Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 45/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường (vừa được gửi đến Bộ Tư pháp để thẩm định) có nhiều thay đổi quan trọng so với quy định hiện hành.

Theo đó, thời gian đình chỉ hoạt động cơ sở hoặc tước quyền sử dụng giấy phép môi trường được điều chỉnh giảm đáng kể (ví dụ: từ 3-6 tháng xuống còn 1-2 tháng cho một số hành vi) để tạo điều kiện cho doanh nghiệp duy trì sản xuất, bảo đảm việc làm cho người lao động và thúc đẩy kinh tế.

Mức phạt tiền đối với vi phạm về trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất trong tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu của nhà sản xuất, giảm khoảng 10 lần so với trước đây để phù hợp với khung phạt chung. Tuy vậy, dự thảo bổ sung hình thức "phạt tăng thêm" 20% dựa trên khối lượng vi phạm nhân với định mức chi phí tái chế nhằm tạo sự công bằng giữa các doanh nghiệp quy mô khác nhau.

Ở chiều ngược lại, nhằm ngăn chặn tình trạng "phạt cho tồn tại", mức phạt đối với một số hành vi dự kiến tăng mạnh, đặc biệt đối với hành vi triển khai thi công dự án khi chưa có quyết định phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường. Dự thảo cũng bổ sung các chế tài cụ thể nhằm ngăn chặn và giảm thiểu tình trạng xả thải khí có mùi độc hại, khó chịu tại các đô thị lớn.

Về thẩm quyền, lực lượng cảnh sát môi trường được giao thẩm quyền xử phạt đối với tất cả các hành vi quy định trong nghị định, để đảm bảo mọi vi phạm từ đất liền đến vùng biển đều được xử lý kịp thời.

Theo lộ trình xây dựng pháp luật, dự thảo này dự kiến được trình Chính phủ xem xét, ban hành chính thức ngay trong tháng 6-2026.

.

ANH PHƯƠNG