Không ít sinh viên đang chọn cách bước ra thị trường lao động ngay từ khi còn ngồi trên giảng đường. Xu hướng “vừa học vừa làm” đặt ra một thách thức thiết kế chương trình đào tạo cần được tổ chức phù hợp.
Sinh viên không chờ 4 năm để “bắt đầu”
Đại diện một doanh nghiệp logistics đa quốc gia tại TPHCM cho biết họ quan tâm đến việc ứng viên đã từng làm gì, xử lý tình huống ra sao và thích nghi nhanh thế nào. Đặc biệt ở lĩnh vực công nghệ, một nhà quản lý cũng chia sẻ rằng sinh viên có trải nghiệm thực tập sớm thường bắt nhịp công việc nhanh hơn đáng kể.
Xu hướng ấy đang được phản ánh rõ trong định hướng của nhiều sinh viên hiện nay. Chẳng hạn, Nguyễn Minh Quang, sinh viên chuyên ngành truyền thông - quảng cáo, Western Sydney Việt Nam - hiện đang thực tập vị trí Marketing tại Talent Connect Plus và đồng thời làm gia sư tiếng Anh.
Vì lịch học tập trung vào cuối tuần và mô hình học 3 kỳ/năm, Quang có thể chủ động sắp xếp thời gian để đi làm song song với việc học. “Việc vừa học vừa làm giúp mình rèn cả kỹ năng mềm lẫn chuyên môn. Khi bước vào môi trường văn phòng, mình không còn quá bỡ ngỡ”, Quang chia sẻ.
Trong khi đó, Vương Ngọc Kim Khánh, sinh viên chuyên ngành Marketing tại Western Sydney Việt Nam - cũng đang thực tập Marketing và dạy tiếng Anh bán thời gian. Ban đầu, Khánh lo lắng liệu có thể cân bằng giữa học và làm, nhưng thực tế cho thấy chương trình linh hoạt giúp bạn tìm được nhịp phù hợp. “Có những kiến thức trên lớp nếu chỉ học thì còn khá trừu tượng, nhưng khi đi làm rồi mình hiểu rõ hơn mình đang học để làm gì”, Khánh nói.
Đào tạo phải đi trước một bước so với thị trường
Nhận định về xu hướng hiện nay, TS Douglas Foster - Provost của Western Sydney Việt Nam - cho rằng sự thay đổi nhanh của ngành nghề, công nghệ và kỹ năng đang buộc cả sinh viên lẫn nhà trường phải điều chỉnh cách tiếp cận.
Theo ông, bên cạnh kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp ngày nay ưu tiên khả năng thích nghi, tư duy phân tích, năng lực dữ liệu và trải nghiệm thực tế. “Nếu chương trình đào tạo không tích hợp kỹ năng và không tạo cơ hội cho sinh viên tiếp xúc doanh nghiệp từ sớm, khoảng cách giữa giảng đường và thị trường lao động sẽ ngày càng lớn”, ông nhận định.
Từ góc nhìn đó, ông cho rằng chương trình đào tạo cần được thiết kế theo hướng tích hợp thực tiễn ngay từ đầu thay vì chờ đến năm cuối mới thực tập. Ví dụ tại Western Sydney Việt Nam, các dự án nhóm, nghiên cứu tình huống, mô phỏng và bài tập gắn với doanh nghiệp trở thành cấu phần bắt buộc trong quá trình học.
Năm 2026, Western Sydney Việt Nam triển khai thêm chương trình Externship - chương trình thực nghiệm tại doanh nghiệp thuộc top 100 Việt Nam. Mỗi sinh viên sẽ có dịp quan sát, tham gia và hiểu cách doanh nghiệp vận hành thực tế, qua đó có thể học đi liền với thực tiễn tại các doanh nghiệp lớn.
Đặc biệt, Western Sydney Việt Nam xây dựng chương trình theo cấu trúc ba học kỳ mỗi năm, duy trì nhịp độ học tập liên tục nhưng vẫn có không gian cho thực tập và phát triển cá nhân. Mô hình này cho phép sinh viên hoàn thành chương trình trong 2 năm 8 tháng.
Tuy nhiên, điều cốt lõi không nằm ở rút ngắn thời lượng, mà ở cách tổ chức hiệu quả và tập trung. “Tăng tốc không có nghĩa là làm mỏng kiến thức. Chúng tôi căn chỉnh chuẩn học thuật với chương trình tại Úc, bảo đảm thiết kế môn học, đánh giá và kiểm soát chất lượng theo quy trình nghiêm ngặt”, ông nhấn mạnh.
TS Douglas Foster cho rằng trong bối cảnh thị trường ưu tiên khả năng ứng dụng, kỹ năng số và trải nghiệm sớm, đào tạo đại học phải giúp sinh viên hình thành bản lĩnh nghề nghiệp ngay từ khi còn học. Vì vậy, quan trọng là chương trình có đủ linh hoạt, đủ thực tiễn và đủ hỗ trợ để người học bước vào thị trường lao động với sự tự tin và năng lực thực hành hay không.
QUANG MINH
