Ngày 27-3, tại TPHCM, hội thảo “Hướng tới nền kinh tế xanh toàn diện và có khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu ở Đồng bằng sông Cửu Long” nhiều đại biểu đã kiến nghị cần khai thác hiệu quả “vốn xanh”, tạo sinh kế bền vững cho người dân.
Hội thảo do Trường Chính sách công và Phát triển nông thôn phối hợp Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) và các đơn vị liên quan tổ chức.
Phát biểu tại hội thảo, TS Trần Minh Hải, Phó Hiệu trưởng Trường Chính sách công và Phát triển nông thôn, cho rằng ĐBSCL đang chịu áp lực lớn từ nước biển dâng, xâm nhập mặn, sạt lở và suy giảm tài nguyên, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế người dân, nhất là khu vực ven biển. Trong khi đó, các hệ sinh thái như rừng ngập mặn, thảm cỏ biển, bãi triều – “lá chắn sinh thái” quan trọng lại đang suy giảm. Tuy nhiên, đây cũng chính là “vốn xanh” nếu được khai thác đúng cách, không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế xanh và thị trường carbon. Cách tiếp cận hiện nay đã chuyển từ hỗ trợ đơn lẻ sang phát triển theo hệ thống, lấy người dân làm trung tâm, trong đó hợp tác xã đóng vai trò kết nối để người dân tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Thực tế cho thấy, hiện Việt Nam có tiềm năng lớn về “vốn xanh”, với khoảng 147.000ha rừng ngập mặn và trữ lượng tích lũy khoảng 80 triệu tấn CO₂, riêng ĐBSCL chiếm gần một nửa. Tuy nhiên, khoảng cách giữa tiềm năng và khai thác thực tế còn khá xa do thiếu hệ thống dữ liệu đồng bộ, cơ chế định giá và mô hình kinh doanh đủ rõ để người dân tham gia và hưởng lợi.
GS.TS Phạm Thu Thủy, Đại học Flinders (Australia), nhận định xu hướng tài chính xanh và thị trường carbon đang hình thành nhanh, mở ra cơ hội thu hút nguồn lực cho các vùng có hệ sinh thái ven biển như ĐBSCL. Vấn đề đặt ra là phải xây dựng được các dự án đạt chuẩn, có khả năng đo đếm, xác minh và kết nối với thị trường quốc tế.
Từ các phân tích, TS Trịnh Thái Hà, đại diện UNDP tại Việt Nam, cho rằng để chuyển hóa “vốn xanh” thành sinh kế thực tế, cần đồng thời hoàn thiện dữ liệu, khung chính sách và cơ chế tài chính, đi cùng với ứng dụng công nghệ trong quản lý, giám sát và minh bạch hóa thông tin. Chỉ khi hình thành được hệ sinh thái liên kết giữa Nhà nước – doanh nghiệp – cộng đồng, trong đó người dân là chủ thể tham gia và hưởng lợi, thì kinh tế xanh mới thực sự trở thành hướng đi bền vững cho ĐBSCL.
MINH XUÂN
