Giá dầu thế giới tiếp tục tăng trong phiên giao dịch chiều 4/3, khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu. Diễn biến này khiến thị trường dầu mỏ duy trì xu hướng tăng trong những phiên gần đây.
Tuy vậy, đà tăng của giá dầu phần nào được kìm lại sau tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng triển khai lực lượng Hải quân Mỹ hộ tống các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz. Đồng thời, Nhà Trắng cũng đang xem xét cung cấp các cơ chế bảo hiểm nhằm hỗ trợ hoạt động vận tải biển tại khu vực này.
Theo ghi nhận vào khoảng 13 giờ 20 phút ngày 4/3 (giờ Việt Nam), giá dầu Brent Biển Bắc tăng khoảng 1,74 USD, tương đương 2,14%, lên mức 83,14 USD/thùng. Trong phiên giao dịch buổi sáng cùng ngày, giá loại dầu này đã vọt lên mức cao nhất kể từ tháng 1/2025.
Cùng thời điểm, giá dầu WTI của Mỹ cũng tăng 1,35 USD, tương đương 1,81%, lên 75,91 USD/thùng. Trong hai phiên gần nhất, cả hai loại dầu chuẩn trên thị trường thế giới đều ghi nhận mức tăng khoảng 5%, phản ánh tâm lý lo ngại ngày càng gia tăng của thị trường trước những rủi ro địa chính trị.
Nguyên nhân chính khiến giá dầu tăng mạnh là tình hình căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang. Trong ngày 3/3, lực lượng Mỹ và Israel đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào nhiều mục tiêu tại Iran. Đáp lại, Tehran được cho là đã triển khai các biện pháp đáp trả nhằm vào hạ tầng năng lượng trong khu vực.
Trung Đông hiện đóng góp gần một phần ba sản lượng dầu toàn cầu, do đó bất kỳ diễn biến bất ổn nào tại khu vực này đều có thể tác động mạnh đến thị trường năng lượng thế giới.
Bên cạnh yếu tố xung đột, nguồn cung từ một số quốc gia sản xuất lớn trong khu vực cũng đang gặp khó khăn. Tại Iraq, quốc gia sản xuất dầu lớn thứ hai trong Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC), các nguồn tin từ chính phủ cho biết nước này đã phải cắt giảm sản lượng khoảng 1,5 triệu thùng mỗi ngày, tương đương gần một nửa tổng sản lượng hiện tại.
Nguyên nhân chủ yếu là do hạn chế về khả năng lưu trữ và gián đoạn các tuyến xuất khẩu. Trong trường hợp hoạt động vận chuyển không sớm được khôi phục, Iraq có thể buộc phải tạm dừng thêm khoảng 3 triệu thùng/ngày trong vài ngày tới.
Một yếu tố khác làm gia tăng rủi ro trên thị trường là tình trạng gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz, tuyến đường hàng hải chiến lược mà phần lớn dầu mỏ từ Trung Đông phải đi qua để đến các thị trường tiêu thụ lớn. Khi hoạt động tại tuyến vận tải này bị hạn chế, nguy cơ thiếu hụt nguồn cung toàn cầu càng trở nên rõ rệt.
Trước tình hình đó, ngày 3/3, Tổng thống Donald Trump tuyên bố Hải quân Mỹ sẵn sàng triển khai lực lượng hộ tống các tàu chở dầu qua khu vực nếu cần thiết. Ông cũng chỉ đạo Tập đoàn Tài chính Phát triển Quốc tế Mỹ (DFC) cung cấp các gói bảo hiểm rủi ro chính trị và bảo lãnh tài chính nhằm hỗ trợ hoạt động thương mại hàng hải tại vùng Vịnh.
Tuy nhiên, các chuyên gia của ngân hàng ING cho rằng những biện pháp này khó có thể tạo ra tác động ngay lập tức. Trong bối cảnh nhiều công ty bảo hiểm quốc tế đang hạn chế hoặc hủy bỏ các hợp đồng bảo hiểm rủi ro chiến tranh, việc triển khai các cơ chế hộ tống quân sự và hỗ trợ tài chính sẽ cần thời gian để đi vào thực tế.
Trong khi đó, nhiều quốc gia và doanh nghiệp trên thế giới đang tìm cách đa dạng hóa nguồn cung năng lượng nhằm giảm phụ thuộc vào khu vực Trung Đông. Tại Trung Quốc, quốc gia nhập khẩu dầu lớn nhất thế giới, một số nhà máy lọc dầu đã phải tạm dừng hoạt động hoặc đẩy sớm kế hoạch bảo dưỡng do thiếu hụt nguồn nguyên liệu.
Ở phía Mỹ, dữ liệu từ Viện Dầu khí Mỹ (API) cho thấy tồn kho dầu thô của nước này trong tuần trước đã tăng khoảng 5,6 triệu thùng, cao hơn đáng kể so với dự báo 2,3 triệu thùng của các nhà phân tích. Số liệu chính thức từ Chính phủ Mỹ dự kiến sẽ được công bố vào cuối ngày, qua đó cung cấp thêm tín hiệu về tình hình cung - cầu trên thị trường năng lượng.
Trong bối cảnh xung đột địa chính trị vẫn diễn biến phức tạp, nhiều chuyên gia cho rằng giá dầu thế giới có thể tiếp tục duy trì ở mức cao trong ngắn hạn. Diễn biến của thị trường năng lượng trong thời gian tới sẽ phụ thuộc lớn vào tình hình an ninh tại Trung Đông cũng như khả năng đảm bảo lưu thông dầu qua các tuyến hàng hải chiến lược.
Văn Tùng
