Pháo hoa 2025 - lớp học diễn xuất dành cho cộng đồng người khiếm thính đã khép lại. Kết quả dự án không phải là những sản phẩm điện ảnh, quan trọng hơn, là mở ra những bước đi đầu tiên với niềm tin vào một nền điện ảnh, tăng tính kết nối, xóa nhòa những rào cản về ngôn ngữ và cơ hội tiếp cận.
Không gian của sự đồng cảm
Buổi tổng kết dự án Pháo hoa 2025 khá đặc biệt bởi đó là nơi những con người đến từ các thế giới ngôn ngữ khác nhau cùng ngồi nhìn lại một hành trình sáng tạo đầy kiên trì, tử tế và chân thành. Ở đó, tiếng vỗ tay quen thuộc được thay thế bằng những cái lắc tay trong ngôn ngữ ký hiệu - hình ảnh, vừa lạ lẫm vừa giàu tính biểu tượng, như những bông pháo hoa thầm lặng bung nở. Người nghe và người khiếm thính cùng đối thoại và thấu hiểu thông qua điện ảnh.
Năm bộ phim ngắn của 8 học viên (khoảng 3 phút/phim) là kết quả của một hành trình bền bỉ: 8 buổi học chính thức và 2 buổi thực hành ngoại khóa. Rừng; Tiếng thét; Nougat; Đôi bông Gò Công, có còn không; Chị, em và điện thoại Xuân Bính Ngọ - mỗi tác phẩm mang một màu sắc khác nhau. Dù còn sự rụt rè, ngây ngô trong diễn xuất và cách kể chuyện, các phim vẫn cho thấy nỗ lực đáng ghi nhận, đặc biệt là tinh thần dấn thân và khao khát được biểu đạt cảm xúc.
Nhà sản xuất Trinh Hoan nhìn nhận, anh bất ngờ trước khả năng biểu cảm của một số học viên: “Có những bạn sở hữu gương mặt rất sinh động, biết cách thể hiện tâm lý. Thậm chí, có người diễn xuất thực sự tốt, thay đổi từ rất vui vẻ sang lo lắng và hoảng sợ chỉ trong một cú máy. Anh tin đây là bước khởi đầu đầy hứa hẹn”. Diễn viên Kiều Minh Tuấn cũng nhận xét: “Tôi thấy các bạn hiểu mình hơn, thoải mái hơn thông qua điện ảnh”.
Tuy nhiên, điều gây xúc động mạnh mẽ nhất lại đến từ những câu chuyện hậu trường. Phạm Tiến Hưng (Đắk Lắk), chàng trai làm việc trong bếp, vẫn mặc nguyên bộ đồng phục, chạy vội đến lớp học diễn xuất sau giờ làm. Hay Bùi Thị Thanh Hương (TPHCM), sau khi hoàn thành khóa học năm đầu tiên, tiếp tục đăng ký học năm thứ hai với sự háo hức. “Em mong có cơ hội được diễn chung với cộng đồng người nghe, được hòa nhập”, Hương chia sẻ mong muốn giản dị nhưng phản ánh khát vọng lớn hơn - được nhìn nhận công bằng.
Mở cơ hội từ sự kiên trì
Chia sẻ về tên gọi Pháo hoa, diễn viên Quế Thanh - người sáng lập và hướng dẫn diễn xuất của dự án kể, chị tình cờ đọc được một bài thơ Nhật Bản cùng tên. “Pháo hoa là sự kiện mà mọi người phải đứng chung với nhau để chiêm ngưỡng. Dự án này cũng vậy, chỉ có thể thành công khi được làm bằng tinh thần tập thể và nên được tổ chức thường niên”, chị nói.
Khởi xướng từ tháng 12-2023, mùa đầu tiên của dự án thậm chí chưa có tên gọi chính thức, chỉ tạm gọi là Diễn xuất cơ bản: Cảm xúc. Những bước đi “dò dẫm trong đêm”, với mục tiêu tối giản: có người dạy, có người học, có phiên dịch thủ ngữ và một không gian để học viên thể hiện bản thân. Điện ảnh được chọn làm cầu nối và diễn xuất trở thành ngôn ngữ.
Lớp học kéo dài 3 tháng vào cuối tuần, quy tụ gần 10 học viên. Sau mỗi buổi, họ có thêm 45 phút giao lưu với các nghệ sĩ khách mời, một cách mở rộng kết nối với thế giới điện ảnh chuyên nghiệp. Phải đến mùa thứ hai, khi kết hợp cùng đạo diễn hình ảnh Vũ Hoàng Triều, sự đồng hành của Đại sứ quán Pháp và Viện Pháp tại Việt Nam, ý tưởng thực hiện sản phẩm tốt nghiệp mới được định hình rõ ràng.
Ngoài quả ngọt đầu tiên là 5 phim ngắn đã thực hiện, diễn viên Quế Thanh cho biết thêm, hiện một số học viên đã có cơ hội thử sức làm diễn viên quần chúng trong một dự án điện ảnh của Chánh Phương Films. Tuy nhiên, chị nhấn mạnh, dự án không đưa ra bất kỳ lời hứa hẹn nào về cơ hội nghề nghiệp. Theo chị, con đường này chỉ có thể mở ra khi hội đủ ba yếu tố: sự kiên trì, nghiêm túc của người học; sự tận tâm, nhẫn nại của đội ngũ hướng dẫn; và sự chung tay của bên thứ ba - những người giúp đỡ. Chặng đường ấy còn lắm gian nan phía trước nhưng hy vọng cũng đang dần được thắp lên.
VĂN TUẤN
