Phát triển chuỗi đô thị biển phía Đông TPHCM như Phú Mỹ, Vũng Tàu, Long Hải, Hồ Tràm, Côn Đảo… đang được xem là nền tảng cho một vùng kinh tế mới, hội tụ trung tâm logistics, cảng biển và du lịch đẳng cấp quốc tế, hứa hẹn tạo thành động lực tăng trưởng mang tính đột phá cho cả vùng.
“Đất vượng” vì đường nối mạch
Từ khi tuyến đường ven biển Vũng Tàu - Bình Châu dài 78km hoàn thành vào năm 2005, diện mạo vùng duyên hải phía Đông TPHCM thay đổi rõ rệt. Những bãi biển hoang sơ từng chỉ có cát trắng, rừng phi lao và vài cụm dân cư sống bằng nông - ngư nghiệp đã trở thành chuỗi đô thị biển sầm uất Vũng Tàu, Long Hải, Đất Đỏ, Hồ Tràm, Bình Châu…
Dọc hành lang ven biển này, hàng loạt thương hiệu nghỉ dưỡng quốc tế như Melia, Novaworld, Charm, Sanctuary, Carmelia Beach, Hồ Tràm Trip… đã xuất hiện, biến nơi đây thành một trong những khu vực tăng trưởng mạnh về du lịch của TPHCM, cũng như định hình trở thành “xương sống” không gian phát triển đô thị ven biển phía Đông TPHCM. Những con đường nhỏ, thơ mộng len lỏi giữa núi và biển sẽ thênh thang hơn khi tuyến đường ven biển ĐT994 (rộng 42m, tối đa 8 làn xe) kết nối hệ thống cảng nước sâu Cái Mép - Thị Vải, khu công nghiệp trên địa bàn phường Tân Phước với các địa phương ven biển sẽ hoàn thiện trong năm 2026. Song song đó, đường nối vào tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu có chiều dài 16,39km, với tổng mức đầu tư 13.898 tỷ đồng, cũng đang được triển khai. Khi hoàn thiện, mạng lưới giao thông liên hoàn này sẽ mở ra diện mạo mới cho các đô thị biển phía Đông TPHCM, đồng thời hút mạnh dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước.
Theo ông Nguyễn Túc, Phó Chủ tịch UBND xã Hồ Tràm, địa phương được thừa hưởng nhiều từ tuyến đường ven biển, với sự bứt phá nhanh chóng từ kinh tế du lịch. Từ khi tuyến đường được mở, những dự án du lịch lớn đổ bộ về Hồ Tràm biến khu vực cát trắng hoang sơ thành những đô thị biển sôi động với hàng loạt dự án du lịch, nghỉ dưỡng 4-5 sao; cầu ngắm biển; công viên; chợ đêm ẩm thực…, tạo nên sự thay đổi kỳ diệu cho vùng đất này. “Toàn bộ các dự án du lịch của địa phương đều bám vào trục đường ven biển Vũng Tàu - Bình Châu. Chúng tôi cũng đề nghị Sở Xây dựng TPHCM đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, đường Vành đai 3 TPHCM, đường Vành đai 4 TPHCM, đường ven biển ĐT994, đường kết nối tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, đặc biệt là triển khai đầu tư tuyến cao tốc Long Thành - Hồ Tràm, để thúc đẩy phát triển du lịch”, ông Nguyễn Túc thông tin.
Trong khi đó, phường Vũng Tàu hiện đã kết nối thuận lợi với TPHCM thông qua các tuyến cao tốc: TPHCM - Long Thành - Dầu Giây, Bến Lức - Long Thành, và tương lai là tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu. Ông Vũ Hồng Thuấn, Chủ tịch UBND phường Vũng Tàu, chia sẻ: “Trong quy hoạch đô thị mới, phường sẽ mở rộng các không gian công cộng ven biển; xây dựng chuỗi sự kiện biển - thể thao biển - lễ hội theo mùa; đồng thời kiên định lộ trình phát triển đô thị du lịch xanh gắn với mục tiêu Net Zero của TPHCM”.
Phân vùng theo trục hành lang kinh tế biển
Theo Sở Quy hoạch - Kiến trúc TPHCM, hệ thống đô thị ở phía Đông thành phố đã được nhân rộng và phát triển theo phân vùng hành lang kinh tế. Các đô thị thuộc các hành lang kinh tế quan trọng hầu hết là các đô thị có trình độ phát triển cao như Vũng Tàu, Tân Phước, Phú Mỹ, Long Hải, Hồ Tràm... Trong đó, có 3 vùng để đầu tư phát triển, gồm: Vùng phát triển công nghiệp, dịch vụ, cảng biển dọc hành lang theo tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu và quốc lộ 51, bao gồm chuỗi các đô thị động lực: Vũng Tàu, Bà Rịa, Phú Mỹ, Tân Phước và một số vùng phụ cận; vùng phát triển dịch vụ - du lịch, chủ yếu tập trung tại hành lang ven biển, bao gồm chuỗi các đô thị: Vũng Tàu, Long Hải, Phước Hải, Hồ Tràm, Côn Đảo nhằm góp phần đến năm 2030 đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn; vùng phát triển kinh tế nông nghiệp, cụm công nghiệp và vùng vành đai nguyên liệu tập trung ở các đô thị Ngãi Giao, Kim Long, Hồ Tràm, Đất Đỏ…
Riêng tại Đặc khu Côn Đảo, giao thông được định hướng phát triển theo hướng xanh, thông minh và điểm đến trung hòa carbon… Bà Dương Thảo Hiền, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TPHCM, cho biết, tất cả các đô thị đều đã được lập, phê duyệt quy hoạch chung xây dựng. Các khu chức năng chính trong đô thị đã được phê duyệt quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000, đồng thời từng bước phủ kín quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, làm cơ sở quản lý đô thị theo quy hoạch.
Dưới góc nhìn chuyên gia kinh tế, PGS-TS Nguyễn Ngọc Vinh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Tư vấn phát triển vùng (Trường Đại học Kinh tế TPHCM), phân tích, hiện cụm cảng Cái Mép - Thị Vải có 51 tuyến dịch vụ, trong đó 37 tuyến quốc tế kết nối các thị trường lớn như Mỹ, châu Á, châu Âu. Với vị thế và tầm nhìn liên kết vùng, khu vực này ngày càng khẳng định vai trò mũi nhọn, dòng chảy hàng hóa sẽ không bị tắc nghẽn. Song song đó, quy hoạch liên kết vùng các trục giao thông lớn như tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, đường Vành đai 3 TPHCM, đường Vành đai 4 TPHCM, nhất là cầu Phước An kết nối trực tiếp cảng với tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành, sẽ tạo nên một mạng lưới xuyên suốt, đưa Cái Mép - Thị Vải thực sự gắn vào huyết mạch vận tải đa phương thức của siêu đô thị.
QUANG VŨ
