Ngày 13-6, Sở Y tế TPHCM cho biết, sau hơn 2 tháng triển khai thí điểm mô hình “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư” tại một số xã trên địa bàn thành phố, người dân đã được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ngay tại nơi cư trú.
Đây không chỉ là một cách làm mới của y tế cơ sở mà còn là một bước chuyển quan trọng trong tư duy chăm sóc sức khỏe người dân: từ thụ động sang chủ động, từ chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe liên tục, từ cơ sở y tế sang tận từng hộ gia đình. Đồng thời, khẳng định tính đúng đắn của định hướng đổi mới y tế cơ sở theo tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân và chiến lược phát triển hệ thống y tế Thành phố theo hướng lấy người dân làm trung tâm.
Theo PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TPHCM, điểm khác biệt lớn nhất của mô hình là thay vì chờ người dân đến trạm y tế khi có bệnh, thì các bác sĩ và nhân viên y tế đã chủ động đến với người dân.
Tại xã Bắc Tân Uyên, 6 đội chăm sóc sức khỏe đã phụ trách toàn bộ 18 ấp, trực tiếp đến từng hộ gia đình để lập hồ sơ sức khỏe, theo dõi bệnh mạn tính và tư vấn phòng bệnh. Sau 2 tháng triển khai, 429 người từ 75 tuổi trở lên đã được quản lý sức khỏe, đồng thời phát hiện thêm 94 trường hợp mắc bệnh mới hoặc bệnh mạn tính chưa được kiểm soát ổn định.
Tại xã Đất Đỏ, 4 đội chăm sóc sức khỏe với 57 thành viên đã thực hiện phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, khám sức khỏe và lập hồ sơ quản lý cho toàn bộ khoảng 750 người dân từ 75 tuổi trở lên, đạt tỷ lệ 100%. Tổng cộng đã có hơn 1.100 người dân được khám và tư vấn sức khỏe, nhiều trường hợp bệnh không lây nhiễm được phát hiện sớm và đưa vào quản lý.
Trong khi đó, tại xã Hiệp Phước, chỉ trong hai tháng, 7 đội chăm sóc sức khỏe đã tiếp cận hơn 3.500 người dân, trong đó có trên 1.500 người cao tuổi. Nhiều trường hợp tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch và bệnh phổi mạn tính được phát hiện ngay tại cộng đồng trước khi xuất hiện các biến chứng nguy hiểm.
“Những con số trên cho thấy mô hình không đơn thuần là một hoạt động khám sức khỏe lưu động mà đang từng bước hình thành một mạng lưới quản lý sức khỏe chủ động ngay từ cộng đồng”, PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng thông tin.
Đồng thời, PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng cho biết, khi các đội chăm sóc sức khỏe đến tận nhà dân, nhiều trường hợp bệnh lý chưa từng được phát hiện đã được ghi nhận. Đây là giá trị rất quan trọng bởi phần lớn các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu hay bệnh tim mạch thường diễn tiến âm thầm trong thời gian dài.
Việc phát hiện bệnh ngay từ giai đoạn sớm giúp người dân được điều trị kịp thời, hạn chế biến chứng, giảm chi phí điều trị và giảm nhu cầu nhập viện không cần thiết. Quan trọng hơn, mô hình tạo điều kiện để nhân viên y tế theo dõi liên tục tình trạng sức khỏe của người dân thay vì chỉ tiếp xúc khi người bệnh đến khám. Đây chính là bản chất của chăm sóc sức khỏe liên tục – một định hướng đang được nhiều quốc gia phát triển áp dụng nhằm kiểm soát hiệu quả gánh nặng bệnh không lây nhiễm trong cộng đồng.
Tiếp tục hoàn thiện để nhân rộng
Theo Sở Y tế TPHCM, những kết quả bước đầu từ mô hình "Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư" đang cho thấy một hướng đi đúng đắn và đầy triển vọng trong quá trình đổi mới y tế cơ sở. Từ chỗ người dân phải tìm đến cơ sở y tế khi có bệnh, nay đội ngũ nhân viên y tế đã chủ động đến với người dân, quản lý sức khỏe ngay từ cộng đồng, phát hiện sớm nguy cơ bệnh tật, theo dõi liên tục các bệnh mạn tính và đồng hành cùng người dân trong suốt quá trình chăm sóc sức khỏe.
Hiệu quả của mô hình không chỉ được thể hiện qua số lượng người dân được tiếp cận dịch vụ y tế, số trường hợp bệnh được phát hiện sớm hay tỷ lệ người cao tuổi được quản lý sức khỏe, mà còn được thể hiện ở sự thay đổi căn bản trong cách tiếp cận của hệ thống y tế: chuyển từ chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe, từ thụ động sang chủ động, từ quản lý người bệnh sang quản lý sức khỏe toàn dân theo vòng đời. Quan trọng hơn, mô hình đã góp phần khôi phục và củng cố niềm tin của người dân đối với y tế cơ sở, đưa Trạm y tế trở lại đúng vai trò là nơi gần dân nhất, hiểu dân nhất và chăm lo sức khỏe người dân ngay tại nơi cư trú.
THÀNH SƠN
