Thông điệp về khả năng xuất hiện một “làn sóng giảm lãi suất mạnh hơn” từ cuộc họp của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) ngày 9-4 với các ngân hàng thương mại đang thu hút sự quan tâm lớn của thị trường, trong bối cảnh nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng tốc mới với yêu cầu tăng trưởng cao hơn và gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô.

Nhu cầu vốn tăng để phục vụ mục tiêu tăng trưởng kinh tế đã đặt ra yêu cầu lớn đối với công tác điều hành chính sách tiền tệ và hoạt động ngân hàng. Trong khi đó, trên thị trường đã xuất hiện tình trạng một số ngân hàng thương mại cạnh tranh trong huy động vốn, dẫn đến mặt bằng lãi suất huy động và cho vay có xu hướng tăng. Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn coi chi phí vốn là rào cản lớn, đặc biệt trong các lĩnh vực sản xuất, xuất khẩu. Vì vậy, kỳ vọng về một làn sóng giảm lãi suất không chỉ là mong muốn của thị trường mà còn phù hợp với mục tiêu hỗ trợ phục hồi tăng trưởng.

Tuy nhiên, trong bối cảnh quốc tế còn nhiều bất định, đặc biệt khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) duy trì mặt bằng lãi suất cao, nếu Việt Nam giảm lãi suất quá nhanh, chênh lệch lãi suất VND/USD sẽ thu hẹp, gây áp lực lên tỷ giá và dòng vốn. Mặt khác, nếu giảm lãi suất cho vay quá nhanh trong khi chi phí đầu vào chưa giảm tương ứng, biên lợi nhuận của ngân hàng sẽ bị thu hẹp, ảnh hưởng đến an toàn hệ thống. Do đó, việc giảm lãi suất có chọn lọc, tập trung vào lĩnh vực ưu tiên, động lực tăng trưởng, phù hợp với năng lực quản trị rủi ro, hạn chế nợ xấu gia tăng, đảm bảo an toàn hệ thống ngân hàng là cần thiết.

Ở góc độ chính sách, tín hiệu lần này cho thấy sự chuyển hướng linh hoạt của NHNN trong việc hỗ trợ có điều kiện. Khi nền kinh tế cần thúc đẩy tăng trưởng cao hơn, đặc biệt trong năm 2026, chính sách tiền tệ buộc phải chia sẻ vai trò hỗ trợ cùng chính sách tài khóa. Dẫu vậy, không nên kỳ vọng việc giảm lãi suất sẽ ngay lập tức tạo bứt phá tín dụng. Vấn đề cốt lõi không chỉ nằm ở giá vốn mà còn ở “sức khỏe” doanh nghiệp và niềm tin thị trường. Khi biến động địa chính trị thế giới còn phức tạp, đơn hàng chưa phục hồi rõ rệt, nhiều doanh nghiệp sẽ vẫn thận trọng dù lãi suất giảm.

Một rủi ro cần lưu ý là áp lực lạm phát có thể quay trở lại. Nếu nới lỏng tiền tệ trong khi chi phí đầu vào tăng, mặt bằng giá trong nước có thể chịu sức ép kép (giá bị đẩy lên từ chi phí, lại tiếp tục bị đẩy lên thêm bởi dòng tiền rẻ). Vì vậy, việc giảm lãi suất cần đi kèm theo dõi sát diễn biến giá cả, tỷ giá và dòng vốn quốc tế.

Kỳ vọng về một làn sóng giảm lãi suất là có cơ sở, nhưng sẽ là quá trình điều chỉnh có lộ trình, gắn với mục tiêu ổn định vĩ mô. Quan trọng hơn, để tăng trưởng cao gắn với ổn định kinh tế vĩ mô, chính sách tiền tệ cần phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và cải cách thể chế. Khi môi trường kinh doanh được cải thiện và niềm tin thị trường được củng cố, dòng vốn "rẻ" mới có thể chuyển hóa thành tăng trưởng thực chất.

HÀ MY