Nhắc đến Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27-2, người ta thường nghĩ về những ca phẫu thuật căng thẳng hay những đêm trắng trong bệnh viện. Nhưng trong hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe, còn có một lực lượng âm thầm đứng ở tuyến đầu, nơi người dân tìm đến trước tiên mỗi khi cơ thể lên tiếng: đó là các dược sĩ cộng đồng.
Giữ vững “cánh cổng” an toàn thuốc giữa thời cạnh tranh khốc liệt
Ngành dược Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Thị trường mở rộng nhanh, mô hình bán lẻ hiện đại phát triển, tiêu chuẩn pháp lý ngày càng siết chặt. Cùng lúc, áp lực cạnh tranh về giá cả, nguồn cung và dịch vụ khiến môi trường hành nghề trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết.
Giữa những biến động đó, câu hỏi đặt ra không chỉ là làm sao để tồn tại, mà là làm sao để giữ vững được đạo đức của nghề - một nghề gắn với sinh mệnh con người.
Trong mắt nhiều người, dược sĩ đơn thuần là người bán thuốc. Nhưng với những người làm nghề, họ hiểu vai trò của mình còn là người tư vấn, người giải thích, người cảnh báo và trong nhiều trường hợp là “người gác cổng” cuối cùng trước khi một loại thuốc được đưa vào sử dụng. Họ không chỉ đối diện với những vỉ thuốc, mà còn đối diện với những câu chuyện bệnh tật, những lo lắng và cả sự chủ quan của không ít người dân.
Dược sĩ Nguyễn Văn Tiến Đức, Giám đốc Dược của hệ thống nhà thuốc Pharmacity, chia sẻ một quan điểm giản dị nhưng hàm chứa trách nhiệm to lớn: “Chúng tôi không chỉ bán thuốc, chúng tôi chịu trách nhiệm về sức khỏe cộng đồng”. Theo ông, mỗi khi một người bước vào nhà thuốc, điều đầu tiên dược sĩ phải làm được không phải là giao dịch, mà là xây dựng niềm tin. Có niềm tin, mới có thể lắng nghe. Có lắng nghe, mới có thể tư vấn đúng và đủ.
Thực tế cho thấy, thói quen tự tìm hiểu thông tin trên mạng rồi tự quyết định dùng thuốc đang ngày càng phổ biến. Không ít người đến nhà thuốc với yêu cầu cụ thể về kháng sinh hay thuốc giảm đau mạnh, họ tin rằng mình đã “chẩn đoán” chính xác. Trong bối cảnh ấy, dược sĩ phải đối diện với một thách thức kép: vừa tôn trọng khách hàng, vừa kiên định bảo vệ nguyên tắc chuyên môn.
Áp lực lớn nhất của nghề không chỉ nằm ở khối lượng công việc, mà ở việc duy trì sự tập trung và chuẩn mực trong từng lần tư vấn. Một ngày, dược sĩ có thể tiếp xúc với hàng trăm lượt khách. Mỗi người là một tình huống khác nhau, một tiền sử bệnh khác nhau.
Sự nhầm lẫn, dù nhỏ, cũng có thể để lại hệ quả lớn. Trong khi đó, hệ thống quy định pháp lý ngày càng chặt chẽ, đòi hỏi tuân thủ nghiêm ngặt từ bảo quản, cấp phát đến lưu trữ thông tin.
Những trăn trở của người dược sĩ
Cạnh tranh thị trường cũng đặt ra những trăn trở không dễ gọi tên. Khi ngành dược dần mang dáng dấp của một lĩnh vực bán lẻ hiện đại, ranh giới giữa hiệu quả kinh doanh và đạo đức nghề nghiệp trở thành bài toán khó. Làm sao để giữ được nguyên tắc chuyên môn giữa áp lực doanh số? Làm sao để không thỏa hiệp trước yêu cầu bán thuốc khi chưa đủ chỉ định? Và làm sao để mỗi quyết định đều đặt yếu tố an toàn lên trên hết?
