Ngày 25-3, tại TPHCM, Trung tâm Xúc tiến Thương mại và Đầu tư TPHCM (ITPC) phối hợp Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam chi nhánh khu vực TPHCM (VCCI-HCM) và Viện Sáng kiến Việt Nam tổ chức hội thảo “Giải pháp ứng phó chính sách thuế tạm thời 150 ngày của Hoa Kỳ”.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh chính sách thuế mới của Mỹ đang tạo ra nhiều biến động đối với thương mại và chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo bà Cao Thị Phi Vân, Phó Giám đốc ITPC, chính sách thuế tạm thời 150 ngày của Hoa Kỳ, áp dụng mức 10% và có thể tăng lên tối đa 15% không đơn thuần là giải pháp ngắn hạn mà là giai đoạn chuyển tiếp trước những điều chỉnh mạnh hơn trong chính sách thương mại. Điều này khiến thị trường có xu hướng tái định giá hợp đồng, điều chỉnh kế hoạch cung ứng và gia tăng rủi ro đối với doanh nghiệp xuất khẩu.
Cũng theo bà Cao Thị Phi Vân, chính sách mới vừa tạo dư địa ngắn hạn cho doanh nghiệp duy trì đơn hàng, vừa đặt ra thách thức lớn trong trung và dài hạn. Việc áp thuế đồng đều giúp môi trường cạnh tranh giữa các quốc gia tạm thời cân bằng hơn. Qua đó giảm áp lực điều chỉnh giá ngay lập tức. Tuy nhiên, sau mốc 150 ngày, nguy cơ bị yêu cầu giảm giá, chia sẻ chi phí thuế hoặc gián đoạn hợp đồng là hiện hữu, đặc biệt với các ngành có biên lợi nhuận thấp.
Giáo sư Trần Ngọc Anh, Đại học Indiana (Mỹ), cho rằng đây là “cửa sổ chính sách” để doanh nghiệp đẩy nhanh xuất khẩu trước khi các biện pháp thuế quan có thể gia tăng sau tháng 7-2026. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần sớm chuẩn bị các kịch bản ứng phó, từ điều chỉnh giá đến tái cấu trúc thị trường.
Ở góc độ thực tiễn, ông Nguyễn Đức Nghĩa, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý doanh nghiệp nhỏ và vừa (HUBA), cho rằng, 150 ngày là khoảng thời gian quan trọng để doanh nghiệp tận dụng đẩy mạnh xuất khẩu. Đồng thời chủ động tìm kiếm thị trường mới, nâng cao năng lực đáp ứng quy tắc xuất xứ và chuẩn bị kịch bản ứng phó khi chính sách thay đổi.
Cùng quan điểm, TS Huỳnh Thế Du, Đại học Wisconsin Oshkosh, nhấn mạnh doanh nghiệp cần chuyển sang trạng thái “điều hành theo kịch bản”, kiểm soát chặt hồ sơ thương mại và xây dựng phương án tài chính cho các kịch bản thuế cao hơn, nhất là nguy cơ bị siết chặt truy xuất nguồn gốc và điều tra chống lẩn tránh thuế.
Trước bối cảnh đó, nhiều ý kiến tại hội thảo thống nhất 3 nhóm giải pháp trọng tâm: rà soát quy trình tuân thủ và hồ sơ xuất xứ; chủ động đàm phán lại hợp đồng, phân bổ chi phí thuế; xây dựng chiến lược dài hạn theo hướng đa dạng hóa thị trường, nâng cao năng lực quản trị chuỗi cung ứng.
Hội thảo cho thấy, trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động nhanh, khả năng thích ứng sẽ là yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp giữ vững thị trường. 150 ngày không chỉ là thách thức, mà còn là thời điểm để doanh nghiệp tái cấu trúc và nâng sức chống chịu trước các biến động chính sách trong thời gian tới.
MINH XUÂN
