Nhồi máu cơ tim được xem là bệnh của người lớn tuổi, nhưng giờ đây nó ngày càng xuất hiện nhiều ở người bệnh trong độ tuổi lao động. Áp lực công việc kéo dài, thức khuya, hút thuốc lá, tăng huyết áp... là những yếu tố nguy cơ làm "trẻ hóa" căn bệnh này.
Vào viện mới biết bệnh
Sau một tuần nằm viện, anh N.M.B. (38 tuổi, phường Bình Thạnh, TPHCM) vẫn chưa hết bàng hoàng với biến cố bệnh tật. Khởi phát với triệu chứng khó thở, tức ngực, anh B. dần cảm nhận cơn đau dữ dội như bị dao đâm ở tim.
Tại Bệnh viện (BV) Nhân dân Gia Định (TPHCM), anh được xác định bị nhồi máu cơ tim cấp. Bác sĩ cấp cứu đã nhanh chóng tái thông động mạch vành trong giờ vàng, giảm thiểu tối đa vùng cơ tim bị hoại tử và các biến chứng sau nhồi máu. “Tôi bị tăng huyết áp nhưng không dùng thuốc vì thấy sức khỏe bình thường. Thêm vào đó, tôi có thói quen dùng rượu bia và hút thuốc lá. Vào bệnh viện, tôi mới biết bệnh tật tích tụ suốt bao năm nay bùng phát”, anh B. tâm sự.
Còn anh N.N.N. (45 tuổi, phường Long Phước, TPHCM) đột ngột gục ngã sau cơn đau ngực. Tại BV địa phương, anh được chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp rồi chuyển tuyến đến BV Đa khoa Thủ Đức (TPHCM). Kết quả kiểm tra cho thấy, 2 trên tổng số 3 nhánh mạch máu chính nuôi tim bị tắc hoàn toàn, suy tim tiến triển.
Theo BS-CKI Đặng Minh Hùng, BV Đa khoa Thủ Đức, nhồi máu cơ tim là tình trạng cấp cứu tim mạch có tỷ lệ biến chứng và tử vong rất cao nếu không được can thiệp trong “thời gian vàng”. Mỗi phút trôi qua lãng phí là hàng loạt tế bào cơ tim bị hoại tử. Thực tế lâm sàng ghi nhận ngày càng có nhiều bệnh nhân nhồi máu cơ tim ở tuổi 40, thậm chí dưới 30 tuổi. Trong khi trước đây, bệnh lý này thường chỉ gặp ở người cao tuổi.
Có thể phòng ngừa
Ghi nhận xu hướng trẻ hóa căn bệnh này, TS-BS Châu Đỗ Trường Sơn, Phó Trưởng khoa Tim mạch Can thiệp, BV Nhân dân Gia Định, cho biết tại BV Nhân dân Gia Định, mỗi năm cấp cứu khoảng 350 ca nhồi máu cơ tim, trung bình mỗi tuần ghi nhận 7 ca. Không ít trường hợp người bệnh trẻ tuổi bị sốc tim, ngưng tim, ngưng thở. Những trường hợp này phải điều trị lâu dài, tốn kém nhiều chi phí và để lại di chứng về sau, làm suy giảm hoặc mất hoàn toàn khả năng làm việc. Điều đáng quan tâm là nhiều người trẻ vẫn chủ quan với các yếu tố nguy cơ tim mạch trong cuộc sống hàng ngày.
BS Châu Đỗ Trường Sơn bày tỏ lo ngại khi người trẻ đang sống và làm việc với áp lực lớn dẫn đến hội chứng "burn out - cháy sạch", kiệt quệ cả tinh thần và thể chất. Điều này ghi nhận khá phổ biến ở một số quốc gia với mô hình làm việc "996" (mỗi ngày làm việc từ 9 giờ sáng đến 9 giờ tối, mỗi tuần làm việc 6 ngày). Kết cục, người trẻ đối mặt với chuỗi nguy cơ bệnh tật, đặc biệt là bệnh lý tim mạch...
Một nghiên cứu trên 124 bệnh nhân nhồi máu cơ tim trẻ (từ 18-45 tuổi) tại BV Đại học Y Dược TPHCM cho thấy, 90% bệnh nhân là nam giới, hơn 50% hút thuốc lá, 50% tăng huyết áp, hơn 30% bị béo phì, 77% bị bệnh mạch vành. Các nghiên cứu trên thế giới cũng ghi nhận, khoảng 90% bệnh nhân nhồi máu cơ tim trẻ tuổi có ít nhất 1 yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, hút thuốc lá, béo phì và đái tháo đường.
Theo ThS-BS-CKII Đào Quang Hoàng, Phó Trưởng khoa Nội tim mạch - Lão học, BV Đa khoa Thủ Đức (TPHCM), phần lớn các yếu tố nguy cơ dẫn đến nhồi máu cơ tim đều có thể phòng ngừa hoặc kiểm soát được bằng cách điều chỉnh lối sống phù hợp. Cụ thể như, không hút thuốc lá, kể cả thuốc lá điện tử; duy trì chế độ ăn lành mạnh với nhiều rau xanh, trái cây, hạn chế thức ăn nhanh, thực phẩm nhiều dầu mỡ; tăng cường vận động thể lực ít nhất 150 phút mỗi tuần; kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, mỡ máu; ngủ đủ giấc và hạn chế căng thẳng kéo dài.
"Người dân nên chủ động khám sức khỏe tổng quát định kỳ để tầm soát sớm các yếu tố nguy cơ tim mạch. Với người có bệnh nền, cần tuân thủ điều trị theo phác đồ nhằm hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm", BS Đào Quang Hoàng nói. Các bác sĩ cũng lưu ý, người dân không nên chủ quan với các dấu hiệu như đau ngực, tức ngực, khó thở, vã mồ hôi, choáng váng hoặc đau lan lên hàm, cổ, vai trái. Đây có thể là những triệu chứng của nhồi máu cơ tim cấp. Thời gian cấp cứu càng nhanh, cơ hội sống càng cao, nguy cơ di chứng càng giảm thiểu.
GIAO LINH
