Mối quan hệ giữa nghệ sĩ và fan (người hâm mộ), anti-fan (người ghét bỏ) là câu chuyện thương - ghét muôn thuở. Chuyện ồn ào giữa họ như cơm bữa đầy rẫy trên mạng xã hội, nhưng thương sao cho đúng, ghét thế nào thật văn minh là điều cả hai phía đều cần phải suy ngẫm.

Xúc phạm lẫn nhau
“Tôi từng thích nghe ca sĩ L.Q. hát. Nhưng mấy ngày qua, khi đọc được những lời miệt thị, thậm chí là nguyền rủa khán giả của cô với một số khán giả, tôi bỏ nghe cô hát luôn”, khán giả Nguyễn Thị Tâm (44 tuổi, ngụ phường Dĩ An, TPHCM) chia sẻ sau những ồn ào giữa L.Q. và khán giả. Vụ việc bắt nguồn từ thời điểm L.Q. phản hồi bình luận của một khán giả trên nền tảng Threads. Có thể do không hiểu đúng lời bình luận, cô ca sĩ đã đáp trả bằng lời lẽ khó nghe. Sau đó, L.Q. tiếp tục “đăng đàn” trên Facebook, phủ nhận việc mất kiểm soát hay văng tục, cho biết những phản ứng vừa qua là nằm trong giới hạn tự vệ do nhiều lần bị các nhóm anti-fan bịa đặt tin giả, ảnh hưởng danh dự. “Tôi biết mình là nghệ sĩ, luôn hiểu và chịu đựng mặt trái của nghề nghiệp. Nhưng, tôi cũng là con người, có lúc không thể chịu đựng nổi nữa”, L.Q. bức xúc chia sẻ.
Vụ việc ca sĩ L.Q. không phải lần đầu công chúng chứng kiến nghệ sĩ và khán giả “đối đầu” với nhau. Hàng loạt ca sĩ, diễn viên, người nổi tiếng như Hồ Ngọc Hà, Hoài Lâm, Lê Giang, Võ Hoàng Yến, Mạc Văn Khoa, Kỳ Duyên, Đoàn Thiên Ân… từng bị khán giả soi mói, công kích chuyện đời tư, gia đình, công việc. Có người không giữ được bình tĩnh đã “khẩu chiến” với anti-fan trên mạng xã hội gây ra nhiều ồn ào. Thậm chí có trường hợp như Jack J-97 còn đưa vào ca khúc cá nhân những lời lẽ không hay đối với anti-fan, rồi biểu diễn ngay trên sân khấu dẫn đến án phạt tiền và cấm diễn 9 tháng. Hay như trường hợp một NSƯT, do bức xúc đã đăng tải những dòng trạng thái có nội dung tục tĩu, xúc phạm người khác, phát ngôn lệch chuẩn trên mạng xã hội… dẫn đến bị xử phạt hành chính, khán giả “quay lưng” khiến sự nghiệp biểu diễn gần như kết thúc.
Trong cuộc họp giao ban gần đây, Sở VH-TT TPHCM cũng đã lên tiếng về vụ việc của L.Q., đồng thời nhắc nhở những người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật phải luôn trau dồi đạo đức, ứng xử văn minh lịch sự với khán giả. Bởi, trên hết, chính khán giả là nguồn động lực để nghệ sĩ thăng hoa trong nghề nghiệp của mình.
Học cách ứng xử văn minh
Khán giả là bệ đỡ, là thước đo thành công, là “lực lượng” có thể nâng tầm hình ảnh của nghệ sĩ. Và cũng chính khán giả, khi không ủng hộ, trở thành những anti-fan quá quắt, sẵn sàng “ném đá”. Rất nhiều vụ việc anti-fan tung các thông tin giả mạo, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống nghệ sĩ. Tiêu biểu như trường hợp ca sĩ Phương Mỹ Chi từng 2 lần phải lên tiếng phủ nhận các thông tin vu khống cô sử dụng chất cấm, quay clip nhạy cảm. Bà Phạm Đắc Mỵ Trân, Quyền Trưởng phòng Thông tin điện tử, Sở VH-TT TPHCM, cho biết: “Bộ Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội có nêu rõ về việc cấm các hành vi sử dụng ngôn ngữ phản cảm, vi phạm thuần phong mỹ tục; tung tin giả, tin sai sự thật... gây bức xúc trong dư luận xã hội, ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội… Về mặt pháp lý, chúng ta đã có đầy đủ quy định để điều chỉnh, xử lý các hành vi sai phạm đối với việc cung cấp, truyền đưa thông tin trên mạng”.
Khi các nền tảng mạng xã hội ngày càng mở, việc thể hiện sự yêu - ghét sau bàn phím bùng nổ hơn, gay gắt hơn. Đã đến lúc phải chấn chỉnh mạnh mẽ hơn nữa để “dọn rác” mạng xã hội để không gian mạng không phải là “vùng trống pháp lý” như nhiều người lầm tưởng.
Tiến sĩ - chuyên gia tâm lý Phạm Thị Thúy, Học viện Chính trị khu vực II, chia sẻ: Những sự việc vừa qua là lời nhắc nhở nghệ sĩ về kỹ năng giao tiếp. Tất nhiên, họ cũng có lúc tổn thương, không đủ bình tĩnh để “lựa lời mà nói” nhưng nghệ sĩ, hay bất cứ ai, khi bị tấn công trên mạng, nên chậm lại một nhịp, giữ khoảng cách chừng mực trong ứng xử, phát ngôn. Nghệ sĩ nên tránh cãi vã không cần thiết, vừa dễ đánh mất uy tín vừa gây tổn thương cho công chúng. Khán giả cũng nên văn minh khi tham gia mạng xã hội, sử dụng quyền tự do ngôn luận đúng giới hạn pháp luật cho phép.
TIỂU TÂN