Dịch bệnh sốt xuất huyết Dengue (SXH) đang có những diễn biến khó lường, không còn theo quy luật cũ khiến số ca mắc liên tục tăng cao. Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, cả nước đã ghi nhận hơn 50.000 ca mắc SXH (cao gấp 2,5 lần cùng kỳ năm ngoái), kéo theo số ca nặng gia tăng.
Nhân Ngày ASEAN phòng chống SXH (15-6), Báo Sức khỏe & Đời sống (Bộ Y tế) phối hợp với Công ty TNHH Dược phẩm Takeda Việt Nam tổ chức tọa đàm “Sốt xuất huyết Dengue: Những diễn biến khó lường tại Việt Nam”.
Thông tin tại chương trình, ông Võ Hải Sơn, Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh, (Bộ Y tế) cho biết, trước tác động của biến đổi khí hậu và nhiều yếu tố liên quan đến đô thị hóa, dịch bệnh SXH đang có những diễn biến khó lường. Đặc biệt, dịch bệnh hiện không còn theo quy luật cũ.
Trong 5 tháng đầu năm 2026, cả nước đã ghi nhận hơn 50.000 ca mắc, cao gấp 2,5 lần cùng kỳ năm ngoái. Thời tiết diễn biến bất thường, đan xen nóng ẩm và mưa liên tục từ đầu năm đến nay, chính là điều kiện tạo môi trường lý tưởng cho muỗi vằn sinh sôi. “Đáng lo ngại hơn, SXH tuýp huyết thanh DENV-2 hiện đang chiếm ưu thế, làm tăng nguy cơ xuất hiện nhiều ca nặng”, ông Võ Hải Sơn cảnh báo.
Dưới góc độ điều trị, PGS-TS Nguyễn Thanh Hùng, Phó Chủ tịch Hội Nhi khoa Việt Nam, Nguyên Giám đốc Bệnh viện Nhi đồng 1 (TPHCM) cho biết, một trong thay đổi đáng lưu ý là bệnh SXH không còn là bệnh của riêng trẻ em mà giờ đây, bất kỳ ai, ở bất kỳ độ tuổi nào cũng có thể mắc phải.
Nếu hơn 10 năm trước có tới 60%-70% ca bệnh ở phía Nam là trẻ dưới 15 tuổi, thì nay tỷ lệ mắc giữa trẻ em và người trên 15 tuổi gần như ngang nhau. Trong khi đó, rào cản lớn nhất trong công tác phòng chống dịch lại nằm ở chính tâm lý chủ quan. Hầu hết người dân đều biết về SXH, nhưng nhiều người khi sốt cao vẫn tự mua thuốc và không ít người trẻ tin rằng bệnh không nghiêm trọng.
Tuy nhiên thực tế, bệnh SXH lại diễn tiến trái ngược hoàn toàn với cảm nhận thông thường, từ ngày thứ 3 đến thứ 5 của bệnh, khi cơn sốt đã giảm và người bệnh tưởng đã khỏe lại, mới chính là giai đoạn có thể nguy hiểm nhất, bệnh dễ trở nặng nhất, với các biến chứng như: sốc SXH, xuất huyết nặng, suy đa tạng. Chính sự chủ quan cùng với đặc tính "đánh lừa" này đã khiến không ít ca được phát hiện quá muộn, làm tăng nguy cơ tử vong.
Trong khi đó, TS Angela Pratt, Trưởng Đại diện Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam cho biết, có 3 yếu tố chính dẫn đến sự gia tăng và diễn biến phức tạp của dịch bệnh SXH là: biến đổi khí hậu tạo điều kiện cho muỗi vằn Aedes aegypti sinh sôi; đô thị hóa nhanh với hạ tầng chưa đồng bộ tại các khu dân cư đông đúc; dịch bệnh ngày càng khó dự báo, khiến hệ thống y tế gặp nhiều khó khăn trong việc chuẩn bị và chủ động ứng phó.
Về phía Bộ Y tế, ông Võ Hải Sơn cho biết thêm, với sự hỗ trợ của tổ chức quốc tế và doanh nghiệp, ngành Y tế đang nghiên cứu triển khai thí điểm tiêm chủng vaccine ngừa SXH tại một số địa bàn nhằm làm cơ sở đánh giá trước khi xem xét đưa vào chương trình tiêm chủng mở rộng. Đồng thời, ngành Y tế tiếp tục đẩy mạnh kiểm soát muỗi, truyền thông, nâng cao năng lực điều trị và từng bước ứng dụng dữ liệu môi trường, thời tiết để cảnh báo dịch sớm.
KHÁNH NGUYỄN
