Thị trường dầu mỏ thế giới khép lại một tuần giao dịch đầy biến động khi tâm lý nhà đầu tư liên tục thay đổi theo những diễn biến mới của tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran. Sau giai đoạn giảm sâu vì kỳ vọng nguồn cung sẽ sớm được khôi phục, giá dầu đã bật tăng trở lại trong phiên cuối tuần khi xuất hiện những dấu hiệu cho thấy lộ trình thực thi thỏa thuận vẫn đối mặt với nhiều rủi ro.

Kết thúc phiên giao dịch ngày 19/6, giá dầu Brent tăng 66 cent, tương đương 0,53%, lên 80,38 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ tăng 94 cent, tương đương 1,23%, lên 77,54 USD/thùng. Tuy nhiên, tính chung cả tuần, giá dầu Brent vẫn giảm khoảng 8%, phản ánh áp lực bán mạnh trong phần lớn thời gian giao dịch.

Động lực giúp giá dầu phục hồi đến từ những diễn biến mới liên quan đến tiến trình hòa bình giữa Mỹ và Iran. Theo kế hoạch ban đầu, các quan chức hai nước sẽ tiến hành vòng đàm phán kỹ thuật tại khu nghỉ dưỡng Bürgenstock (Thụy Sĩ) nhằm thảo luận các bước triển khai thỏa thuận vừa đạt được. Tuy nhiên, cuộc họp đã bị hủy vào phút chót và chưa xác định thời điểm nối lại.

Thông tin này làm dấy lên lo ngại rằng quá trình hiện thực hóa các cam kết sẽ kéo dài hơn dự kiến. Nhà Trắng cho biết Phó Tổng thống JD Vance không tới Thụy Sĩ do các vấn đề liên quan đến vòng đàm phán tiếp theo, trong khi nhiều nguồn tin ngoại giao cho biết Iran quyết định hoãn đối thoại sau các cuộc không kích mới của Israel nhằm vào Liban.

Việc tiến trình đàm phán gặp trở ngại khiến thị trường đánh giá lại khả năng nguồn cung dầu từ Trung Đông có thể sớm trở lại bình thường, qua đó hỗ trợ giá dầu phục hồi sau nhiều phiên giảm mạnh.

Bên cạnh đó, giới đầu tư tiếp tục theo dõi sát diễn biến tại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới. Sau khi Israel và Hezbollah đạt được lệnh ngừng bắn mới, hoạt động vận tải qua khu vực này bắt đầu sôi động trở lại. Dữ liệu theo dõi hàng hải cho thấy nhiều tàu chở dầu đã nối lại hành trình qua eo biển Hormuz để đến các cảng của Iraq.

Tuy nhiên, Iran đồng thời phát đi tín hiệu sẽ siết chặt hoạt động kiểm soát tại tuyến hàng hải chiến lược này. Theo truyền thông nhà nước Iran, các tàu thuyền muốn đi qua eo biển Hormuz phải phối hợp với lực lượng hải quân thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và đáp ứng đầy đủ các quy định về giấy phép lưu thông.

Động thái trên làm gia tăng lo ngại quá trình bình thường hóa hoạt động vận tải dầu qua Hormuz có thể diễn ra chậm hơn kỳ vọng, qua đó kéo dài những rủi ro đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu.

Mặc dù giá dầu phục hồi trong phiên cuối tuần, xu hướng chủ đạo của cả tuần vẫn là giảm mạnh sau khi Mỹ và Iran công bố bản ghi nhớ hướng tới chấm dứt xung đột và từng bước khôi phục hoạt động xuất khẩu dầu cũng như lưu thông qua eo biển Hormuz.

Thông tin này ngay lập tức làm gia tăng kỳ vọng nguồn cung dầu toàn cầu sẽ được bổ sung đáng kể trong thời gian tới. Thị trường cũng kỳ vọng việc nới lỏng các biện pháp hạn chế đối với dầu mỏ Iran sẽ giúp lượng dầu xuất khẩu từ quốc gia này tăng lên sau nhiều năm bị gián đoạn.

Ngoài yếu tố nguồn cung, triển vọng nhu cầu tiêu thụ yếu hơn cũng tạo áp lực lên giá dầu. Công suất lọc dầu của Trung Quốc trong tháng 5 giảm xuống mức thấp nhất trong gần bốn năm, phản ánh nhu cầu nhiên liệu chưa thực sự phục hồi. Trong khi đó, lập trường thận trọng của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) về lộ trình lãi suất tiếp tục làm gia tăng lo ngại tăng trưởng kinh tế toàn cầu sẽ chậm lại, qua đó ảnh hưởng đến nhu cầu tiêu thụ năng lượng.

Sau hai phiên giảm sâu đầu tuần, giá dầu phục hồi trở lại khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh thỏa thuận với Iran mới chỉ là bản ghi nhớ, chưa phải một hiệp định cuối cùng có tính ràng buộc pháp lý. Ông cũng để ngỏ khả năng Washington sẽ có các biện pháp mạnh nếu Tehran không thực hiện đầy đủ các cam kết, khiến thị trường phải đánh giá lại mức độ rủi ro địa chính trị tại Trung Đông.

Những nghi ngờ về tính bền vững của tiến trình hòa bình tiếp tục gia tăng khi xuất hiện các diễn biến căng thẳng mới giữa Israel và Hezbollah, cho thấy nguy cơ bất ổn trong khu vực vẫn chưa được loại bỏ hoàn toàn.

Ở chiều ngược lại, nhiều tổ chức tài chính quốc tế cho rằng nếu hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz được khôi phục ổn định và nguồn dầu từ Iran trở lại thị trường như kỳ vọng, thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể chuyển sang trạng thái dư cung trong thời gian tới.

Citi dự báo giá dầu có thể giảm xuống vùng 60-65 USD/thùng vào quý I/2027 nếu nguồn cung từ Trung Đông được khôi phục bền vững. Trong khi đó, Commerzbank đã hạ dự báo giá dầu Brent vào cuối năm nay xuống còn 80 USD/thùng, thấp hơn mức dự báo trước đó là 85 USD/thùng.

Theo các chuyên gia, thỏa thuận giữa Mỹ và Iran có thể giúp giải phóng hơn 85 triệu thùng dầu đang bị đình trệ tại khu vực Vùng Vịnh, đồng thời mở đường cho việc gia tăng xuất khẩu dầu của Iran trong thời gian tới. Tuy nhiên, quá trình khôi phục hoàn toàn hoạt động khai thác, xuất khẩu và vận tải dầu sẽ cần thêm thời gian, trong khi những bất ổn địa chính trị vẫn có thể tạo ra các đợt biến động mạnh đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Trong ngắn hạn, diễn biến của tiến trình đàm phán Mỹ - Iran cùng tình hình an ninh tại Trung Đông sẽ tiếp tục là những yếu tố quan trọng quyết định xu hướng giá dầu thế giới.

Nguyễn Sơn