Theo dược sĩ Tiến Đức, điều cốt lõi vẫn là ý thức nghề nghiệp. Ông cho rằng, trong môi trường thay đổi liên tục, người dược sĩ buộc phải học tập không ngừng, cập nhật kiến thức về dược lý, tương tác thuốc và các cảnh báo mới. Nhưng trên hết, đó là bản lĩnh nói “không” khi cần thiết.
“Có những trường hợp khách hàng muốn mua thuốc kháng sinh vì nghĩ rằng sẽ khỏi nhanh. Nếu chỉ chiều theo mong muốn đó, có thể giải quyết được triệu chứng trước mắt, nhưng về lâu dài lại gây hại. Khi chúng tôi tư vấn, mục tiêu không phải là bán được thuốc, mà là giúp họ điều trị an toàn và bền vững hơn”, ông nói.
Không ít câu chuyện trong nghề khiến người trong cuộc trăn trở. Có những bệnh nhân ho kéo dài, tự mua thuốc nhiều lần không khỏi. Chỉ khi được dược sĩ khai thác kỹ triệu chứng và khuyên đi khám chuyên sâu, bệnh lý nghiêm trọng mới được phát hiện kịp thời. Những trường hợp như vậy nhắc nhở rằng, vai trò của dược sĩ không dừng lại ở quầy thuốc, mà còn góp phần phát hiện sớm nguy cơ và giảm tải cho hệ thống y tế.
Trong bối cảnh mô hình bán lẻ dược hiện đại phát triển nhanh, công nghệ được đưa vào kiểm soát đơn thuốc, cảnh báo tương tác và giảm sai sót. Tuy nhiên, dù công cụ có tiên tiến đến đâu, yếu tố quyết định vẫn là con người. Sự cẩn trọng, lương tâm nghề nghiệp và tinh thần phụng sự mới là nền tảng bảo đảm an toàn cho cộng đồng.
Nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27-2, khi xã hội tri ân đội ngũ y bác sĩ, cũng là lúc cần nhìn nhận đầy đủ hơn về đóng góp của các dược sĩ cộng đồng. Họ không xuất hiện trong những ca mổ sinh tử, không trực tiếp điều trị nội trú, nhưng lại hiện diện mỗi ngày ở những góc phố, khu dân cư, trở thành điểm tựa gần gũi nhất của người dân khi sức khỏe có dấu hiệu bất ổn.
Trong hệ sinh thái y tế, dược sĩ là mắt xích quan trọng nhưng thường thầm lặng. Giữa vòng xoáy cạnh tranh và thương mại hóa, họ vẫn phải giữ cho mình một “cánh cổng” vững vàng – cánh cổng của đạo đức nghề và trách nhiệm xã hội. Bởi sau mỗi hộp thuốc được trao đi là niềm tin của một con người gửi gắm.
Và có lẽ, giá trị lớn nhất của nghề dược không nằm ở những con số, mà ở sự bền bỉ gìn giữ nguyên tắc: đặt sức khỏe cộng đồng lên trên mọi áp lực thị trường. Đó cũng chính là tinh thần phụng sự mà những “người gác cổng” thầm lặng đang theo đuổi mỗi ngày, như một lời cam kết với xã hội trong kỷ nguyên mới.
Để chuẩn hóa việc sử dụng thuốc cho người dân, Hệ thống nhà thuốc Pharmacity luôn chú trọng vào quá trình xây dựng hệ thống và đào tạo con người. Các dược sĩ của Pharmacity luôn được đào tạo định kỳ về chuyên môn và liên tục cập nhật kiến thức y học mới nhất.
Suốt hành trình hơn 14 năm qua, Hệ thống nhà thuốc Pharmacity luôn đồng hành, chăm sóc sức khỏe cho hàng triệu gia đình Việt. Với mạng lưới hơn 1.000 nhà thuốc đạt chuẩn GPP trải dài trên khắp cả nước và đội ngũ gần 5.000 dược sĩ tâm huyết, Pharmacity không ngừng hoàn thiện mình để trở thành điểm tựa tin cậy, mang lại trải nghiệm tiện lợi và an tâm nhất cho cộng đồng.
