Gọi một ly nước, chọn góc ngồi quen, mở laptop làm việc hoặc chỉ ngồi lướt điện thoại. Không ít người trẻ đang biến quán cà phê thành “ngôi nhà” hay “văn phòng thứ hai”, là nơi “trú ẩn” khỏi nhiều áp lực trong cuộc sống.

Chốn quen để “tạm trú”
Giữa nhịp sống tất bật hiện nay, khi ghé một quán cà phê, không khó để bắt gặp hình ảnh những người trẻ ngồi một mình, đeo tai nghe, mắt nhìn màn hình, trên bàn là ly cà phê đã tan đá từ lâu. Thậm chí, có những người say giấc ngay giữa quán xá tấp nập. Với họ, quán cà phê không còn đơn thuần là chỗ gặp gỡ hay hẹn hò, mà trở thành nơi trú ngụ mỗi ngày.
Anh Hoàng Nam (29 tuổi, ngụ phường Bình Thạnh, TPHCM) là khách quen của nhiều quán cà phê ở khu trung tâm thành phố. Sống cùng gia đình trong căn nhà 3 thế hệ, Nam có thói quen ngồi hàng giờ ở quán sau giờ làm, có hôm ngồi đến tận khuya mới về. “Ở nhà cùng gia đình thật ra tôi không thực sự có không gian riêng, luôn cảm thấy ngột ngạt, thiếu tự do. Tôi ra quán cà phê có khi chỉ ngồi lướt điện thoại chứ không làm gì cụ thể, chỉ là để được hít thở, giảm stress, tận hưởng cảm giác một mình, không ai quen biết”, anh Hoàng Nam chia sẻ.
Với Đỗ Quang Huy (22 tuổi, sinh viên Trường Đại học Văn Lang) thì hay chọn những quán cà phê mát mẻ, không quá ồn ào, phù hợp để có thể “cắm máy” ngồi cả ngày. “Dù thường xuyên đi cũng phải tốn một khoản không nhỏ, nhưng mình thấy cũng đáng vì các quán hay ghé đều có máy lạnh để trốn nóng, wifi mạnh, có ổ cắm điện và ghế êm, đủ để ngồi ôm laptop bao lâu cũng được”, cậu sinh viên cho biết. Ngoài ra, mỗi khi cảm thấy căng thẳng và áp lực cuộc sống, cậu lại nghĩ ngay đến trú tạm ở quán: “Mình cảm thấy khi ấy mà về phòng trọ thì bí bách và cô độc lắm, vậy nên mình hay ra quán để suy ngẫm về nhiều thứ, mùi cà phê thơm, nhạc và tiếng cười nói xung quanh phần nào giúp đầu óc mình thoáng và nhẹ hơn”.
Câu chuyện người trẻ “sống” ở quán cà phê không phải cá biệt, mà đã trở thành một thực trạng phổ biến trong đời sống đô thị. Thực tế này phản ánh những khoảng trống đang tồn tại trong đời sống tâm lý của không ít người trẻ. Quán cà phê, vì thế, không đơn thuần là điểm đến thưởng thức một ly nước, mà trở thành nơi “trú ẩn” tinh thần ngày càng quen thuộc.
Nỗi lo phụ thuộc tâm lý
Với chị Phạm Lê Ngọc Anh (28 tuổi, thiết kế đồ họa tự do, ngụ phường Phú Nhuận, TPHCM), quán cà phê cũng là “văn phòng” làm việc. Chị duy trì thói quen ra quán đều đặn để vừa làm việc, vừa có cảm giác tiếp xúc với thế giới. Chị Ngọc Anh kể: “Công việc của mình thường chỉ làm một mình nên hay chọn ngồi làm việc ở các quán cà phê, không cần ai bắt chuyện nhưng vẫn không thấy buồn và cô đơn. Chưa kể, nhiều quán giờ không gian rất đẹp nên tạo cảm giác tận hưởng”. Số tiền mà chị chi ra để theo đuổi thói quen này gần 2 triệu đồng mỗi tháng, nhưng theo chị Ngọc Anh, đó là khoản chi tiêu hợp lý để có hứng làm việc tốt hơn, duy trì tinh thần tích cực.
Theo Tiến sĩ Tâm lý Giang Thiên Vũ, khoa Tâm lý học, Trường Đại học Sư phạm TPHCM, thực trạng nhiều người chọn quán cà phê là nơi “đóng đô” cả sáng lẫn tối phản ánh xu hướng tiêu dùng của giới trẻ hiện nay nghiêng về trải nghiệm cảm xúc. “Một không gian tích cực tạo cảm giác được chăm sóc, giảm căng thẳng. Người trẻ không đơn thuần chi tiền cho sự tiện nghi, mà đang đầu tư vào trạng thái tâm lý tối ưu, coi đó là nền tảng cho làm việc bền vững và chất lượng sống tốt hơn”, Tiến sĩ Tâm lý Giang Thiên Vũ phân tích.
Việc thường xuyên ra quán cà phê để “trú ẩn” cho thấy nhu cầu được tách khỏi áp lực và có không gian thoải mái để cởi bỏ gánh nặng tinh thần, dù chỉ trong vài tiếng đồng hồ. Tuy nhiên, giới trẻ cần đặt ra ranh giới giữa “tự chăm sóc” và “né tránh”. Để tâm lý không trở nên bị lệ thuộc, việc ra quán cà phê cần được xác định rõ là một hoạt động thư giãn, là giải pháp tạm thời, tránh trở thành một điều kiện bắt buộc để duy trì tâm trạng thoải mái. Bởi đời sống tinh thần ổn định nên đến từ khả năng cảm thấy bình yên ngay cả khi không ở trong một không gian lý tưởng, thay vì lệ thuộc vào một địa điểm cụ thể.
Khi quán cà phê trở thành nơi duy nhất khiến một người cảm thấy thoải mái, đó cũng có thể là dấu hiệu cho thấy họ đang trì hoãn việc đối diện với những vấn đề thực sự, như gia đình, công việc hay sức khỏe tinh thần. “Nếu không kiểm soát tốt, việc này còn có thể ảnh hưởng đến cảm giác an toàn cá nhân. Một lúc nào đó, họ sẽ bị lệ thuộc vào không gian quen thuộc, không ở đó thì không thể ổn định tâm lý”, Tiến sĩ Giang Thiên Vũ lưu ý.
LAN VY