lực cầu hấp thụ mạnh mẽ từ dòng vốn mới nổi, tạo động lực quan trọng cho quá trình tái định giá tài sản và củng cố niềm tin cho lộ trình nâng hạng chính thức vào tháng 9.
Việc nâng hạng thị trường không đơn thuần là thay đổi phân loại mà là một quá trình tái định giá tài sản dựa trên sự cải thiện về hạ tầng pháp lý và dòng vốn tổ chức. Với sự ra đời của Thông tư 08, Việt Nam đã chính thức hiện thực hóa các cam kết kỹ thuật để đón nhận dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF toàn cầu theo trọng số chỉ số.
Tuy nhiên, theo ông Võ Nguyễn Khoa Tuấn, nhà đầu tư cũng hết sức thận trọng khi đầu tư theo sóng nâng hạng. Bản chất của thị trường chứng khoán là “tin ra là bán”. Vì vậy, nhà đầu tư nên cân nhắc chốt lời ở thời điểm Việt Nam chính thức được nâng hạng trong tháng 9.
Hải Phong
